Tâm Lý Học & Khoa Học Hành Vi

Sự tỉnh táo lớn nhất của một người chính là biết từ chối mọi cuộc xã giao vô nghĩa.

Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên tôn sùng sự kết nối, nơi năng lực thiết lập mạng lưới ngoại giao được ca tụng như thước đo của một cuộc đời thành đạt. Tuy nhiên, dưới lăng kính triết học, sự cuồng nhiệt ấy chỉ là biểu hiện của một cơn khủng hoảng nội tại. Đám đông lao vào những cuộc tụ tập huyên náo không phải vì họ yêu mến nhau, mà vì họ bất lực trong việc chịu đựng sự hiện diện của chính mình trong không gian yên lặng.

Khước từ những cuộc xã giao vô nghĩa, do đó, không phải là hành vi lập dị của kẻ bất mãn xã hội. Đó là sự tỉnh táo của một tâm trí đã trưởng thành — khoảnh khắc một người nhận ra rằng việc dùng quỹ thời gian hữu hạn để đổi lấy những tương tác hời hợt là một thương vụ lỗ nặng.

Để hiểu tại sao việc từ chối xã giao lại đòi hỏi sự tỉnh táo, trước hết phải giải phẫu bản chất của những cuộc tụ tập. Schopenhauer từng đúc kết một quy luật bất đối xứng của nhân sinh: "Con người hoặc là cô độc, hoặc là tầm thường". Độ lấp lánh của thế giới nội tâm một người tỷ lệ nghịch với nhu cầu tìm kiếm tiếng ồn từ bên ngoài của họ. Một trí tuệ phong phú tự thân đã là một thánh đường tự cấp tự túc.

Ngược lại, bi kịch của số đông nằm ở sự nghèo nàn về mặt nhận thức. Khi ở một mình, họ đối diện với sự trống rỗng và vô vị của chính bản ngã. Nỗi sợ hãi này thúc đẩy họ tìm kiếm đám đông như một liều thuốc an thần tạm thời. Những buổi tiệc tùng, những cuộc gặp gỡ mang danh "networking" thực chất là một sàn diễn của những chiếc mặt nạ giả tạo. Ở đó, người ta chịu đựng những tư duy nông cạn của nhau, vay mượn sự công nhận hờ hững để khỏa lấp khoảng trống tinh thần. Đó không phải là giao tiếp; đó là sự trốn chạy bản thân tập thể.

Tuy nhiên, con người không thể hoàn toàn cô lập, và triết học Khắc kỷ hay Hiện sinh không cực đoan đến mức "lánh đời". Bản chất của các mối quan hệ được minh họa trọn vẹn qua dụ ngôn kinh điển về bầy nhím trong đêm đông lạnh giá. Để sống sót qua cái rét, chúng có xu hướng xích lại gần nhau nhằm tìm kiếm hơi ấm. Nhưng khi khoảng cách trở nên quá gần, những chiếc lông sắc nhọn của con này lại đâm thấu và gây tổn thương cho con khác. Đau đớn buộc chúng phải lùi ra, nhưng cái lạnh lại ép chúng tiến vào.

[Gợi ý đọc thêm về triết học Khắc kỷ: https://s.shopee.vn/2qT0VC8Hz9 ]

Xã hội loài người vận hành chính xác theo cơ chế lưỡng nan đó. Bản tính ích kỷ, sự thô lỗ và khiếm khuyết trong nhận thức của đám đông khiến việc tiếp xúc quá gần luôn dẫn đến sự thất vọng. Người tỉnh táo là người nhìn thấu quy luật này để thiết lập một khoảng cách chiến lược: một vị trí vừa đủ xa để không bị những chiếc lông nhọn đâm đau, nhưng cũng vừa đủ gần để quan sát thế giới mà không bị đóng băng. Từ chối những cuộc vui vô bổ chính là hành động thiết lập ranh giới bảo vệ năng lượng cốt lõi, giữ cho tâm trí không bị vẩn đục bởi những tạp âm xã hội.

Khi một người dám dứt khoát đóng cánh cửa của những cuộc ngoại giao vô thưởng vô phạt, họ đồng thời mở ra cánh cửa dẫn vào vương quốc của sự tự do đích thực. Giá trị của một con người không được định đoạt bằng số lượng người nâng ly cùng họ trong các buổi tiệc, mà được quyết định bởi những gì họ sở hữu khi chỉ còn lại một mình: độ sâu của tri thức, sự điềm tĩnh trong tâm hồn và năng lực tư duy độc lập. Đây chính là tài sản nội sinh — thứ tài sản duy nhất không thể bị tước đoạt bởi những biến động của hoàn cảnh.

Việc chắt chiu tài nguyên cuộc đời khỏi những cuộc xã giao vô nghĩa không khiến bạn nghèo nàn đi, mà là sự tích lũy chiến lược. Bạn tiết kiệm năng lượng và thời gian để dành riêng cho những kết nối thực sự chất lượng, những tâm hồn có cùng độ sâu nhận thức và sự tương thích về mặt trí tuệ.

Sự giàu có lớn nhất của đời người là một nội tâm đủ vững chãi để không cần tìm kiếm những liều thuốc an thần từ sự huyên náo bên ngoài.

