Maciej Hazelbach NeoSystem

Śmierć — jak ją przeżyć i jak się przygotować? Buddyjskie umieranie bez lukru.

W tym filmie poruszam temat śmierci, umierania i tego, co buddyzm mówi o przygotowaniu umysłu na największe przejście. Bez straszenia, bez bajek, bez duchowego lukru — ale z głębokim szacunkiem do życia.

Opowiadam o tym, jak buddyzm tybetański rozumie bardo, proces umierania, jasność umysłu, przeprowadzanie osoby umierającej i możliwość rozpoznania tego, co pojawia się po śmierci. Z drugiej strony pokazuję perspektywę Theravādy: współzależne powstawanie, kamma, pragnienie, lgnięcie, stawanie się i znaczenie ostatniego kierunku umysłu.

Najważniejsza myśl filmu jest prosta: śmierć nie pokazuje tylko tego, w co wierzymy. Śmierć pokazuje, jaki umysł trenowaliśmy całe życie.

Dlatego mówię też o mettā — miłującej dobroci, bezwarunkowej życzliwości i miłości bez posiadania — jako o możliwym „portalu” przejścia. Nie jako magicznej bramie, ale jako stanie umysłu, który rozluźnia lęk, nienawiść, przywiązanie i egoiczny zacisk.

Poruszam również temat neuropsychologii umierania: tego, że mózg w procesie śmierci nie zawsze gaśnie jak żarówka, ale może przechodzić przez intensywne stany aktywności. Nie traktuję tego jako dowodu na bardo, ale jako ważny most między duchową praktyką a współczesnym rozumieniem mózgu.

Ten film jest o śmierci, ale jeszcze bardziej o życiu.

Bo powód to życie.

To właśnie teraz możemy trenować umysł.
Teraz możemy zauważać lgnięcie.
Teraz możemy rozpoznawać lęk.
Teraz możemy powściągać reakcje nawykowe.
Teraz możemy rozwijać mettā.
Teraz możemy przygotować serce na puszczenie.

Śmierć nie musi być tylko końcem. Może być lustrem, które pokazuje, czy żyliśmy przytomnie.

​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​

**MANTRA TO TRENING MÓZGU, UKŁADU NERWOWEGO I UWAGI**

Mantra wielu osobom kojarzy się z duchowością, religią albo powtarzaniem tajemniczych słów.

Ale z poziomu neuropsychologii można spojrzeć na nią bardzo konkretnie.

Mantra to powtarzalny wzorzec dźwięku, oddechu, uwagi i intencji.

Kiedy recytujesz mantrę — w duchu albo na głos — mózg nie jest bierny.

Pracuje.

Zmienia się aktywność sieci neuronalnych, fal mózgowych, układu autonomicznego i obszarów odpowiedzialnych za uwagę, emocje, pamięć operacyjną oraz narrację „ja”.

Jednym z najważniejszych układów jest **DMN — Default Mode Network**, czyli sieć domyślna mózgu.

To sieć, która mocno pracuje, gdy człowiek odpływa w myśli o sobie:

„co będzie?”
„dlaczego ja?”
„co ze mną jest nie tak?”
„a jeśli się nie uda?”
„muszę to kontrolować”.

DMN wiąże się z błądzeniem umysłu, autobiograficzną narracją, zamartwianiem, analizą siebie, przewidywaniem przyszłości i powracaniem do przeszłości.

W uproszczeniu: to sieć, która bardzo często buduje nasze wewnętrzne „ja cierpię, ja się boję, ja muszę coś z tym zrobić”.

W badaniach nad medytacją obserwuje się, że praktyka może zmieniać aktywność tej sieci — szczególnie takich obszarów jak:

**posterior cingulate cortex — tylna część zakrętu obręczy**,
**precuneus — przedklinek**,
**medial prefrontal cortex — przyśrodkowa kora przedczołowa**,
**anterior cingulate cortex — przednia część zakrętu obręczy**.

To bardzo ważne, bo są to obszary związane z samoopowieścią, kontrolą uwagi, monitorowaniem konfliktu, napięciem poznawczym i przełączaniem się między autopilotem a świadomą regulacją.

W jednym z badań nad medytacją mantryczną obserwowano zmniejszenie aktywacji części sieci domyślnej, między innymi w rejonie przedklinka i przedniej części zakrętu obręczy, z tendencją do zmian także w tylnej części zakrętu obręczy.

To znaczy, że mantra może pomagać wyciszać ten tryb umysłu, który bez przerwy produkuje narrację, analizę, lęk i wewnętrzne napięcie.

Drugi ważny poziom to **fale mózgowe**.

