Aikido Chiang Mai - Renshinkan Dojo

ขอแสดงความยินดีกับนักเรียนที่ได้รับใบประกาศเลื่อนสายจากสมาคมไอคิโดประเทศไทย จากการสอบเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน และ 14 ธันวาคม 2568

พบบทความนี้เป็นภาษาอังกฤษแล้วนำมาแปล กลับมาเฟซบุ๊คอีกทีแล้วดันหาต้นขั้วไม่เจอ ขออภัยเจ้าของโพสด้วยค่ะ ขอแปะคำแปลไว้ตรงนี้แทนนะคะ (มีการกล่าวถึงการฝึกไอคิโดควรเข้าใจเรื่องกำเนิดจักรวาล เหมือนในงานวิจัยที่เราเคยค้นพบในงานเขียนของปรมาจารย์)

⸻

อาวุธสายอิวามะ (Iwama Weapons) และแนวคิดริไอ (Riai)

อาวุธในสายอิวามะ (Iwama Bukiwaza) ประกอบด้วย โบกเค็ง (Bokken) และ โจ (Jo) หรือดาบไม้และไม้พลอง

ดาบไม้เป็นตัวแทนของ คาตานะ ที่ซามูไรใช้ ส่วน โจ มีต้นกำเนิดจาก ยาริ (Yari) หรือหอกญี่ปุ่น

แม้ไม้โจอาจดูคล้ายไม้เท้าของนักเดินทาง แต่การใช้งานในไอคิโดแตกต่างจากการต่อสู้ด้วยไม้ทั่วไปอย่างสิ้นเชิง แทนที่จะมองว่าเป็นเพียงไม้เท้า เราอาจมองว่าโจคือหอกหรือ นางินาตะ (Naginata) ที่สูญเสียหัวหอกหรือใบมีดไปในสนามรบ เหลือเพียงด้ามไม้ยาวขนาดโจหรือโบอยู่ในมือของนักรบ

เหตุใดโอเซ็นเซจึงเลือกใช้อาวุธเพียงสองชนิดนี้สำหรับผู้ฝึกไอคิโด?

ผมเชื่อว่าเกี่ยวข้องกับความเข้าใจของท่านต่อหลัก ไอกิ (Aiki) และรากฐานทางตำนานของศาสนาชินโต

ขอให้ผมอธิบาย

⸻

กำเนิดจักรวาลและสัญลักษณ์ของอาวุธ

ในปฐมกาล ก่อนที่สวรรค์และโลกจะถือกำเนิด มีเพียงสภาวะสัมบูรณ์อันไร้รูปร่างและไร้คุณลักษณะดำรงอยู่

เมื่อสวรรค์เริ่มปรากฏขึ้น จึงประกอบด้วยองค์ประกอบสามประการ ได้แก่

* อาเมะโนะมินาคานูชิ (Amenominakanushi) ผู้เป็นหนึ่งเดียว
* และสองภาคของพระองค์ คือ
* ทาคามิมูซุบิ (Takamimusubi) (I)
* คามิมูซุบิ (Kamimusubi) (—)

ด้านหนึ่งเป็นแนวดิ่ง อีกด้านหนึ่งเป็นแนวนอน ครอบคลุมมิติของเวลาและอวกาศทั้งหมด

ต่อมา เทพ อิซานางิ และ อิซานามิ ใช้หอกประดับอัญมณีคนมหาสมุทรในแนวดิ่ง จนก่อให้เกิดผืนดินในแนวนอน คือ

Ashihara-no-Nakatsukuni
“ดินแดนแห่งทุ่งกกตอนกลาง” ซึ่งก็คือแผ่นดินญี่ปุ่น

⸻

คางุระไมกับอาวุธของโอเซ็นเซ

โอเซ็นเซจำลองเหตุการณ์การสร้างโลกนี้ผ่าน คางุระไม (Kagura Mai) หรือ “ระบำแห่งเทพ”

บางครั้งท่านใช้โจเสมือนหอก
บางครั้งใช้ดาบไม้

การเคลื่อนไหวส่วนใหญ่เป็น เกลียวในแนวดิ่ง
ซึ่งแทนการเคลื่อนที่ของดาบที่ยกขึ้น

ในขณะที่การใช้ไม้โจของเราส่วนใหญ่เกิดขึ้นบน ระนาบแนวนอน
แต่ยังคงใช้การเคลื่อนที่แบบเกลียวเช่นเดียวกัน

ด้วยอัจฉริยภาพเพียงครั้งเดียว
โอเซ็นเซจึงทำให้อาวุธทั้งสองชนิดเป็นตัวแทนของสองภาคพื้นฐานแห่งการกำเนิดจักรวาล

พร้อมทั้งสะท้อนหลัก

* สวรรค์
* โลก
* มนุษย์

รวมถึงหลัก อิน–โย (In–Yo / หยิน–หยาง)

ซึ่งเป็นพลังคู่ตรงข้ามที่ร่วมกันก่อกำเนิดสรรพสิ่ง

หรือก็คือหลัก ทาเคะมุสุไอกิ (Takemusu Aiki)

⸻

Riai : ความสัมพันธ์ระหว่างอาวุธกับไทจุตสึ

ที่อิวามะ โอเซ็นเซ และต่อมาคือ ไซโตเซ็นเซ เน้นย้ำเสมอว่า การฝึกอาวุธและการฝึกมือเปล่า (Taijutsu) มีความสัมพันธ์เป็นหนึ่งเดียว และเรียกความสัมพันธ์นี้ว่า

