វិបស្សនាកម្មដ្ឋាន

វិបស្សនាកម្មដ្ឋាន រក្សាសីល​ ហ្វឹកហាត់​សមាធិ​ ចម្រេីន?

@ បគ្គាហោ ជាវិបស្សនូបក្កិលេស...ពិចារណា÷ បគ្គហ (ឬបគ្គាហោ) ជាវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?បគ្គហ (ឬ បគ្គាហោ) ជាវិបស្សនូបក្កិ...
02/09/2026

@ បគ្គាហោ ជាវិបស្សនូបក្កិលេស...
ពិចារណា÷ បគ្គហ (ឬបគ្គាហោ) ជាវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?
បគ្គហ (ឬ បគ្គាហោ) ជាវិបស្សនូបក្កិលេស គឺជា សេចក្តីព្យាយាម (វិរិយៈ) ដែលប្រកបដោយភាពល្មម សមស្រប មិនតឹងពេក និងមិនធូរពេក ដែលកើតឡើង ក្នុងពេលអនុវត្តវិបស្សនា, ប៉ុន្តែ អាចក្លាយជាឧបសគ្គ ឬឧបក្កិលេស បើអ្នកអនុវត្តទៅជាប់ចិត្ត ឬយល់ខុសថា ជាមគ្គផល ព្រះនិព្វាន។

* អត្ថន័យ និងលក្ខណៈរបស់បគ្គហ
• និយមន័យ៖ បគ្គាហោ គឺជា វិរិយៈ សេចក្តីព្យាយាមមិនតឹងពេក មិនធូរពេក។
• មូលហេតុដែលជាឧបក្កិលេស៖ វិបស្សនូបក្កិលេស គឺជារបស់សៅហ្មង ឬឧបសគ្គដល់វិបស្សនា ព្រោះពេលដែលសេចក្តីព្យាយាមសមស្របផុសឡើង អ្នកអនុវត្តអាចមានសេចក្តីពេញចិត្ត ឬងប់ស្ងាត់នឹងអារម្មណ៍នោះ จนลืมកំណត់ដឹង ឬយល់ច្រឡំថាខ្លួនបានសម្រេចធ៌ម ធ្វើឱ្យខាតដំណើរការនៃការចម្រើនវិបស្សនាពិតប្រាកដ។

* វិធីដោះស្រាយ បើជាប់បគ្គហ៖
ដើម្បីដោះស្រាយបគ្គហ (សេចក្តីព្យាយាមហួសហេតុ រហូតចិត្តរំជើបរំជួល ឬតឹងពេក) ដែលជាវិបស្សនូបក្កិលេស យោគីត្រូវដឹងខ្លួន ត្រូវដកថយ មកតាំងសតិ និងកែតម្រូវកម្រិតសេចក្តីព្យាយាម ឱ្យស្ថិតនៅក្នុងសភាវៈសមស្របកណ្តាល មិនតឹងពេក និងមិនធូរពេក។
១. ការយល់ដឹងពីបគ្គហ
• បគ្គហ គឺសេចក្តីព្យាយាម (វិរិយៈ) ដែលខ្លាំងក្លាជ្រុលហួសហេតុ រហូតធ្វើឱ្យចិត្តផុសផុល ហึកហាក់ ឬតឹងតែង ដែលក្នុងក្បួនវុឌ្ឍិធម៌ចាត់ទុកជាឧបសគ្គ ឬជាគ្រឿងសៅហ្មង ដល់វិបស្សនា ដែលជា វិបស្សនូបក្កិលេស១ ក្នុងចំណោម ១០យ៉ាង។
• យោគី ត្រូវស្គាល់ឱ្យបានច្បាស់ អ្វីជាវិបស្សនូបក្កិលេស លក្ខណៈរបស់វាយ៉ាងណា តម្កល់ចិត្តយ៉ាងដូចម្តេច។
២. វិធីសាស្ត្រដោះស្រាយ
• កំណត់ដឹងលក្ខណៈ៖ យោគី ត្រូវយក សតិសម្បជញ្ញៈ មកតាមដាន ដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់ ថា ពេលនេះចិត្ត កំពុងមានអាការតានតឹង ឬព្យាយាមហួសប្រមាណ។
• បបោសអង្អែលចិត្ត ដោយសតិសម្បជញ្ញៈ៖ កុំប្រកួតប្រជែង ឬបណ្តោយឱ្យសេចក្តីអំនួត ឬការយល់ច្រឡំ ថាបានសម្រេចមគ្គផល កើតឡើងឡើយ។
• លៃតម្រូវវិរិយៈ៖ បន្ធូរបន្ថយសេចក្តីព្យាយាមឱ្យមាំមួនល្មម គឺមិនឱ្យតឹងខ្លាំងពេក និងមិនឱ្យធូររលុងពេក ដើម្បីទាញចិត្តមកកាន់សេចក្តីស្ងប់ ជាប្រក្រតីវិញ។