W badaniach EEG nad praktykami mantrycznymi i medytacyjnymi często pojawiają się zmiany w paśmie:

**alfa** — związanym ze spokojną czujnością, relaksacją, wyciszeniem nadmiaru bodźców,
**theta** — związanym z uwagą wewnętrzną, pamięcią, głębszym przetwarzaniem i stanami medytacyjnymi.

W medytacji transcendentalnej często opisywano większą spójność fal alfa, szczególnie w rejonach czołowych. To ciekawe, bo okolice czołowe są ważne dla integracji, kontroli poznawczej, regulacji i stabilizacji uwagi.

W nowszych badaniach nad mantrą obserwowano także wzrost mocy fal alfa i theta oraz poprawę parametrów HRV, czyli zmienności rytmu serca.

HRV jest bardzo ważne.

To jeden z markerów elastyczności układu autonomicznego.

Im lepsza regulacja HRV, tym często lepsza zdolność organizmu do przechodzenia ze stresu do regeneracji.

Czyli mantra nie działa tylko „w głowie”.

Ona może wpływać na układ nerwowy jako całość:

mózg,
oddech,
serce,
nerw błędny,
napięcie mięśniowe,
rytm ciała,
poczucie bezpieczeństwa.

Trzeci poziom to **układ limbiczny**, czyli emocjonalne centrum reakcji.

W badaniu fMRI nad recytacją dźwięku **OM** obserwowano dezaktywację struktur limbicznych. Autorzy porównywali ten efekt z mechanizmami podobnymi do stymulacji nerwu błędnego.

To jest bardzo ważne, bo kiedy recytujemy na głos, pojawia się wibracja.

Gardło.
Klatka piersiowa.
Czaszka.
Oddech.
Słuch.
Rytm.

To może dawać ciału sygnał:

„jest bezpieczniej”.
„możesz zwolnić”.
„nie musisz walczyć”.
„wróć do oddechu”.

Dlatego recytacja na głos i recytacja w duchu nie są tym samym.

**Recytacja w duchu** pracuje bardziej przez mowę wewnętrzną, pamięć operacyjną i uwagę.

Zamiast powtarzać w głowie automatyczne lękowe zdania:

„nie dam rady”,
„boję się”,
„muszę wszystko kontrolować”,

umysł dostaje inny wzorzec.

Jeden dźwięk.
Jedną intencję.
Jeden kierunek.
Jeden powrót.

**Recytacja na głos** dodaje ciało.

Wtedy pracuje nie tylko uwaga, ale też oddech, krtań, mięśnie oddechowe, słuch, rytm i wibracja.

Dlatego osoba bardzo pobudzona, lękowa albo rozproszona często lepiej zaczyna od mantry wypowiadanej na głos lub półgłosem.

A dopiero później przechodzi do mantry w duchu.

Przykładem jest mantra:

**OM MANI PADME HUM**

To jedna z najbardziej znanych mantr buddyzmu tybetańskiego, związana ze współczuciem i mądrością.

Można ją rozumieć symbolicznie:

**OM** — ciało, mowa i umysł.
**MANI** — klejnot, współczucie, serce, dobra intencja.
**PADME** — lotos, mądrość, czystość, wyrastanie ponad chaos.
**HUM** — zjednoczenie współczucia i mądrości.

Z poziomu duchowego ta mantra prowadzi do serca i mądrości.

Z poziomu neuropsychologicznego można powiedzieć:

daje mózgowi nowy wzorzec powrotu.

Zamiast reakcji:

lęk, kontrola, napięcie, wstyd, samokrytyka,

trenujemy:

oddech, uwagę, współczucie, stabilność, obecność, mądrość.

To nie jest magia.

To jest powtarzalna neuromodulacja.

To jest uczenie mózgu, że nie musi iść za każdą myślą.

Nie musi wierzyć każdej predykcji.

Nie musi zasilać każdej emocji.

Może wrócić.

I właśnie dlatego w pracy indywidualnej uczę medytacji, uważności i pracy z mantrą w sposób dobrany do konkretnego człowieka.

Bo nie każda mantra działa na każdego tak samo.

Jedna osoba potrzebuje mantry bardziej kojącej.
Inna bardziej stabilizującej.
Inna związanej z odwagą.
Inna ze współczuciem.
Inna z puszczaniem kontroli.
Inna z powrotem do ciała i oddechu.

W medytacji transcendentalnej mantra jest dobierana indywidualnie i używana w ciszy. To pokazuje ważną rzecz: dźwięk, rytm, intencja i sposób prowadzenia praktyki mają znaczenie.

Ja pracuję z tym praktycznie:

uczę, jak medytować,
jak używać mantry,
jak regulować układ nerwowy,
jak rozpoznawać reakcje nawykowe,
jak wyciszać przeciążoną sieć myślenia o sobie,
jak trenować mózg, żeby wracał do spokoju.