ริไอ (Riai)

ไซโตเซ็นเซรวบรวมการฝึกดาบและโจทั้งหมด จัดระบบเป็นคาตะและแบบฝึกคู่ ตั้งแต่พื้นฐานที่สุดไปจนถึงขั้นสูง

สิ่งที่เรียกว่า Iwama Bukiwaza จึงเป็นระบบการฝึกที่มีโครงสร้างชัดเจน

⸻

ดาบ (Bokken)

ดาบเป็นสัญลักษณ์ของ แนวดิ่ง และถือเป็นสิ่งแรกหรือองค์ประกอบหลัก

ประกอบด้วย

* 7 Bokken Suburi (ท่าฟันพื้นฐาน)
* Migi และ Hidari Awase
* 5th และ 7th Awase
* 5 Kumitachi
* Ki Musubi no Tachi
* Happo-giri (การฟันแปดทิศ)

⸻

โจ (Jo)

โจเป็นสัญลักษณ์ของ แนวนอน และเป็นองค์ประกอบรอง

ประกอบด้วย

* 20 Jo Suburi
* 31 Jo Kata
* 13 Jo Kata
* 31 Kumi Jo
* 13 Jo Kata Awase
* 10 Kumi Jo

⸻

สุดท้าย คือการรวมอาวุธทั้งสองเข้าด้วยกัน ได้แก่

Ken tai Jo (7 หรือ 10 แบบ) ซึ่งเป็นการป้องกันดาบด้วยไม้โจ

⸻

ไซโตเซ็นเซเรียกการฝึกดาบและโจของโอเซ็นเซว่า

* Aiki-Ken
* Aiki-Jo

เพื่อเน้นว่าหลัก ไอกิ ไหลเวียนอยู่ในศาสตร์ทั้งสามแขนง ได้แก่

* การฝึกมือเปล่า
* ดาบ
* โจ

⸻

การค้นพบความหมายภายในของไอกิ

ผู้เขียนกล่าวว่า หากเขาไม่ได้พบกับ แดน ฮาร์เดน (Dan Harden) ผู้เปิดประตูสู่ด้านลี้ลับภายในของไอกิ เขาคงไม่มีวันเข้าใจเรื่องเหล่านี้

โดยเฉพาะ

* ความสัมพันธ์ระหว่างอินและโย
* การศึกษาศาสนาโอโมโตะเคียว (Ōmoto-kyō)
* ความสัมพันธ์ระหว่างโอเซ็นเซกับ โอนิซาบุโระ เดกุจิ (Onisaburo Deguchi)

รวมถึงการเข้าใจตำนานกำเนิดของศาสนาชินโต ซึ่งประกอบกับประสบการณ์ทางจิตวิญญาณส่วนตัวที่เขาได้รับจากอาจารย์ของตน ทำให้เขาสามารถก้าวเข้าสู่โลกของสัญลักษณ์ภายในของศาสนาและปรัชญาตะวันออก ทั้งของอินเดีย จีน และญี่ปุ่น

⸻

ผู้เขียนเสนอว่า

ลัทธิลึกลับในศาสนาฮินดูและพุทธ เช่น

* Ta**ra
* Vajrayana

รวมถึง

* Oomoto Shinto

ต่างก็ได้รับอิทธิพลจากประเพณีชามานดั้งเดิม ที่ใช้การทรงเจ้า (Spirit Possession) เพื่อเข้าถึงพลังอันลึกซึ้งของจิตมนุษย์

ภาพสัญลักษณ์ทางศาสนาจึงมิใช่เพียงศิลปะ แต่เป็นภาพแทนของปรากฏการณ์ภายในร่างกายและจิตใจ ซึ่งจะเข้าใจได้ก็ต่อเมื่อผู้ศึกษาผ่านการฝึกฝนจนเข้าถึงความลับเหล่านั้น

⸻

บทสรุป

โอเซ็นเซมิได้เพียงสอนให้เราศึกษาศิลปะแห่งไอกิเท่านั้น แต่ยังเชื้อเชิญให้เราศึกษา ปรากฏการณ์ของจักรวาลทั้งหมด เพื่อให้เข้าใจหลักการพื้นฐานที่มิได้ควบคุมเพียงร่างกายของมนุษย์แต่ควบคุมจักรวาลทั้งมวล

ด้วยเหตุนี้ ผู้เขียนจึงเชื่อว่า โอเซ็นเซใช้อาวุธเป็นสื่อในการแสดงความสัมพันธ์อันลึกซึ้งระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และจักรวาล

และนี่คือความหมายที่แท้จริงของ ริไอ (Riai)—การตระหนักว่าอาวุธ การเคลื่อนไหว และสรรพสิ่ง ล้วนเชื่อมโยงกันผ่านหลักการเดียวกัน.

บรรยากาศการสอบเลื่อนสาย วันอาทิตย์ที่ 28 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา อาจารย์ธีกรุณานำฝึกก่อนทำการสอบ
ขอบพระคุณ อ.สมบัติ อ.ธี และกรรมการสอบทุกท่าน รวมทั้งรุ่นพี่ที่มาเป็นคู่สอบให้นะคะ

เมื่อวันอังคารที่ 23 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา
ครูมน และครูแขก จาก Lao National Aikido Club มาเยี่ยมเรนชินกันโดโจ ขอบพระคุณมากค่ะ