Zaman Makedonya

Yeni beyin çipi görme engelliler için umut oldu

Çinli teknoloji şirketi Mindtrix Technology, görme yetisini sonradan kaybeden kişilere yönelik geliştirdiği beyin-bilgisayar arayüzü sistemini 2030 veya 2031 yılında kullanıma sunmayı planlıyor.

Beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) alanında çalışmalar yürüten Mindtrix Technology, geliştirdiği MXIRV1024 Görme Yeniden Yapılandırma Sistemi ile görme kaybı yaşayan milyonlarca kişiye yeni bir tedavi seçeneği sunmayı hedefliyor.

Sistemin ticari kullanıma geçebilmesi için gerekli düzenleyici ve tıbbi onay süreçlerinin tamamlanması bekleniyor.

Şirketin pazarlama direktörü Chen Wenkai’nin açıklamasına göre, ameliyat ve rehabilitasyon sürecini kapsayan tedavi paketinin yaklaşık 300 bin yuan (yaklaşık 44 bin dolar) seviyesinde olması öngörülüyor.

Mindtrix, bu rakamın ABD’de geliştirilen benzer teknolojilerin yaklaşık onda biri düzeyinde olduğunu ifade ederken, tamamlayıcı sağlık sigortalarının devreye girmesiyle hastaların ödeyeceği tutarın daha da azalabileceğini belirtiyor.

Şirket, sistemin öncelikle Çin’de doğuştan değil, sonradan çeşitli nedenlerle görme yetisini kaybeden yaklaşık 10 milyon kişi için kullanılmasını hedefliyor. Çin’deki onay sürecinin ardından diğer ülkelerde de gerekli izinler için başvurular yapılması planlanıyor.

Mindtrix’in uzun vadeli planları yalnızca görme fonksiyonunun yeniden kazandırılmasıyla sınırlı değil. Şirket, sistemin güvenliği ve etkinliği doğrulandıktan sonra teknolojiyi işitme, dokunma hissi ve hareket kontrolü gibi farklı alanlara da uyarlamayı amaçlıyor.

Şirket yetkilileri, gelecekte biyolojik sinir sinyalleri ile yapay zekâ algoritmaları arasında çift yönlü iletişim kurulabilen yeni nesil beyin-bilgisayar arayüzleri geliştirmeyi hedeflediklerini belirtiyor. Bu yaklaşımın, insan sinir sistemi ile dijital teknolojilerin daha entegre çalışmasının önünü açabileceği ifade ediliyor.

Srebrenitsa davalarında cezalar belli oldu

Bosna Hersek'te 1995 yılının Temmuz ayında Srebrenitsa'da gerçekleştirilen soykırımın ardından açılan davalarda, Sırp yetkililerden 4'ü müebbet hapis cezasına çarptırılırken, 45 Sırp sanık hakkında ise toplam 699 yıl hapis cezası verildi.

Soykırımın ardından Hollanda’nın Lahey kentindeki eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinde (ICTY) görülen davalarda Ratko Mladic, aralarında soykırım suçunun da bulunduğu çok sayıda suçtan müebbet hapis cezası aldı. Mladic hakkında verilen bu ceza, 8 Haziran 2021’de görülen temyiz duruşmasında da onandı.

Bosnalı Sırpların savaş dönemindeki siyasi lideri Radovan Karadzic ise Srebrenitsa soykırımı dahil birçok suçtan önce 40 yıl hapse mahkum edildi, daha sonra görülen temyiz davasında cezası müebbete çevrildi.

ICTY’de görülen Srebrenitsa davalarında, eski Sırp yetkililer Ljubisa Beara ile Vujadin Popovic de müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı da 2007 yılında, ICTY’den gelen deliller doğrultusunda Srebrenitsa ve çevresinde yaşananları “soykırım” olarak tanıdı.

Gerilim büyüdü, Avrupa’ya hava sahası uyarısı geldi

Avrupa’da Orta Doğu hava sahasına ilişkin yeni bir güvenlik kararı alındı.

Köln merkezli Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), bölgede artan askeri gerilim nedeniyle hava yolu şirketlerine yönelik risk uyarılarını güncelledi. Genel bölgesel uyarı kaldırılırken, İran, Irak ve Lübnan için yüksek risk uyarısı devam ettirildi.

Yeni değerlendirmeye göre bu üç ülkenin hava sahası, sivil havacılık açısından en yüksek risk taşıyan bölgeler arasında yer almaya devam ediyor.