Hãy học cách làm bạn với chính mình trước khi cố gắng kết giao với thế giới. Biết từ chối những cuộc xã giao vô nghĩa chính là cột mốc đánh dấu khoảnh khắc một người thức tỉnh. Họ chấp nhận đứng một mình, kiêu hãnh và tự tại trong vương quốc tinh thần do chính mình kiến tạo, thay vì làm một kẻ hành khất đi ăn xin sự công nhận từ một đám đông tầm thường.

Không chồng, không con, sống một mình, chết một mình, nghe qua đúng là một bộ công thức hoàn hảo để đóng gói thành bi kịch. Nhưng bi kịch lớn hơn đôi khi là sống cả đời theo cây thước của người khác, chỉ để tới lúc nằm xuống được thiên hạ công nhận rằng mình từng hạnh phúc.

Không thể cầm cây thước gia đình Á Đông, đo một đời sống khác rồi đóng dấu bất hạnh lên trán người ta.

Báo chí và nhiều người phân tích thường lấy những căn nhà bẩn thỉu, những người nghèo bị bỏ quên, những thi thể được phát hiện trễ làm gương mặt đại diện cho toàn bộ người già độc thân ở Nhật. Nhìn như vậy là sai. Nhưng tôi cũng sẽ sai nếu lấy nhóm cao tuổi giàu có, đủ tiền bước vào viện dưỡng lão cao cấp, rồi bảo người già Nhật ai cũng sống sung sướng.

Sự thật không nằm gọn trong một tấm ảnh gây sốc. Nó trải dài từ những người thật sự bị xã hội bỏ quên, cho tới những người đã chủ động thiết kế tuổi già theo đúng cách họ muốn.

Tôi từng có mặt tại một viện dưỡng lão ở vùng hẻo lánh của Nhật để chạy dự án. Chuyến đó tôi có hai tuần công tác tại Nhật trước chuyến bay tiếp theo. Nơi ấy gọi là viện dưỡng lão, nhưng nhìn kỹ lại giống một khu chung cư dịch vụ dành cho người lớn tuổi hơn. Có ăn uống, thể thao, karaoke, du ngoạn, thủ công, câu lạc bộ và đủ nhóm sở thích. Ai thích gì thì tìm đúng nhóm đó mà chơi. Gần như một xã hội thu nhỏ, yên ổn, vui vẻ, chẳng có vẻ gì là nơi những con người đang ngồi chờ phần đời còn lại trôi qua.

Ở đó có một cặp vợ chồng đều đã hơn một trăm tuổi. Hôm ấy, chúng tôi đứng gần quầy video call, một quầy liên lạc tổng hợp để con cái gọi cho những người đang sống trong viện. Hai cụ cứ chạy ra hỏi tôi rằng con của họ có gọi tới hay không. Bị hỏi hoài, tôi tưởng hai cụ nhầm tôi với người phụ trách, bèn đi tìm nhân viên để hỏi xem họ có bị lẫn không.

Rồi tôi đứng nghẹn ngay tại đó.

Hai vợ chồng có một người con duy nhất. Người con ấy cũng đã rất già, không vợ, không con và vừa mất cách đó không lâu. Trước khi mất, ông vẫn thường xuyên tới thăm cha mẹ. Thậm chí khi đã nằm trên giường bệnh, ông vẫn nhờ y tá gọi video về cho hai cụ. Chỉ là hai cụ đã quên mất việc con mình qua đời, nên ngày nào cũng chờ cuộc gọi quen thuộc như bao nhiêu năm trước.

Câu chuyện ấy khác xa thứ bi kịch một chiều mà người ta thường đóng gói để câu nước mắt. Hai cụ không phải người không có con. Người con cũng không hề bất hiếu. Có những cuộc chia lìa không sinh ra từ sự lạnh nhạt, nó chỉ đơn giản là người trẻ hơn đã đi trước người già. Con người rất thích tìm một kẻ có lỗi, vì một câu chuyện có người đáng trách bao giờ cũng dễ kể hơn một câu chuyện chỉ toàn sự bất lực.

Người ta cũng hay nói về lớp cao tuổi hiện nay ở Nhật như một thế hệ đang sống lay lắt bằng tiền nenkin, tức lương hưu. Nghe như thể họ đang đứng bên bờ vực, tháng nào cũng chờ một khoản tiền rót xuống để sống tiếp. Nhưng muốn hiểu hoàn cảnh của họ, phải nhìn vào cả cuộc đời kinh tế, chứ không thể nhìn một khoản tiền hằng tháng rồi phán luôn số phận.

Nhiều người thuộc thế hệ ấy đã đi làm trọn thời kỳ Nhật Bản tăng trưởng, hưởng chế độ việc làm dài hạn, lương tăng theo thâm niên, tiền thôi việc, lương hưu doanh nghiệp, mua nhà khi giá còn hợp lý, sau đó giữ một lượng lớn tiền mặt và tiền gửi. Ngân hàng Trung ương Nhật cũng ghi nhận các hộ cao tuổi đang nắm nhiều tài sản hơn hộ trẻ, đặc biệt tập trung vào tiền mặt và tiền gửi.