Mantra nie robi pracy za człowieka.

Ale może być ścieżką powrotu.

Dla mózgu.
Dla ciała.
Dla oddechu.
Dla serca.
Dla świadomości.

Bo czasem jedno świadomie powtarzane zdanie, jeden dźwięk, jedna intencja — powtarzana codziennie — zaczyna zmieniać cały kierunek pracy umysłu.

Mówię o tym nie tylko z poziomu teorii.

Od lat sam używam mantry **Om Mani Padme Hum**.

W medytacji.
W pracy.
Kiedy jadę rowerem do pracy.
Kiedy się przebudzę.
W nocy.
Przed snem.
W chwilach relaksu.
W momentach, gdy chcę utrzymać uważność i nie odpłynąć w automatyczne myślenie.

Dla mnie ta mantra stała się ścieżką powrotu.

Nie jako magia.

Nie jako mechaniczne powtarzanie.

Nie jako „klepanie słów”.

Bo samo powtarzanie mantry jak papuga niewiele zmienia.

Można powtarzać święte sylaby, a umysł nadal może być pełen napięcia, kontroli, lęku, rozproszenia i starego automatu.

Mantra zaczyna działać wtedy, gdy jest w niej:

uwaga,
intencja,
kierunek,
świadome czucie,
powrót do oddechu,
powrót do ciała,
powrót do tego, co naprawdę chcę w sobie trenować.

Kiedy powtarzam **Om Mani Padme Hum**, nie chodzi tylko o dźwięk.

Chodzi o pytanie:

do jakiego stanu umysłu teraz wracam?

Do lęku czy do współczucia?
Do napięcia czy do oddechu?
Do kontroli czy do zaufania?
Do automatu czy do samoświadomości?
Do chaosu czy do mądrości serca?

I właśnie wtedy mantra staje się praktyką.

Nie ucieczką od życia, ale sposobem bycia bardziej obecnym w życiu.

Można jechać rowerem i recytować w duchu.
Można pracować i mieć ją jako delikatny rytm w tle.
Można obudzić się w nocy i zamiast wejść w spiralę myśli, wrócić do mantry.
Można przed snem użyć jej jako spokojnego przejścia z przeciążenia do ciszy.

Ale zawsze potrzebna jest świadomość.

Mantra bez uwagi jest tylko dźwiękiem.

Mantra z intencją staje się treningiem umysłu.

Mantra z oddechem staje się regulacją układu nerwowego.

Mantra z sercem staje się praktyką współczucia.

Mantra z mądrością staje się ścieżką powrotu do siebie.

Depresja i nerwica to nie kara. Twój umysł potrzebuje opieki.
Depresja i nerwica nie są karą ani dowodem słabości. Bardzo często są znakiem przeciążonego układu nerwowego, starych wzorców, traum, perfekcjonizmu, żalu i życia przez lata w trybie przetrwania.

W tym filmie mówię bardziej osobiście — także o moim doświadczeniu depresji, lęku, napięcia, perfekcjonizmu i powolnego wychodzenia z tych stanów przez uważność, pracę z umysłem, ciałem, oddechem i zmianę ścieżek neuronalnych.
To film dla osób, które potrzebują otuchy.
Nie szybkiej recepty.
Nie presji.
Tylko przypomnienia, że jest droga.

Jeśli jesteś w kryzysie, korzystaj z pomocy lekarza, terapeuty i bliskich. Leki mogą być ważnym wsparciem, ale obok nich potrzebny jest także codzienny trening umysłu i powrót do siebie.

W CZYM MOGĘ CI POMÓC?

Jestem coachem,
terapeutą,
nauczycielem jogi,
medytacji i mindfulness.

Ukończyłem akredytowaną,
profesjonalną mistrzowską szkołę
coachingu MSC,
a obecnie kończę studia
z zakresu neuropsychologii.

Posiadam państwowe
i międzynarodowe uprawnienia
jako nauczyciel jogi,
medytacji i mindfulness.

Jestem również instruktorem
sportu i rekreacji ruchowej,
multiinstruktorem fitness
oraz trenerem personalnym.

W swojej pracy patrzę
na człowieka całościowo.

Pracuję z psychiką,
emocjami,
ciałem,
stresem,
napięciem,
stylem życia,
odżywianiem,
motywacją
i inteligencją emocjonalną.

Pomagam osobom,
które czują,
że chcą coś zmienić,
ale nie zawsze wiedzą,
od czego zacząć.

MOŻEMY PRACOWAĆ NAD:

• stresem,
• przeciążeniem psychicznym,
• trudnymi emocjami,
• napięciem w ciele,
• relacjami,
• poczuciem własnej wartości,
• motywacją,
• schematami myślenia,
• reakcjami automatycznymi,
• stylem życia,
• odżywianiem,
• oddechem,
• ruchem,
• uważnością,
• inteligencją emocjonalną.