@ អធិមោក្ខ សេចក្តីជឿស៊ប់... ពិចារណា÷ អធិមោក្ខ សេចក្តីជឿស៊ប់ តើដូចម្តេច?អធិមោក្ខ ក្នុងបរិបទជាវិបស្សនូបក្កិលេស គឺសេចក្តីជឿ...
01/09/2026

@ អធិមោក្ខ សេចក្តីជឿស៊ប់...
ពិចារណា÷ អធិមោក្ខ សេចក្តីជឿស៊ប់ តើដូចម្តេច?
អធិមោក្ខ ក្នុងបរិបទជាវិបស្សនូបក្កិលេស គឺសេចក្តីជឿស៊ប់ ឬការសម្រេចចិត្តជឿជាក់ខ្លាំង លើធម៌ដែលកើតឡើង ក្នុងពេលចម្រើនវិបស្សនា ដែលក្លាយជាគ្រឿងសៅហ្មង ឬឧបសគ្គដល់ការដឹងពិត ការឃើញពិត នៃអរិយសច្ចធម៌។

* តើអធិមោក្ខ ក្លាយជាវិបស្សនូបក្កិលេស យ៉ាងដូចម្តេច?
• និយមន័យរួម៖ វិបស្សនូបក្កិលេស គឺធម៌ជាគ្រឿងសៅហ្មង ឬឧបសគ្គ ដែលកើតមានដល់អ្នកប្រតិបត្តិវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន ធ្វើឱ្យចិត្តច្រឡោត ឬយល់ខុសថា បានសម្រេចមគ្គផល។
• សេចក្តីជឿស៊ប់ហួសហេតុ៖ អធិមោក្ខ (ចិត្តមានសទ្ធា ជឿស៊ប់ហួសហេតុ) ធម្មតាជាធម៌ល្អ, ប៉ុន្តែ ពេលបដិបត្តិដល់ដំណាក់កាល ជាវិបស្សនូបក្កិលេស គឺវាអាច ធ្វើឱ្យអ្នកប្រតិបត្តិងប់ងុល ជឿជាក់លើនិមិត្ត ពន្លឺ ឬអារម្មណ៍វិសេស ដែលកើតឡើង ថាជាធម៌ដ៏វិសេសវិសាលបំផុត។
• ការវង្វេងស្មារតី៖ សេចក្តីជឿស៊ប់នេះ នាំឱ្យកើតតណ្ហា ឬទិដ្ឋិ ប្រកាន់មាំ ធ្វើឱ្យបាត់បង់ការពិចារណា ឃើញត្រៃលក្ខណ៍ (អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា) ឈប់ដេញដោល ឈប់តាមដានខន្ធ៥ បណ្តាលឱ្យជាប់គាំង ក្នុងការប្រតិបត្តិ។