Với một bộ phận trong nhóm này, nenkin chỉ là dòng tiền nền, không phải cái phao cứu mạng. Họ nhận vì đã đóng trong nhiều năm, không có nghĩa họ phải sống hoàn toàn nhờ vào nó. Có nhà, vài chục triệu yên tích lũy, bảo hiểm, tài sản đầu tư, không phải nuôi con, cũng không đặt nặng chuyện để lại thừa kế, họ hoàn toàn có thể mua dịch vụ chăm sóc, viện dưỡng lão, dọn nhà, mai táng và xử lý di sản.

Không có con để chăm chưa chắc là hết đường. Có tiền, có hệ thống dịch vụ và có quyền tự quyết, nhiều khi còn chủ động hơn việc sinh một người con rồi âm thầm đặt toàn bộ tuổi già lên vai họ, trong khi người đó chưa từng ký vào bản cam kết ấy. Tình thân là tình thân. Biến nó thành một khoản bảo hiểm tuổi già là chuyện khác.

Cho nên hình ảnh người Nhật sáu mươi, bảy mươi tuổi nghe K pop, theo thần tượng, đi concert, học nhảy hay nhuộm tóc hồng, xanh, đỏ không phải nghịch cảnh để làm nội dung cụ bà hồi xuân. Ở Nhật, chuyện đó khá bình thường. Tokyo đã có những lớp K pop nhắm thẳng vào người năm mươi, sáu mươi tuổi, từ lớp nhập môn cho tới học trọn một bài. Người tham gia coi đó là nơi vận động, gặp bạn bè và có lý do để bước ra khỏi nhà. Nhật cũng có hiệp hội dạy nhảy riêng cho người từ sáu mươi tuổi, trong đó K pop chỉ là một nội dung bình thường.

Nhật bước vào xã hội già hóa sớm hơn nhiều nơi khác, nên họ cũng có thêm thời gian để hình thành một văn hóa tuổi già khác. Người lớn tuổi có thể mặc đồ trẻ trung, nhuộm tóc hồng, đi xem thần tượng, sống trong viện dưỡng lão có câu lạc bộ và bạn bè, trong khi con cháu bận sống cuộc đời của mình. Cứ bê nguyên hình ảnh người già Việt Nam ngồi chờ con cháu về ăn cơm rồi áp lên Nhật thì chắc chắn sẽ nhìn lệch, vì hai xã hội vốn không đi qua cùng một con đường.

Không chồng, không con, sống một mình, chết một mình. Bốn dữ kiện ấy khi đặt cạnh nhau rất dễ biến thành một câu chuyện bi thảm. Nhưng đôi khi đó chỉ là cách người ta chủ động thiết kế đời mình. Không lập gia đình vì không muốn, không sinh con vì không cần, sống riêng vì thích tự do, chọn dịch vụ chuyên nghiệp thay vì biến tình thân thành nghĩa vụ chăm sóc.

Đây cũng là một hình thức sống tối giản. Người ta thường nghĩ tối giản chỉ là vứt bớt đồ đạc để dọn dẹp không gian, nhưng Sasaki Fumio trong cuốn "Lối Sống Tối Giản Của Người Nhật " đưa đến một thông điệp sâu sắc hơn: "tối giản hóa những kỳ vọng xã hội". Người Nhật hiện đại học cách buông bỏ cái ảo tưởng về một kịch bản cuộc đời trọn vẹn kiểu cũ — nơi hạnh phúc bắt buộc phải có đủ vợ chồng, con cái và một đám tang ồn ào. Họ chọn tối giản các kết nối cồng kềnh để giải phóng tâm trí, chấp nhận đối diện với sự trống trải của căn phòng và sự hữu hạn của kiếp người bằng một thái độ điềm nhiên, không oán thán. Khi một người không còn nhu cầu bám víu vào sự công nhận của số đông, họ mới thực sự làm chủ được sự bình yên trong những năm tháng cuối đời. Và đương nhiên, đó vẫn là một lựa chọn mang tính cá nhân.

[Đọc thêm "Lối sống tối giản của người Nhật": https://s.shopee.vn/W59Svj1Em]

Không có người thân đứng cạnh không đồng nghĩa với không có nguồn lực, không được chăm sóc hay sống bất hạnh. Ngược lại, có đủ vợ chồng, con cách cũng không bảo đảm những năm cuối đời sẽ có người ngồi bên cạnh. Sống một mình không đồng nghĩa với cô độc. Chết tại nhà một mình không tự động có nghĩa là bị con cái bỏ rơi. Có con cũng không bảo đảm lúc chết sẽ có con đứng bên cạnh.

Việc một người được phát hiện trễ là vấn đề của kết nối xã hội, quản lý cư trú và hệ thống chăm sóc. Không thể cứ nhìn vào đó rồi kết luận đạo đức gia đình đã suy đồi. Điều đáng sợ không phải một người chọn sống một mình, sợ là cả xã hội nhất quyết gọi lựa chọn của họ là bất hạnh, chỉ vì họ đã không sống giống mình.

(Theo Lữ Minh Trí, bài đã qua chỉnh sửa
Ủng hộ bài gốc tại: https://tinyurl.com/nguoi-nhat-k-k-hon)

DẤU HIỆU HAI NGƯỜI CÙNG TẦN SỐ KHI YÊU

Hai người cùng tần số, không bao giờ bắt đầu bằng yêu. Họ bắt đầu bằng một cảm giác rất kỳ lạ…

Không cần cố gây ấn tượng.