Specjalizuję się
w coachingu,
mentoringu,
treningu mentalnym
oraz autorskim programie
terapeutycznym:

NEUROMODULACJA
ŚWIADOMEGO UMYSŁU

Neuromodulacja pomaga
lepiej rozumieć własny umysł,
regulować emocje,
osłabiać stare schematy
reagowania
i budować większy spokój,
sprawczość
oraz odporność psychiczną.

To proces pracy
z uwagą,
ciałem,
oddechem,
przekonaniami,
intencją
i codziennym działaniem.

Łączę współczesną wiedzę
o mózgu
z praktyką jogi,
medytacji,
mindfulness
oraz naukami
buddyzmu Theravāda.

Buddyzm Theravāda
przekazuję w świeckim ujęciu
jako praktyczną analizę umysłu,
emocji,
reakcji,
cierpienia
i sposobów odzyskiwania
wewnętrznej równowagi.

Prowadzę również
kanał YouTube,
na którym dzielę się wiedzą
oraz praktycznymi sposobami
pracy ze stresem,
emocjami,
uważnością,
medytacją,
neuropsychologią
i treningiem umysłu.

Pokazuję,
jak samodzielnie,
krok po kroku,
lepiej rozumieć siebie
i świadomie kształtować
swoje życie.

Pracuję interdyscyplinarnie,
bo człowiek
nie składa się
z jednej części.

Czasem trzeba popracować
z myślami.

Czasem z emocjami.

Czasem z ciałem.

Czasem z oddechem.

Czasem ze stylem życia.

A czasem po prostu
spokojnie zobaczyć,
co w nas naprawdę
woła o uwagę.

Pokazuję,
że rozwój psychologiczny,
duchowy i fizyczny
nie musi być oderwany
od codziennego życia.

Może stać się
bardzo praktyczną drogą
do większej równowagi,
świadomości
i wewnętrznej wolności.

Możesz pracować ze mną
online lub stacjonarnie.

Maciej Hazelbach

NEUROPSYCHOLOGIA
ŚWIADOMOŚCI

Nie jesteśmy tylko ludźmi?!

W tym filmie rozpoczynam serię poświęconą kosmologii buddyjskiej w tradycji Theravādy, opartą na książce Ajahna Punnadhammo.

Pierwszy rozdział prowadzi nas do podstawowego pytania:

czym właściwie jest samsara?

Samsara to nie tylko „koło narodzin i śmierci”.
To ogromny, niewyobrażalnie długi proces wędrowania świadomości przez różne formy istnienia — od światów cierpienia, przez świat ludzi, światy zwierząt, głodnych duchów, asurów, devów, aż po subtelne sfery medytacyjne i niematerialne.

Ale w tym filmie chcę pokazać samsarę nie tylko jako kosmologiczną mapę wszechświata.

Chcę pokazać ją również jako proces umysłu.

Bo samsara dzieje się także teraz:
w pragnieniu,
w lęku,
w awersji,
w przywiązaniu,
w ciągłym szukaniu zaspokojenia,
w tworzeniu kolejnych wersji „ja”,
które próbują coś zdobyć,
czegoś uniknąć
albo czymś się stać.

W pierwszym rozdziale pojawia się też bardzo ważny kontrast:

samsara i Nibbāna.

Samsara to ruch uwarunkowanego umysłu:
pragnienie,
chwytanie,
reakcja,
narodziny kolejnego doświadczenia,
cierpienie
i dalsze wikłanie się w cykl.

Nibbāna natomiast nie jest zwykłym „niebem” ani kolejnym miejscem w kosmosie.

Nibbāna to wygaszenie pragnienia, awersji i niewiedzy.
To wyjście poza mechanizm, który stale produkuje cierpienie.
W ujęciu praktycznym można powiedzieć,
że jest to stan umysłu wolny od przymusu chwytania,
wolny od nieustannego reagowania,
wolny od ognia, który sam siebie zasila.

Dlatego w tej serii będę łączył tradycyjną kosmologię buddyjską z komentarzem neuropsychologicznym.

Będziemy patrzeć na samsarę jako na ogromną mapę istnienia,
ale również jako na mapę działania mózgu i świadomości:
jak powstają reakcje,
jak umysł buduje rzeczywistość,
jak pragnienie zawęża percepcję,
jak cierpienie utrwala się w nawykach,
i jak praktyka uważności, moralności oraz mądrości może prowadzić do uwolnienia.

W tym odcinku dotkniemy także trzech cech istnienia:

anicca — nietrwałości,
dukkha — niezadowolenia, cierpienia, niestabilności,
anattā — braku trwałego, niezależnego „ja”.