* ដំណោះស្រាយ អធិមោក្ខ៖
ដើម្បីដោះស្រាយអធិមោក្ខ ដែលគឺជា សទ្ធាជឿស៊ប់ខ្លាំង ខុសប្រក្រតី កើតឡើងជាវិបស្សនូបក្កិលេស អ្នកប្រតិបត្តិត្រូវតែ កំណត់ដឹង និងពិចារណា ឃើញច្បាស់ថា វាជារបស់មិនទៀង កើតរលត់ ដោយមិនត្រូវយក សេចក្តីត្រេកអរ ទៅតោងជាប់នោះឡើយ។
១. ការយល់ដឹងអំពីអធិមោក្ខ
• អធិមោក្ខ គឺសេចក្តីជឿស៊ប់ ឬសទ្ធាដ៏មានកម្លាំងខ្លាំងក្លាខុសធម្មតា ដែលកើតឡើងក្នុងពេលចម្រើនវិបស្សនា។
• អធិមោក្ខ ត្រូវបានចាត់ទុកជា វិបស្សនូបក្កិលេស គឺធម្មជាតិជាអន្ទាក់ ឬជាគ្រឿងសៅហ្មង ដែលធ្វើឱ្យរាំងស្ទះ ដល់ការសិក្សាយល់ដឹង អំពីសេចក្តីពិត។
២. វិធីដោះស្រាយ និងការលះបង់ចោល
• កំណត់ដឹងដោយសតិ៖ យកស្មារតីមកដឹងថាអធិមោក្ខនេះ កំពុងកើតឡើង ដោយមិនត្រូវវង្វេង ឬវាយតម្លៃថា ខ្លួនសម្រេចធម៌ជាន់ខ្ពស់នោះឡើយ។
• ចម្រើនវិបស្សនាឈ្វេងយល់៖ ពិនិត្យសង្កេតអធិមោក្ខនោះ ដោយប្រាជ្ញា ឃើញថាវាជាសង្ខារធម៌ ដែលមានហេតុបច្ច័យកើតឡើង ហើយក៏ត្រូវរលត់ទៅវិញ ជាធម្មតា។
• ធ្វើទុកក្នុងចិត្ត៖ ប្រាប់ខ្លួនឯងថា អធិមោក្ខនេះ "មិនមែនអញ មិនមែនរបស់អញ" ដើម្បីកុំឱ្យមានសេចក្តីជាប់ជំពាក់ ឬប្រកាន់មាំ យកជាបច្ច័យនៃកិលេសបន្ត។

@ សុខំ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...ពិចារណា÷ សុខំ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?សេចក្តីសុខ (សុខំ) ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស គឺ...
31/08/2026

@ សុខំ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...
ពិចារណា÷ សុខំ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?
សេចក្តីសុខ (សុខំ) ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស គឺ សេចក្តីស្រួលកាយ និងស្រួលចិត្ត ដ៏អស្ចារ្យដែលកើតឡើង ខណៈពេលដែល អ្នកចម្រើនវិបស្សនាកំពុងពាល់ត្រូវសភាវៈ នៅលំដាប់បស្សទ្ធិ របស់វិបស្សនូបក្កិលេស។