Không cần gồng mình để được yêu.

Không cần đoán xem người kia đang nghĩ gì.

Mọi thứ diễn ra rất tự nhiên. Người ta vẫn gọi đó là “cùng tần số”.

Theo góc nhìn tâm lý học, điều khiến hai con người bị hút về nhau, không chỉ là ngoại hình hay cảm xúc nhất thời. Mà là vì họ nhìn thấy một phần chính mình trong đối phương. Đó là sự cộng hưởng của hai tâm hồn đã đủ trưởng thành để nhận ra nhau. Đây là những dấu hiệu rõ nhất:

1. Nói chuyện không thấy mệt

Có những người nhắn tin cả ngày vẫn thấy nhạt. Nhưng cũng có người chỉ cần ngồi cạnh là đã thấy bình yên. Không phải vì họ nói quá hay, mà vì họ khiến bạn cảm thấy mình được là chính mình.

Không phải diễn.

Không phải phòng thủ.

Không phải sợ bị phán xét.

Đó là sự kết nối rất hiếm.

2. Hai người không cố thay đổi nhau

Người yêu bạn thật sự sẽ không bắt bạn phải trở thành một phiên bản khác. Họ nhìn thấy điểm chưa hoàn hảo nhưng không dùng nó để kiểm soát bạn.

Người xưa có câu: “Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu.” Người cùng phẩm chất sẽ tự tìm thấy nhau. Không phải bằng sự ép buộc, mà bằng sự đồng điệu.

3. Ở bên nhau, cả hai đều muốn tốt lên

Đó là dấu hiệu đẹp nhất.

Không ai kéo ai xuống.

Không ai sống bằng sự ghen tuông.

Không ai thao túng cảm xúc của ai.

Chỉ đơn giản là… Bạn muốn chăm sóc bản thân hơn, muốn học nhiều hơn, muốn sống tử tế hơn, muốn trở thành phiên bản khiến người kia tự hào. Một mối quan hệ đúng sẽ không làm bạn nhỏ lại, nó khiến bạn lớn lên, phát triển và hoàn thiện bản thân.

4. Im lặng cũng không thấy ngượng

Nhiều người yêu nhau bằng lời nói. Nhưng rất ít người kết nối được bằng sự im lặng. Song có những người ngồi cạnh nhau, mỗi người làm việc của mình, không cần lấp đầy khoảng trống vẫn thấy đủ.

Đó là cảm giác an toàn mà tiền bạc cũng không mua được.

5. Hai người cãi nhau nhưng không muốn thắng

Người sai biết xin lỗi.

Người đúng biết dịu lại.

Không ai cố chứng minh mình hơn, vì mục tiêu không phải chiến thắng, mà là nuôi dưỡng mối quan hệ. Đó là biểu hiện của sự trưởng thành cảm xúc.

6. Bạn không còn phải đoán xem mình có được yêu không

Tình yêu thật không khiến bạn mất ngủ vì những câu hỏi: “Anh ấy còn yêu mình không?”, “Tại sao hôm nay anh ấy lạnh nhạt?”, “Tại sao mình luôn phải đợi?”

Một người cùng “tần số” sẽ không để bạn sống trong sự bất an kéo dài. Họ không hoàn hảo, nhưng họ nhất quán. Và sự nhất quán luôn tạo ra cảm giác an toàn.

Một bậc thầy phân tâm học cho rằng: Điều chúng ta tìm kiếm ở người khác thường phản chiếu điều còn thiếu trong chính mình. Bởi vì khi nội tâm chưa đủ bình an, ta sẽ luôn bị hấp dẫn bởi những mối quan hệ độc hại, lúc gần lúc xa như một cách để khỏa lấp sự trống trải.

Ý niệm này từng được Erich Fromm cắt nghĩa vô cùng sắc sảo trong "Nghệ Thuật Yêu" khi ông phân định ranh giới giữa tình yêu cộng sinh và tình yêu tự do. Ông cho rằng, kiểu yêu bám víu chỉ là sự kết hợp của hai kẻ cô đơn, mượn thể xác và cảm xúc của nhau để trốn tránh nỗi sợ bị cô lập. Ngược lại, những người cùng tần số chạm vào nhau bằng một thứ tình yêu được nuôi dưỡng từ sự độc lập tối thượng. (Sách "Nghệ Thuật yêu": https://s.shopee.vn/8V7QVbe0Ke)

Trước khi mong gặp đúng người, hãy trở thành đúng người. Khi bạn dám đứng vững trong sự cô độc của bản thân và tự thắp sáng chính mình, bạn mới có đủ nội lực để nhận ra ai là người thực sự phù hợp, bởi người cùng tần số sẽ không đến để ban phát hạnh phúc, họ đến để cùng bạn chia sẻ sự trọn vẹn vốn có.

Nếu bạn luôn gặp những mối quan hệ lặp đi lặp lại, yêu hết lòng nhưng vẫn bị bỏ rơi, thu hút sai người hoặc mãi không giữ được hạnh phúc… Có thể vấn đề không nằm ở việc bạn chưa đủ tốt. Mà nằm ở những mô thức cảm xúc cũ, và niềm tin vô thức vẫn đang dẫn dắt cách bạn yêu.