To właśnie te trzy cechy pokazują,
dlaczego żaden świat samsary nie daje ostatecznego bezpieczeństwa.

Nawet światy bogów są nietrwałe.
Nawet przyjemność się kończy.
Nawet najpiękniejsze stany umysłu nie są wieczne,
jeśli nadal należą do uwarunkowanej rzeczywistości.

I właśnie dlatego buddyjska kosmologia nie jest tylko opowieścią o niebach, piekłach i niewidzialnych istotach.

To mapa ogromu samsary.

Mapa cierpienia.

Mapa umysłu.

I mapa wyjścia poza cierpienie.

Zapraszam do pierwszej części serii:

„Nie jesteśmy tylko ludźmi”
— Kosmologia Buddyjska, część 1.

Maciej Hazelbach
Neuropsychologia Świadomości

O co tu chodzi?
Dlaczego tak cierpię?
Czy ja już zwariowałem?

Takie pytania często pojawiają się wtedy, gdy człowiek zaczyna naprawdę widzieć, co dzieje się w jego umyśle.

Nagle okazuje się, że cierpienie nie wynika tylko z sytuacji zewnętrznej, partnera, pracy, braku uwagi, seksualnej frustracji, perfekcjonizmu czy napięcia.

Często głębiej siedzi coś innego.

Ukryte pragnienie.
Niespełniona potrzeba.
Głód uznania.
Presja kontroli.
Stary wzorzec.
Trup schowany w szafie umysłu.

Czasem w pracy z umysłem dochodzimy do momentu, w którym trzeba otworzyć szafę.

I nagle okazuje się, że siedzą tam nasze „trupy”.

Nie mam tu na myśli niczego mistycznego ani strasznego.
Mam na myśli ukryte tendencje umysłu: pragnienia, napięcia, głody, frustracje, fantazje, żale, lęki, kompulsje i stare wzorce, których przez lata nie chcieliśmy widzieć.

Na początku praktyka nie zawsze jest przyjemna.
Bo kiedy człowiek zaczyna naprawdę obserwować umysł, widzi nie tylko spokój, oddech i ładne duchowe hasła.

Widzi też to, co nim rządziło.

Widzi pragnienie.
Widzi awersję.
Widzi głód uwagi.
Widzi potrzebę kontroli.
Widzi perfekcjonizm.
Widzi pracoholizm.
Widzi zależność od uznania.
Widzi napięcie seksualne, które nie jest już bliskością, tylko presją umysłu.

I tu pojawia się bardzo ważny przykład.

Seksualność sama w sobie nie jest problemem.
Może być pięknym procesem bliskości, czułości, wzajemnego zrozumienia i spotkania dwóch osób.

Ale kiedy przejmuje ją nieopanowane pragnienie, zaczyna powstawać cierpienie.

Mężczyzna albo kobieta czują się niespełnieni.
Nie dostają takiej uwagi, dotyku, czułości albo potwierdzenia, jakiego oczekują.
Umysł zaczyna produkować obrazy, napięcie, pretensje, frustrację.

Pojawia się myśl:

„Ona mnie nie chce”.
„On mnie nie widzi”.
„Nie jestem ważny”.
„Muszę to dostać”.
„Coś jest ze mną nie tak”.
„Coś jest z nim / z nią nie tak”.

I wtedy bliskość przestaje być bliskością.
Staje się polem nacisku.

Jedna osoba napiera.
Druga się wycofuje.
Im więcej presji, tym mniej czułości.
Im mniej czułości, tym więcej frustracji.
Im więcej frustracji, tym większa potrzeba ucieczki.

I często człowiek zaczyna to zalewać.

Alkoholem.
Jedzeniem.
Pornografią.
Pracą.
Telefonem.
Zakupami.
Złością.
Ciszą.
Obrażaniem się.
Duchowością, która ma tylko znieczulić ból.

I tak powstaje kolejny trup w szafie.

Nie dlatego, że człowiek jest zły.
Tylko dlatego, że nie zobaczył na czas, że cierpienie nie rodzi się z samego braku spełnienia.

Cierpienie rodzi się z pragnienia, które mówi:

„Muszę to mieć, bo inaczej nie wytrzymam”.

To samo działa w wielu obszarach życia.

Ktoś pragnie uznania — i cierpi, gdy go nie dostaje.
Ktoś pragnie perfekcji — i cierpi, gdy popełnia błąd.
Ktoś pragnie kontroli — i cierpi, gdy życie idzie inaczej.
Ktoś pragnie sukcesu — i cierpi, gdy czuje się niewystarczający.
Ktoś pragnie bycia zawsze potrzebnym — i cierpi, gdy inni się oddalają.
Ktoś pragnie uwagi — i cierpi, gdy świat nie patrzy w jego stronę.