EASA, Avrupa Birliği Komisyonu ve üye ülkelerle yürüttüğü koordinasyonun ardından Orta Doğu ve Basra Körfezi’ni kapsayan genel Çatışma Bölgesi Bilgi Bülteni’nin süresini uzatmama kararı aldı.

Bunun yerine bölgedeki mevcut güvenlik durumunu yansıtan yeni bir bilgilendirme yayımlandı. Açıklamada İran, Irak ve Lübnan hava sahalarındaki yüksek risk seviyesinin sürdüğü vurgulandı.

Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı, İran, Irak ve Lübnan hava sahalarına yönelik güvenlik tavsiyelerinin 31 Ağustos tarihine kadar yürürlükte kalacağını duyurdu.

Hava yolu şirketlerinin uçuş planlarını hazırlarken bu uyarıları dikkate alması istendi.

Kararın alındığı dönemde Orta Doğu’da askeri gerilim yeniden yükseldi. ABD, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılara misilleme olarak boğaz çevresindeki 80’den fazla askeri hedefi vurduğunu açıkladı.

İran cephesi ise Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD’ye ait 85 askeri tesisin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını duyurdu. Bölgede yaşanan karşılıklı askeri hamleler, sivil hava trafiğine yönelik güvenlik endişelerini de artırdı.

Zelenskiy: Rusya’daki petrol tesislerini vuruyoruz

Rusya’nın Saratov bölgesi ile Rusya’ya bağlı Tataristan ve Başkurdistan Cumhuriyetleri’nde yer alan petrol rafinerilerine saldırdıklarını aktaran Zelenskiy, Rus ordusunun Ukrayna’ya düzenlediği saldırılara karşılık verdiklerini kaydetti.

Zelenskiy, hedef aldıkları petrol rafinerilerinin Ukrayna sınırından yaklaşık 800 ila 1500 kilometre uzaklıkta olduğunu söyledi.

Ayrıca Rusya’nın Voronej bölgesindeki hedeflere de saldırı düzenlediklerini kaydeden Zelenskiy, “Ruslar, bu savaşı kendi devletlerinin yürüttüğünü hissetmelidir” yorumunda bulundu.

ABD’den saldırı: İran’ın güneyindeki kentler vuruldu

Trump'ın 'bu gece sert vurabiliriz' sözlerinin ardından, İran basını ülkenin güneyinde özellikle Sirik ile Bender Abbas kentlerinde patlamalar olduğunu duyurdu.

İran’ın güneyinde bulunan Hürmüzgan Eyaleti’ne bağlı Sirik ile Bender Abbas kentlerinde ayrıca Sistan ve Beluçistan Eyaleti’ne bağlı Çabahar ve Kunarek kentlerinde patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.

Fars Haber Ajansı’na göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın saldırı tehdidinin ardından İran’ın güneyinde patlama sesleri duyuldu.

Hürmüzgan Eyaleti’ndeki Sirik ile Bender Abbas kentleri ile Sistan ve Beluçistan Eyaleti’ne bağlı Çabahar ve Kunarek kentlerinde yerel saat ile 23.15’te paltama sesleri duyulduğu belirtildi.

Konuya ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.​​​​​​​

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), “ticari gemileri hedef aldığı” gerekçesiyle İran’a ek saldırılar başlattıklarını duyurdu.

Açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla İran’ın “Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisini tehdit etme kabiliyetini azaltmak amacıyla” bu ülkeye yönelik ek saldırılar başlatıldığı belirtildi.

ABD’nin “uluslararası sularda ticari gemileri ve sivil mürettebatı hedef aldığı gerekçesiyle İran’ı sorumlu tuttuğu” ifade edildi.

ABD dün gece de İran’ın güney kıyılarına saldırı gerçekleştirmiş ve bu saldırılarda 8 İran askeri hayatını kaybetmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a saldırılara yeniden başladıklarını belirterek “Dün gece onları vurduk. Onları uyarıyorum, bu gece sert vurabiliriz” demişti.

Trump, sabah saatlerinde yaptığı açıklamada da İran’la ateşkesin bittiğini söylemişti.

Siljanovska Davkova: "Daha Güçlü Avrupa, Daha Güçlü NATO" ilkeler üzerine kurulu birleşik Avrupa anlamına geliyor

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen NATO Zirvesi öncesinde basına kısa bir açıklama yapan Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Siljanovska Davkova, "Benim düşünceme göre 'Daha Güçlü Avrupa, Daha Güçlü NATO' sloganı, genişlemiş ve birleşmiş bir Avrupa'nın daha güçlü bir Avrupa olduğu anlamına geliyor. Ancak en güçlü Avrupa; barış içinde yaşayan, demokrasiye, ilkelere ve ortak değerlere dayanan Avrupa'dır. Benim mesajım budur." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı, açıklamasında Avrupa'nın geleceğinin Makyavelizmden çok Kantçı değerlere dayanması gerektiğini vurgulayarak, uluslararası ilişkilerde güç siyasetinden ziyade hukuk, demokrasi ve ortak ilkelerin ön planda olması gerektiği mesajını verdi.