(Theo Mỗi Ngày 1 Trang Sách
Ủng hộ bài gốc tại: https://tinyurl.com/dau-hhieu-ho-p-nha)

Đối với nơi làm việc mà nói, thái độ làm việc chính là gốc rễ. Một khi phương diện này có vấn đề, ta khó có thể tiến xa hơn được.

Thái độ làm việc của một người thường ẩn chứa trình độ và cốt cách của người đó. Câu nói này hoàn toàn không hề vô căn cứ.

Lý do cụ thể, chúng ta hãy chú ý lắng nghe những điều sau nhé:

1. Thái độ đối với công việc, có thể nhìn thấu cốt cách của một người

Ở nơi làm việc, những người có cốt cách lề lối khác nhau, trình độ nhận thức khác nhau thì thái độ của họ đối với công việc cũng rất khác nhau.

Người có cốt cách càng lớn, suy nghĩ càng chín chắn thì khi làm việc sẽ càng nghiêm túc, trách nhiệm.

Vậy theo mọi người cốt cách là gì?

Cốt cách thực chất là tầm nhìn của một người. Cốt cách càng lớn thì càng có khả năng nhìn xa trông rộng, còn những người có cốt cách nhỏ hẹp hơn thì thường chỉ có thể nhìn thấy những gì trước mặt họ.

Một số người có quan điểm, công việc là làm việc cho sếp chứ không phải việc của mình. Bảo họ làm thì họ sẽ làm, không bảo làm thì họ sẽ chơi. Hết giờ làm là họ về, đến cuối tháng thì đều đặn nhận l:ương. Việc nào đùn đẩy được thì họ sẽ đùn đẩy, cái nào l:ười được thì họ sẽ l:ười. Nếu chỉ cần dùng 6 phần công lực để hoàn thành, họ tuyệt đối sẽ không cố gắng làm tới bảy phần.

Ở nơi làm việc, rất nhiều người có tâm lý "hạn hẹp" như vậy. Thậm chí họ còn cảm thấy tự mãn vì điều này, cảm thấy mình đang được l:ợi.

Nhưng có một số người lại có lối suy nghĩ hoàn toàn khác. Trong m:ắt họ, công việc đang làm chính là công việc của mình, không phải là làm "cho ai cả".

Đối với họ mà nói, làm việc không đơn thuần chỉ là để có l:ương trang trải cuộc sống, mà còn là cơ hội để họ có thể trở nên giỏi giang hơn, bản lĩnh hơn, chờ đợi những bước phát triển tốt hơn trong tương lai.

Thậm chí một số người không cần nhận l:ương, nếu họ được trao cơ hội làm việc, học tập trong một môi trường chuyên nghiệp.

Tầm nhìn khác nhau thì cách suy nghĩ nhìn nhận vấn đề cũng khác nhau và đương nhiên là thái độ làm việc cũng hoàn toàn khác nhau.

Những người có tầm nhìn xa trông rộng, có suy nghĩ thấu đáo thì chắc chắn họ sẽ có một tương lai xán lạn. Họ sẽ sống một cuộc đời đầy tự tin, thông thái và trí tuệ.

2. Từ thái độ đối với công việc, có thể nhìn thấu được EQ của một người

Trước đây từng có một độc giả nhờ tôi giúp đỡ. Cô ấy đã cãi nhau với một vị k:hách hà:ng của mình. Sau chuyện đó, lãnh đạo cho cô ấy hai lựa chọn. Một là gặp m:ặt tặng quà và xin lỗi k:hách h:àng. Hai là thu dọn đồ đạc và rời đi.

Hôm đó, vốn dĩ tâm trạng cô ấy không tốt, lúc ở nhà có cãi nhau với chồng vài câu vì những chuyện vặt vãnh. Đi làm thì do khách hàng yêu cầu sửa đi sửa lại nhiều lần, cô ấy đã nổi cáu và cãi nhau t:ay đôi với đối phương trong lúc trao đổi qua điện thoại.

Cô ấy hỏi tôi phải xử lý trường hợp này như thế nào? Tôi đáp: "Nếu cô không muốn rời khỏi công ty, cô chỉ có thể chấp nhận hình phạt và chịu trách nhiệm cho hành động mấ:t kiểm soát của mình."

Nút thắt tâm lý học: Dưới góc nhìn hành vi, khoảnh khắc cô ấy nổi cáu không phải vì khách hàng quá quắt, mà là một ca điển hình của hiệu ứng 'Sự chiếm quyền của hạch hạnh nhân'. Daniel Goleman (cha đẻ của khái niệm EQ) cho rằng khi áp lực tích tụ đến đỉnh điểm, não bộ nguyên thủy sẽ lập tức 'bắt cóc' vùng vỏ não lý trí. Bạn không hề đưa ra quyết định cãi nhau; bạn chỉ đang là nạn nhân của một phản xạ sinh học lỗi. (Bạn có thể tìm hiểu sâu hơn trong cuốn "Trí tuệ xúc cảm" của Daniel Goleman: https://s.shopee.vn/5AqxafH8hm)

Ở nơi làm việc, rất nhiều người có vấn đề về thái độ làm việc. Những người này thường có ba đặc điểm chính:

- Một là không thể kiểm soát tốt cảm xúc của bản thân.
- Hai là dễ m:ất thể bình tĩnh khi nói chuyện.
- Ba là khả năng chịu áp lực kém.