Mechanizm jest ten sam.

Najpierw pojawia się pragnienie.
Potem wyobrażenie.
Potem presja.
Potem frustracja.
Potem cierpienie.
Potem objaw: napięcie, gniew, smutek, alkohol, kompulsja, kłótnia, wycofanie, poczucie winy.

I większość ludzi próbuje usunąć objaw.

Chce mniej pić.
Mniej się złościć.
Mniej analizować.
Mniej cierpieć.
Mniej czuć napięcie.

Ale prawdziwa praktyka zaczyna się głębiej.

Nie pytam tylko:

„Jak usunąć objaw?”

Pytam:

„Jakie pragnienie stoi za tym objawem?”
„Jaki głód kieruje moim umysłem?”
„Co ja próbuję dostać od świata, od partnera, od pracy, od ciała, od sukcesu?”
„Co mój umysł uważa za konieczne do szczęścia?”

To jest moment otwierania szafy.

Na początku może być nieprzyjemnie.
Bo widzę coś, czego wcześniej nie chciałem widzieć.

Ale właśnie tu zaczyna się bohaterski wysiłek.

Nie walka z sobą.
Nie nienawiść do siebie.
Nie tłumienie seksualności, emocji czy potrzeb.

Tylko uczciwe zobaczenie:

„To pragnienie prowadzi mnie do cierpienia”.
„Ten wzorzec niszczy bliskość”.
„Ten głód nie daje mi wolności”.
„Ten nawyk nie buduje miłości”.
„Ta presja nie jest czułością”.
„Ta fantazja nie jest prawdziwym spotkaniem”.

I wtedy zaczyna się oczyszczanie.

Najpierw widzę trupa.
Potem przestaję go karmić.
Potem uczę się wytrzymać napięcie.
Potem widzę, że ono słabnie.
Potem pojawia się spokój.

Nie od razu.
Nie magicznie.
Nie przez jedną medytację.

Ale przez trening.

Przez cnotę.
Przez szczerość.
Przez powściąganie.
Przez uważność.
Przez właściwą intencję.
Przez to, że nie robię wszystkiego, czego chce mój nieopanowany umysł.

I wtedy przychodzi nagroda.

Nie taka nagroda, jakiej chciało ego.
Nie natychmiastowa przyjemność.

Przychodzi głębsza nagroda:

spokój,
czystsze serce,
mniej presji,
mniej napięcia,
więcej czułości,
więcej moralności,
więcej wolności,
więcej prawdziwej bliskości.

Seksualność nie musi znikać.
Ale może przestać być neurotycznym naporem.
Może stać się spokojniejsza, dojrzalsza, bardziej czuła, bardziej moralna, bardziej świadoma.

Pragnienie uznania nie musi rządzić życiem.
Może ustąpić miejsca godności.

Perfekcjonizm nie musi niszczyć człowieka.
Może ustąpić miejsca odpowiedzialności.

Pracoholizm nie musi być dowodem wartości.
Może ustąpić miejsca mądremu działaniu.

I o to chodzi w treningu umysłu.

Nie o to, żeby udawać, że w szafie nic nie ma.

Tylko żeby mieć odwagę ją otworzyć.

Zobaczyć, co tam siedzi.

I spokojnie, cierpliwie, z mądrością wypuszczać jednego trupa po drugim.

Bo każdy wypuszczony trup to trochę więcej wolności.

A człowiek, który widzi swoje pragnienia, nie musi już być ich niewolnikiem.

Jeśli chcesz pracować ze swoim umysłem głębiej — zapraszam Cię do mojego autorskiego procesu Neuromodulacja Świadomego Umysłu.
To praca 1:1, w której łączę neuropsychologię, uważność, trening przekonań, regulację emocji i świadomą zmianę nawyków umysłu.
Jeśli chcesz wyjść z chaosu, napięcia i powtarzających się schematów — napisz do mnie prywatnie.

To zdanie może brzmieć trochę prowokacyjnie, ale dla mnie jest bardzo praktyczne.

Bo coraz wyraźniej widzę, że człowiek bardzo często nie cierpi tylko dlatego, że życie jest trudne. Cierpi też dlatego, że jego umysł nieustannie interpretuje, przewiduje, dopowiada, porównuje, ocenia i wzmacnia stare programy.

Ktoś się nie odezwał — i umysł mówi: „odrzuca mnie”.

Ktoś spojrzał inaczej — i umysł mówi: „ocenia mnie”.

Pojawia się napięcie — i umysł mówi: „coś złego się stanie”.

Pojawia się pragnienie — i umysł mówi: „muszę to mieć, inaczej nie wytrzymam”.

Pojawia się lęk — i umysł mówi: „uciekaj, kontroluj, zabezpieczaj się”.