Siljanovska Davkova, burada diğer liderlerle NATO'nun geleceği, Euro-Atlantik güvenlik mimarisinin geliştirilmesi, kolektif savunmanın güçlendirilmesi ve transatlantik birliğin pekiştirilmesine ilişkin görüş alışverişinde bulunduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Siyasi bilgelik, karşılıklı güven ve kararlı bir bağlılık sayesinde barış, istikrar ve güvenliğe hizmet edecek çözümler üretebileceğimize inanıyorum." ifadelerine yer verdi.

Siljanovska-Davkova'nın başkanlığındaki Kuzey Makedonya heyetinde Savunma Bakanı Vlado Misajlovski, Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timcho Mucunski ile Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Sashko Lafchiski yer alıyor.

İki gün sürecek zirve kapsamında Siljanovska Davkova'nın çeşitli devlet ve hükûmet başkanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor.

Zirvenin ana gündem maddeleri arasında NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırma taahhütlerinin hayata geçirilmesi, caydırıcılık ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ile Ukrayna'ya verilen desteğin sürdürülmesi bulunuyor.

NATO'nun 32 üye ülkesinin liderlerinin katıldığı zirvede ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Mark Carney, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev ve Karadağ Başbakanı Milojko Spajić de yer alıyor.

Zirveye ayrıca NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa da katılıyor.

Yaklaşık 100 bakan, üst düzey yetkili, uluslararası kuruluş temsilcisi ile binlerce diplomat ve gazetecinin takip ettiği NATO Zirvesi'nde uluslararası güvenlik, savunma ve ittifakın geleceğine ilişkin önemli kararların ele alınması bekleniyor.

Mickoski: “AB’ye Entegrasyon Süreci İkili Sorunlardan Arındırılmış, Net Kriterlere Dayanmalı”

Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Avrupa Birliği Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos ile düzenlediği ortak basın toplantısında, ülkesinin Avrupa Birliği üyelik sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Mickoski, hükümetin son iki yılda reformların yalnızca söylemde kalmadığını, somut sonuçlarla desteklendiğini belirterek, ekonomik göstergelerde iyileşme sağlandığını ve vatandaşların yaşam koşullarını geliştirecek adımlar atıldığını söyledi.

Hükümetin önceliğinin işlevsel kurumlar oluşturmak, hukukun üstünlüğünü güçlendirmek, kamu yönetimini daha verimli hale getirmek ve rekabetçi bir ekonomi inşa etmek olduğunu vurgulayan Mickoski, bu reformların dış baskılar nedeniyle değil, ülkenin geleceği için gerekli olduğuna inandıkları için hayata geçirildiğini ifade etti.

Avrupa Birliği’nin bu süreçteki desteğini takdir ettiklerini belirten Başbakan, AB üyelik sürecinin açık kriterler, ortak değerler ve reformların uygulanmasına dayanması gerektiğini söyledi.

“Avrupa entegrasyon sürecinin, vatandaşlarımız arasında belirsizlik ve hayal kırıklığı yaratan ikili meselelerin gölgesinde kalmamasını bekliyoruz” diyen Mickoski, aday ülkeler için geçerli kuralların Kuzey Makedonya’ya da eşit şekilde uygulanmasının önem taşıdığını kaydetti.

Reform sürecine kararlılıkla devam edeceklerini dile getiren Mickoski, ekonomiyi, kurumları ve hukukun üstünlüğünü güçlendirmeyi sürdüreceklerini belirterek, kalıcı çözümlerin karşılıklı saygı, ulusal onurun korunması ve öngörülebilir bir Avrupa perspektifi temelinde şekillenmesi gerektiğini ifade etti.

Marta Kos’un ziyaretinin, Kuzey Makedonya’nın AB perspektifi, yürütülen reformlar ve genişleme politikasının güven, öngörülebilirlik, eşit muamele ve her aday ülkenin onuruna saygı ilkeleri doğrultusunda ilerlemesi konusunda açık ve yapıcı görüş alışverişi için önemli bir fırsat sunduğunu söyleyen Mickoski, görüşmelerin AB ile ortaklığın daha da güçlenmesine katkı sağlayacağına inandığını sözlerine ekledi.