Đây là biểu hiện của một người có trí tuệ cảm xúc thấp.

Khi nói đến trí tuệ cảm xúc, chúng ta thường lý giải nó là khả năng kết giao của một người. Thực tế, đây không phải là định nghĩa đầy đủ về trí tuệ cảm xúc, vì nó còn bao gồm khả năng "hòa hợp của bản thân".

Những người có EQ cao thực sự sẽ không vì công việc bận rộn mà m:ất kiểm soát nổi cáu với mọi người xung quanh, sẽ không tùy tiện nói ra những lời khó nghe với người khác, sẽ không bất chấp hậu quả đi tìm lại công lý cho mình khi bị chèn ép, cũng sẽ không làm việc theo cảm tính…

Đằng sau sự trưởng thành và lý trí đó là sự hỗ trợ của trí tuệ cảm xúc cao, quan trọng hơn cả là thái độ của họ đối với công việc.

Trong m:ắt họ, công việc là một chiến trường, họ cần phải biết hành xử cẩn trọng, biết lựa chọn đúng đắn và biết cân nhắc được mất.

Công việc thậm chí còn là một nơi tu luyện, đem bản thân tu luyện đến một cảnh giới cao hơn.

Có thể làm tốt công việc mà bản thân không yêu thích, luôn cẩn thận tỉ mỉ giải quyết công việc dù là việc nhỏ nhất, ở một vị trí bình thường nhưng vẫn có thể tỏa sáng là sự tu hành của mỗi người.

3. Thái độ đối với công việc, có thể nhìn thấu bản chất của một người

Dưới góc nhìn của sếp, bản chất sự tồn tại của nhân viên là để giải quyết vấn đề. "Tôi trả tiền cho bạn, bạn có nghĩa vụ phải làm bất kỳ việc nào tôi giao phó."

Nói cách khác, nhân viên có nghĩa vụ phải hoàn thành công việc, giải quyết các vấn đề do sếp yêu cầu.

Có câu nói: "Cầm ti:ền của người thì phải giúp người làm việc."

Nhưng rất nhiều người ở nơi làm việc lại không làm được điều này. Họ làm việc hời hợt qua loa, thụ động và không có đạo đức nghề nghiệp.

Nói thẳng ra, một người không thể nghiêm túc làm việc, luôn đầu cơ trục l:ợi thừa nước đục thả câu trong công viêc thường có vấn đề, ít nhất thì người đó không đáng tin cậy.

Người xưa có câu: "Giang sơn dễ đổi bản tính khó dời."

Nếu bản tính của một người có vấn đề thì cho dù năng lực có tốt đến đâu thì họ cũng khó l:òng mà tiến xa được. Và chắc chắn những người này cũng không thể nào đạt được thành tựu cao trong cuộc sống.

Ngược lại, một người làm việc thật thà đáng tin cậy, nghiêm túc có trách nhiệm trong công việc thì cho dù không có thiên phú hay trình độ nghiệp vụ giỏi thì chắc chắn họ sẽ luôn có chỗ đứng cho mình. Cuộc sống của họ cũng không bao giờ t:ệ.

Sự tương phản này được quyết định bởi bản tính và nhân phẩm của một người.
Nhân phẩm là một khái niệm rất trìu tượng, không thể nhìn thấy cũng chẳng thể chạm vào, nhưng nó thực chất có tồn tại. Vào một thời khắc quan trọng nào đó, nó có thể trở thành vé thông hành của chúng ta, quyết định một người có thể tiến bao xa.

Bất kể cốt cách, trí tuệ cảm xúc hay bản tính thì chúng đều là những phẩm chất rất quan trọng ở một người. Những phẩm chất này sẽ quyết định vị trí xã hội và đẳng cấp của một người.

Hãy làm việc chăm chỉ đi. Khi thái độ của bạn đúng đắn và tư duy mở rộng, cuộc sống của bạn nhất định sẽ đi đúng hướng.

Theo: Doanh nghiệp và Tiếp thị

Đỉnh cao của giáo dưỡng: Không vạch trần nhưng sẽ biết tránh xa!

Tránh xa những người chuyện bé xé ra to. Tránh xa những người thích gây chuyện thị phi. Tránh xa những người mang năng lượng tiêu cực.
Tránh xa những người không biết tôn trọng người khác.

Thế giới của người trưởng thành chỉ biết lựa chọn chứ không có trách nhiệm đi dạy dỗ người khác.

Bạn có lập trường của bạn, tôi có giới hạn của tôi. Biết kiềm chế ham muốn sửa đổi người khác, biết giữ chừng mực và ranh giới, đó mới là sự giáo dưỡng cao nhất của một người trưởng thành.

1-Điều thứ nhất: Giáo dưỡng là lòng tốt âm thầm. Người thật sự có giáo dưỡng giúp người mà không bao giờ phô trương.

Khi bạn rơi vào khó khăn, họ lặng lẽ đưa tay kéo bạn một đoạn rồi sau đó tuyệt nhiên không nhắc lại.