I człowiek myśli, że reaguje na rzeczywistość.

A bardzo często reaguje na własny, uwarunkowany model rzeczywistości.

Na swój wewnętrzny Matrix.

Nie chodzi o to, że świat nie istnieje. Świat istnieje. Ciało istnieje. Relacje istnieją. Problemy istnieją. Obowiązki istnieją.

Ale my nie doświadczamy świata „na surowo”.

Doświadczamy świata przez ciało, układ nerwowy, pamięć, emocje, predykcje, neuroprzekaźniki, napięcie, skojarzenia, heurystyki, historię dzieciństwa, relacje, kulturę i tysiące wcześniejszych doświadczeń.

To, co widzimy, słyszymy, smakujemy, czujemy i przeżywamy, przechodzi przez proces poznawczy.

Przez mózg.

Przez układ nerwowy.

Przez elektryczność i chemię.

Przez stare ścieżki neuronalne, które były wzmacniane latami.

I dlatego tak łatwo pomylić myśl z prawdą.

Emocję z rzeczywistością.

Lęk z intuicją.

Pragnienie z potrzebą.

Reakcję obronną z „moim charakterem”.

A przecież bardzo często to nie jest „ja”.

To jest proces.

To jest uwarunkowanie.

To jest wyuczony program.

W buddyzmie Theravāda Buddha bardzo mocno pokazuje, że umysł nieujarzmiony, niestrzeżony, niechroniony i niepowściągnięty prowadzi do cierpienia.

W Aṅguttara Nikāya, w krótkich suttach AN 1.31–1.40, pojawia się bardzo prosta, ale potężna nauka:

umysł nieujarzmiony prowadzi do szkody,
umysł ujarzmiony prowadzi do korzyści,
umysł niestrzeżony prowadzi do szkody,
umysł strzeżony prowadzi do korzyści,
umysł niechroniony prowadzi do szkody,
umysł chroniony prowadzi do korzyści,
umysł niepowściągnięty prowadzi do szkody,
umysł powściągnięty prowadzi do korzyści.

To jest niesamowicie aktualne.

Bo dziś żyjemy w świecie, który ciągle próbuje przejąć naszą uwagę.

Telefon.

Media społecznościowe.

Porównania.

Reklamy.

Lęk.

Polityka.

Seksualizacja.

Wiadomości.

Opinie ludzi.

Własne wspomnienia.

Własne pragnienia.

Własne lęki.

Jeśli umysł nie jest strzeżony, wszystko może do niego wejść i zacząć nim kierować.

Wtedy człowiek nie wybiera naprawdę.

On tylko reaguje.

Bodziec — reakcja.

Myśl — emocja.

Emocja — impuls.

Impuls — działanie.

Działanie — nawyk.

Nawyk — charakter.

Charakter — los.

I tu pojawia się bardzo ważne pytanie:

czy my naprawdę mamy wolną wolę?

Ja nie wierzę w taką naiwną, absolutną wolną wolę, w której jakieś oddzielne „ja” wybiera wszystko niezależnie od ciała, mózgu, historii, biologii, traumy, kultury i wcześniejszych doświadczeń.

Jesteśmy uwarunkowani.

Przez geny.

Przez ciało.

Przez dzieciństwo.

Przez relacje.

Przez pamięć.

Przez układ nerwowy.

Przez pragnienie, awersję i niewiedzę.

Przez to, co było powtarzane latami.

Ale to nie znaczy, że jesteśmy skazani.

Bo właśnie w praktyce pojawia się coś bardzo ważnego.

Mała przestrzeń.

Widzę myśl — ale nie muszę od razu w nią wierzyć.

Widzę emocję — ale nie muszę dawać jej kierownicy.

Widzę pragnienie — ale nie muszę za nim iść.

Widzę lęk — ale nie muszę budować z niego całej prawdy o życiu.

Widzę stary program — i mogę nie dokładać mu paliwa.

Dla mnie to jest praktyczna wolność.

Nie magiczna wolność ego, które mówi: „robię, co chcę”.

Tylko wolność świadomego umysłu, który mówi:

„Widzę, co się pojawia.
Widzę, dokąd to prowadzi.
I wybieram kierunek, który prowadzi do mniejszego cierpienia, większego spokoju i większej mądrości”.

To jest dla mnie sedno treningu umysłu.

Nie chodzi o tłumienie emocji.

Nie chodzi o walkę ze sobą.

Nie chodzi o udawanie, że nic nas nie boli.

Chodzi o to, żeby zobaczyć proces jako proces.

Myśl jako myśl.

Emocję jako emocję.

Pragnienie jako pragnienie.

Lęk jako lęk.

A nie jako absolutną prawdę o sobie i świecie.

Bo dopóki nie widzę procesu, jestem w nim zamknięty.