Maliye Bakanlığı’ndan Yerli Şirketlere 2,4 Milyon Avroluk Yeni Destek

Kuzey Makedonya Maliye Bakanlığı, yerli şirketlerin yatırımlarını desteklemek amacıyla Kalkınma Bankası'na ilave 2,4 milyon avro (148,6 milyon denar) kaynak aktardığını açıkladı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre, son kaynak transferiyle birlikte hükümetin yerli şirketlere sağladığı toplam destek 14,5 milyar denara (235,8 milyon avro) ulaştı.

Açıklamada, bu program kapsamında yerli şirketler için bütçeden ayrılan toplam kaynağın 250 milyon avro olduğu, desteklenecek yatırım döngüsünün toplam değerinin ise yaklaşık 300 milyon avro olarak öngörüldüğü belirtildi.

Maliye Bakanlığı, hükümet tarafından sağlanan finansmanın yerli şirketlerin özel sektör yatırımlarını hayata geçirmesini, ekonomik büyümeyi desteklemesini ve ülke ekonomisinin gelişimine katkı sağlamasını amaçladığını ifade etti.

Destek kapsamında şirketler, ticari bankalar aracılığıyla finansmana yıllık yüzde 1,95 faiz oranı, 15 yıl vade ve 3 yıl geri ödemesiz dönem avantajlarıyla erişebilecek.

Kuzey Makedonya, Birleşik Arap Emirlikleri ile Dijital Dönüşüm Alanında İş Birliğini Güçlendiriyor

Kuzey Makedonya Dijital Dönüşüm Bakanı Stefan Andonovski, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Investment Group Yönetim Kurulu Başkanı Hamad Abdulla Al Shamsi ile dijital inovasyon merkezi kurulmasına yönelik iş birliğini öngören bir mutabakat zaptı imzaladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, imzalanan mutabakat kapsamında Kuzey Makedonya'ya stratejik yatırım sunumlarının hazırlanması, uluslararası yatırımcıların, stratejik ortakların ve teknoloji şirketlerinin ülkeye çekilmesi konularında destek sağlanacak.

Anlaşma ayrıca, ülkenin Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ve dünyadaki en iyi uygulamalar doğrultusunda dijital dönüşüm politikalarını geliştirmesine yönelik uzman danışmanlığı da kapsıyor.

Açıklamada, Dijital Dönüşüm Bakanlığının dijital yatırımlar, inovasyon ve ileri teknolojiler alanında ülkenin uluslararası görünürlüğünü artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Bakanlık, söz konusu iş birliğinin dijital ekosistemin güçlendirilmesi, yeni ortaklıkların kurulması ve ülkenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacak girişimlerin desteklenmesi açısından önemli bir adım olduğunu vurguladı.

Yetkililer, girişimin aynı zamanda Kuzey Makedonya'nın küresel teknoloji trendleri içerisindeki konumunu güçlendirmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Daniela Dimovska, Üsküp Asliye Ceza Mahkemesi Başkanı Seçildi

Kuzey Makedonya Yargı Konseyi'nin çarşamba günü düzenlediği oturumda, Hakim Daniela Dimovska, Üsküp Asliye Ceza Mahkemesi Başkanlığı görevine seçildi.

Mahkeme başkanlığı için düzenlenen seçimde iki aday yarıştı. Adaylardan biri, halen mahkemenin başkanlığı görevini vekâleten yürüten Hakim Daniela Dimovska, diğeri ise aynı mahkemede görev yapan Hakim Ivica Stefanovski oldu.

Seçim Komisyonu Başkanı Ivica Nikolovski, her iki adayın da başvuru dosyalarının eksiksiz olduğunu, gerekli değerlendirme süreçleri, sınav ve mülakatları başarıyla tamamladıklarını açıkladı. Komisyon raporunun Yargı Konseyi tarafından kabul edilmesinin ardından yapılan oylamada, Daniela Dimovska Üsküp Asliye Ceza Mahkemesi'nin yeni başkanı olarak seçildi.

Dimovska, yaklaşık bir yıl önce mahkemenin vekâleten başkanlığı görevine atanmıştı. Daha önce ise mahkemenin Organize Suçlar ve Yolsuzluk Dairesi'nde hakim olarak görev yaptı.

Yeni göreviyle birlikte Dimovska'nın, Kuzey Makedonya'nın en önemli ceza yargı kurumlarından biri olan Üsküp Asliye Ceza Mahkemesi'nin çalışmalarını yönetecek isim olması bekleniyor.