Khi bạn thành công, họ không tâng bốc trước mặt nhưng lại thật lòng vui mừng cho bạn sau lưng.

Giống như Dư Quang Trung từng nói:

*"Người khác đều chúc bạn hạnh phúc, còn tôi chỉ mong sau khi bạn đi qua núi sông vẫn cảm thấy nhân gian này đáng sống."

* Họ giữ gìn thể diện cho bạn, cũng bảo vệ những lúc yếu đuối của bạn. Lòng tốt của họ không phải để biểu diễn mà là để đối đãi với con người.

2-Điều thứ hai: Giáo dưỡng là biết giữ miệng. Sau lưng không nói điều dở của người khác, trước mặt không khoe điều hay của bản thân.

Bạn nói ra lời gì thì đó chính là sự tu dưỡng của bạn. Có người câu nào cũng đầy g*i góc nhưng lại tự nhận mình thẳng tính. Có người ngoài miệng toàn lời nhân nghĩa, quay lưng đi liền đổi ngay một bộ mặt khác.

Người thật sự có giáo dưỡng, điều nên nói thì nói cho tử tế, điều không nên nói thì một câu cũng không nói.

Không lấy sự cay nghiệt làm hài hước, không lấy chuyện ngồi lê đôi mách làm niềm vui. Bạn chỉ mất 2 năm để học nói nhưng phải mất cả đời để học cách im lặng.

3-Điều thứ ba: Giáo dưỡng là sự tự giác không gây phiền phức cho người khác. Có một kiểu người rất có giáo dưỡng, đó là người luôn mang theo ô, trời mưa thì tự tìm cách về, không chờ người khác đến đón.

Sống độc lập, đàng hoàng, không đòi hỏi, không oán trách. Trên đời này không ai có nghĩa vụ phải đối xử tốt với bạn.

Cái gọi là giáo dưỡng chính là nhìn thấy sự hy sinh của người khác, đồng thời biết kiềm chế lòng tham và dục vọng của chính mình.

4-Điều thứ tư: Giáo dưỡng là khi ở một mình vẫn giữ vững giới hạn của bản thân. Có người nhìn hay không cũng như nhau. Không vì không có ai giám sát mà vứt rác bừa bãi.

Không vì không phải trả giá mà nói dối lừa người. Không vì thấy ai cũng làm mà mù quáng làm theo.

Giáo dưỡng không phải để cho người khác nhìn thấy mà là để lòng mình được bình yên. Giới hạn của bạn càng cao, cuộc đời của bạn càng vững vàng.

[Đỉnh cao của tư duy này được phân tích rất sống động trong cuốn "Suy Tưởng" (https://s.shopee.vn/60Q4MeMY1i) của hoàng đế La Mã Marcus Aurelius. Nếu bạn muốn xây dựng một "Pháo đài nội tâm" bất khả xâm phạm, rất nên đọc cuốn này]

Nói cho cùng, giáo dưỡng chỉ gói gọn trong hai chữ: Ôn hậu. Ôn hòa là có sự kiên nhẫn với thế giới, còn sâu dày là biết nghiêm khắc với chính mình.

Giáo dưỡng không phải để bạn trở nên khéo léo, luồn lách hay không còn cá tính, mà là để giữa một thế giới đầy phức tạp bạn vẫn sống sạch sẽ, đàng hoàng và có chừng mực.

Các bạn ạ, đừng quá đề cao ngoại hình, cũng đừng xem nhẹ giáo dưỡng. Gương mặt rồi sẽ già đi, vóc dáng rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ có sự giáo dưỡng khắc sâu trong cốt cách mới là giá trị không bao giờ mất đi theo năm tháng.

Cuối cùng, chúc tất cả chúng ta nói năng có chừng mực, làm việc có giới hạn, trong lòng biết nghĩ cho người khác, trong mắt vẫn giữ được chính mình.

Đừng để những người xấu, chuyện xấu chiếm lấy tâm trí, cũng đừng lãng phí thời gian vào những mối quan hệ vô nghĩa.

Hãy sống như một tia sáng của chính mình, mang theo sự dịu dàng nhưng kiên định để bước trọn hành trình của cuộc đời.
Trong từng câu chữ…

(sưu tầm)

Tại sao phải sinh con? Thực ra sinh con chính là một dạng tu tập!

Trên mạng từng có người tính toán: từ lúc sinh ra đến khi tốt nghiệp đại học, ở thành phố lớn, ít nhất cũng tốn khoảng vài tỷ. Thế nhưng sau khi ra trường, con cái có thể chỉ tìm được công việc lương mấy triệu mỗi tháng, thậm chí còn cần cha mẹ trợ cấp. Chưa nói đến chuyện mua nhà, mua xe, lập gia đình. Trông mong con phụng dưỡng lúc về già, xem ra thật mong manh.

Nếu số tiền ấy không dùng để “đổ” vào con cái, mà đem gửi tiết kiệm cho bản thân, thì tuổi già lại có vẻ an toàn hơn. Đây là cách nghĩ rất điển hình của một “nhà đầu tư”: chỉ quan tâm sinh con thì tôi được gì.