Dopóki wierzę każdej myśli, umysł prowadzi mnie jak program.

Dopóki każda emocja staje się rozkazem, nie jestem wolny.

Dopóki każdy impuls musi być zrealizowany, stary Matrix tylko się wzmacnia.

Ale kiedy zaczynam widzieć, zaczynam trenować.

A to, co trenuję, wzmacniam.

To, czego nie zasilam, może słabnąć.

To, co powtarzam, staje się łatwiejsze.

To, co widzę z uważnością, przestaje mnie tak ślepo prowadzić.

Dlatego w moim podejściu neuropsychologia i Dhamma spotykają się bardzo praktycznie.

Neuropsychologia pokazuje nam, że mózg jest plastyczny, że uczy się przez powtarzanie, że przewiduje rzeczywistość, że wzmacnia używane ścieżki i wygasza te, których nie karmimy.

Dhamma pokazuje, że umysł może być nieujarzmiony albo ujarzmiony, niestrzeżony albo strzeżony, niechroniony albo chroniony, niepowściągnięty albo powściągnięty.

I to jest niesamowicie proste.

Nie w sensie łatwe.

Ale proste.

Albo karmimy stary program.

Albo zaczynamy trenować nowy kierunek.

Albo bezwiednie tworzymy cierpienie.

Albo uczymy się widzieć, co naprawdę dzieje się w umyśle.

Matrix to Twój umysł.

Ale dobra wiadomość jest taka:

ten Matrix nie jest wieczny.

Jest uwarunkowany.

A to, co uwarunkowane, może się zmieniać.

Zapraszam Cię do mojego nowego filmu na YouTube, w którym czytam i omawiam 10 krótkich sutt z Aṅguttara Nikāya o umyśle nieujarzmionym i wytrenowanym, zestawiając naukę Buddhy z neuropsychologią, predykcyjnym mózgiem, nawykami, wolą i praktycznym wyjściem z wewnętrznego Matrixa.

Link do filmu zostawię w komentarzu.

Maciej Hazelbach
Neuropsychologia Świadomości

Medytacja głębiej niż relaks: Muse 2, Theravāda i trening umysłu.

Przez 4 miesiące trenowałem z Muse 2 i w tym filmie dzielę się moim doświadczeniem — ale nie tylko od strony technologii. Pokazuję, że medytacja to nie jest zwykły relaks, wyciszenie głowy czy chwilowa ucieczka od stresu.

W buddyjskim rozumieniu medytacja to głęboki trening umysłu: uwagi, intencji, energii, życzliwości, samādhi, wglądu i codziennych reakcji.

W filmie opowiadam o tym, czym jest samatha, vipassanā i mettā, jak rozumiem pięć przeszkód w praktyce, czym są sati, sampajañña i yoniso manasikāra oraz dlaczego prawdziwy trening medytacyjny opiera się na fundamencie sīla, samādhi i paññā.

Muse 2 traktuję tutaj nie jako magiczne urządzenie do medytacji, ale jako narzędzie biofeedbacku — małe technologiczne lustro, które może pomóc zobaczyć oddech, napięcie, pobudzenie, rozproszenie i proces powrotu do stabilności.

Najważniejsze pytanie nie brzmi jednak: czy aplikacja pokaże dobry wynik?

Najważniejsze pytanie brzmi: czy dzięki praktyce jestem mniej reaktywny, bardziej świadomy, spokojniejszy i życzliwszy w codziennym życiu?

W filmie mówię również o neuropsychologicznym spojrzeniu na trening umysłu: o uwadze, regulacji emocji, plastyczności mózgu, powtarzaniu wzorców i tym, jak medytacja może pomagać w odzyskiwaniu większej przestrzeni między bodźcem a reakcją.

Jeżeli interesuje Cię połączenie medytacji, buddyzmu Theravādy, neuropsychologii i nowoczesnych narzędzi wspierających trening umysłu — ten film jest właśnie dla Ciebie.

Jeżeli czujesz, że chciałbyś wejść w taki proces głębiej i popracować ze swoim umysłem, emocjami, ciałem, napięciem i codziennymi reakcjami, zapraszam na indywidualne sesje online.

Pracuję w podejściu, które łączy neuropsychologię, medytację, uważność i buddyjskie rozumienie umysłu — spokojnie, praktycznie i bez presji.

Kontakt i informacje o sesjach znajdziesz poniżej.

Brainshop.pl przygotował również zniżkę dla moich słuchaczy z kanału Maciej Hazelbach Neuropsychologia Świadomości.

Hasło rabatowe:

Maciej Hazelbach Neuropsychologia Świadomości

Dodatkowo dla pięciu pierwszych osób przewidziany jest dostęp do płatnej wersji aplikacji.