Nhưng có một câu trả lời, với một góc nhìn khác rất hay thế này: Thực ra sinh con chính là hành trình tu tập.

Đứa trẻ đến với thế giới này không phải là tài sản của bạn, cũng không phải là tác phẩm do bạn tạo ra để khoe khoang hay chiếm hữu. Nó giống một vị “người thầy” được vũ trụ phái đến, chuyên để mài giũa bạn, thử thách bạn, rồi từ đó thành tựu bạn.

Việc sinh và nuôi con chính là một “cửa ải tu hành” dành cho người bình thường: ngưỡng cửa rất thấp, ai cũng có thể làm cha mẹ, nhưng độ khó lại cao nhất. Nó không phải để bạn thu về thêm điều gì, mà để bạn phá bỏ bớt những thứ vốn có trong mình: sự ích kỷ, thói quen lấy bản thân làm trung tâm, và ảo tưởng rằng mình đã đủ trưởng thành.

Tuy nhiên, sự thật là đứa trẻ không dùng giáo điều để dạy bạn. Nó mài giũa bạn bằng cách chạm vào những "vết thương rỉ máu" mà chính bạn cũng không biết mình đang mang.

Tiến sĩ Shefali Tsabary gọi hành trình này là "Tỉnh thức trong làm cha mẹ" (https://tinyurl.com/lam-c-me-t-thuc). Tri thức này lật ngược hoàn toàn tư duy giáo dục truyền thống. Bà chỉ ra rằng: Những lúc bạn tức giận, bất lực hay áp đặt con, thực chất không phải vì đứa trẻ hư, mà vì hành vi của con vô tình kích hoạt lại những tổn thương chưa được chữa lành của "đứa trẻ bên trong" chính bạn thời thơ ấu. Bạn quát mắng con không phải để dạy con, mà là đang phòng vệ cho nỗi sợ hãi của chính mình.

Nếu cha mẹ không nhận ra cơ chế vận hành ngầm này, việc nuôi con sẽ trở thành một vòng lặp bi kịch: chúng ta vô thức truyền lại những méo mó tâm lý của thế hệ trước lên thế hệ sau.

Và khi bạn dám đối diện với tri thức tỉnh thức đó, bạn sẽ hiểu vì sao sự tu hành ấy lại diễn ra mạnh mẽ ở ba phương diện cốt lõi sau:

Thứ nhất, con cái là tấm gương phản chiếu nội tâm bạn

Trong quá trình nuôi con, đứa trẻ giống như một chiếc gương soi rõ dấu ấn của gia đình nguyên sinh và những điểm yếu trong bản tính của bạn.

Khi con mắc lỗi, bạn nổi giận quát mắng hay kiên nhận hướng dẫn? Khi con đứng trước lựa chọn, bạn buông mặc, áp đặt hay cùng con bàn bạc? Hành vi của bạn lặng lẽ ảnh hưởng đến con, còn con lại âm thầm soi chiếu ra con người thật nhất của bạn. Có thể ngoài xã hội bạn ôn hòa, lịch sự, nhưng chính khi đối diện với con, bạn mới thấy rõ mình nóng nảy ra sao, cố chấp thế nào, và cũng nhìn thấy một khả năng khác: bạn vẫn còn có thể trở thành một người tốt hơn.

Thứ hai, sự xuất hiện của con phá vỡ trật tự cũ của bạn

Dù bạn tự giác và kỷ luật đến đâu, cuộc sống vẫn đổi khác khi đứa trẻ ra đời.

Những ngày đầu, bạn phải chăm sóc nó 24 giờ mỗi ngày. Nó không quan tâm bạn đang bận gì: đói là khóc, vui là cười, chỉ một nụ cười cũng đủ khiến cả thế giới bạn bừng sáng. Bạn từ chỗ lấy mình làm trung tâm, chuyển sang phải tính đến cảm nhận và nhu cầu của một sinh mệnh khác. Ranh giới của bạn dần mềm lại, lớp vỏ cứng rắn tan chảy thành sự bao dung và thiện ý. Bạn không còn là con người cũ, mà trưởng thành thành một phiên bản mới của chính mình.

Thứ ba, con khơi dậy sự tò mò và kéo bạn cùng học hỏi

Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng chính đứa trẻ dẫn bạn bước vào tương lai.

Trước kia, bạn biết thì biết, không biết thì thôi, không muốn học thì cũng chẳng sao. Nhưng đứa trẻ thì hỏi không ngừng: “Vì sao bầu trời màu xanh?” “Hoa nở để làm gì?” “Tại sao con không được ra ngoài chơi?”. Bạn trở thành “bách khoa thông thư sống” của nó. Không biết, bạn phải tra cứu. Không hiểu, bạn phải học lại. Bạn mở sách, nhớ công thức, tìm về thói quen học hành của ngày xưa.

Chính sự tò mò của con đánh thức trí tò mò đã ngủ quên trong bạn, khiến bạn suy nghĩ nhiều hơn, sâu hơn, và không bị bỏ lại phía sau thời đại. Bạn được “kích hoạt” trở lại.

Vậy nên, sinh con chưa chắc mang đến cho bạn nhiều lợi ích vật chất hơn, nhưng chắc chắn khiến bạn trở thành một con người tốt đẹp hơn.

(sưu tầm)