* អំពីវិបស្សនូបក្កិលេស និងសុខៈ
• អត្ថន័យ៖ វិបស្សនូបក្កិលេស គឺជាធម៌ជាគ្រឿងសៅហ្មង ឬឧបសគ្គដល់វិបស្សនា ដែលកើតឡើងចំពោះអ្នកប្រតិបត្តិនៅពេលដែលប្រាជ្ញាចាប់ផ្តើមមានកម្លាំងខ្លាំង។
• លក្ខណៈនៃសុខំ៖ ពេលចិត្តស្ងប់ និងយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ សេចក្តីសុខ និងភាពស្រស់ស្រាយ សុខស្រួល ដ៏ស្រទន់មួយ បានលេចមានឡើង ក្នុងកាយនិងចិត្ត ដែលមិនធ្លាប់ជួបប្រទះពីមុនមក។
• ហេតុផលដែលជាកិលេស (សៅហ្មង)៖ បើអ្នកប្រតិបត្តិមានសេចក្តីត្រេកអរ ងប់ងល់ ឬចាប់ផ្តើមយល់ច្រឡំថា សេចក្តីសុខនេះ ជាមគ្គ ផល ឬនិព្វាន ហើយលែងបន្តការពិចារណាត្រៃលក្ខណ៍ (អនិច្ចា ទុក្ខា អនត្តា) នោះវានឹងក្លាយជាឧបសគ្គរារាំងមិនឱ្យឈានទៅមុខទៀតឡើយ។
• របៀបកាត់ផ្តាច់លក្ខណៈរបស់សុខំ៖
របៀបដោះស្រាយ និងកាត់ផ្តាច់ «សុខំ» នៅក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស មានជំហាន និងគោលការណ៍សំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. ដឹងស្មើ និងកំណត់ចំណាំតាមការពិត (មានសតិ)
នៅពេលសេចក្តីសុខដ៏ស្រទន់ និងប្រណីតកើតឡើង មិនត្រូវចូលទៅសោយសុខ ឬបណ្តោយចិត្តឱ្យលិចលង់ ក្នុងភាពស្រណុកសុខស្រួលនោះទេ។
• ត្រូវដាស់ សតិ ឡើងមកវិញ ហើយកំណត់ចំណាំ (ទន់ភ្លន់តែម៉ឺងម៉ាត់) ក្នុងចិត្តថា៖ «សុខហ្ន៎ៗ» ឬ «ដឹងៗ»។
• ក្រឡេកមើលសេចក្តីសុខនោះ ក្នុងនាមជា «អ្នកសង្កេតការណ៍» មិនមែនជា «អ្នកសោយ» អារម្មណ៍ឡើយ។
២. លើកសេចក្តីសុខនោះឡើងកាន់ «ត្រៃលក្ខណ៍» (មានបញ្ញា)
សេចក្តីសុខដែលកើតឡើងនៅក្នុងចិត្ត វាក៏ជា សង្ខារធម៌ (ធម៌ដែលមានបច្ច័យប្រជុំតាក់តែង) មួយប្រភេទដែរ។ ដូច្នេះ ត្រូវប្រើប្រាជ្ញាពិចារណាទៅលើ «សុខំ» នោះដោយបញ្ញា ៣ ប្រការ គឺ៖
• អនិច្ចំ (មិនទៀង)៖ ពិនិត្យមើលថា សេចក្តីសុខនេះទើបតែនឹងកើតឡើងមុននេះបន្តិចទេ វាមិនមែនមានតាំងពីដើមមកឡើយ មិនយូរមិនឆាប់ វានឹងរលត់ទៅវិញជាមិនខាន។
• ទុក្ខំ (ជាទុក្ខ)៖ សេចក្តីសុខនេះ កំពុងតែគ្របសង្កត់ចិត្ត វាកំពុងប្រែប្រួល មិនទៀងទាត់ ភាពប្រែប្រួលរបស់វា នោះឯងគឺ ជាទុក្ខ (យំ អនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ)។
• អនត្តា (មិនមែនជារបស់ខ្លួន)៖ សេចក្តីសុខនេះ កើតឡើងតាមហេតុបច្ច័យ (មកពីមានសមាធិល្អ) យើងមិនអាចបង្គាប់បញ្ជា ឱ្យវានៅស្ថិតស្ថេររហូត តាមចិត្តចង់បានឡើយ។
៣. បង្កើតចិត្ត «ឧបេក្ខា» (មិនតម្រេក មិនប្រទូស្ត)
• មិនត្រូវបង្កើត តណ្ហា ចង់ឱ្យសេចក្តីសុខនោះតាំងនៅយូរអង្វែង (កុំចង់បាន)។
• មិនត្រូវបង្កើត វិភវតណ្ហា ដោយការខឹងក្រោធ ឬធុញទ្រាន់ ចង់ដេញវាចោលឡើយ (កុំទាស់ចិត្ត)។
• រក្សាចិត្តឱ្យស្ងប់ស្មើ ជាកណ្តាល (ឧបេក្ខា) ចំពោះសេចក្តីសុខនោះ ហើយត្រឡប់មកក្រឡេកមើលការកើត-រលត់នៃរូបធម៌ និងនាមធម៌ ជាបច្ចុប្បន្នបន្តទៀត។
៤. កត់សម្គាល់ផ្លូវខុស និងផ្លូវត្រូវ (មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ)
អ្នកប្រតិបត្តិត្រូវរំលឹកខ្លួនឯងថា៖
«សេចក្តីសុខនេះ គ្រាន់តែជាផលបដិសន្ធិ ដែលកើតចេញមកពីសមាធិ និងកិច្ចបដិបត្តិល្អប៉ុណ្ណោះ វាមិនមែនជាព្រះនិព្វាន ឬមគ្គផល ពិតប្រាកដឡើយ។ ការជាប់ជំពាក់ក្នុងសុខនេះ គឺជា ផ្លូវខុស ចំណែកឯការមានសតិតាមដឹងការកើតរលត់ដោយមិនជាប់ជំពាក់ ទើបជា ផ្លូវត្រូវ។»

សេចក្តីសន្និដ្ឋានសំខាន់៖ គន្លឹះធំបំផុតក្នុងការដោះស្រាយ «សុខំ» គឺ «គ្រាន់តែដឹង គ្រាន់តែឃើញ តែមិនជំពាក់»។ កាលណាអ្នកឈប់យកចិត្តទុកដាក់ នឹងសេចក្តីសុខនោះ ហើយបន្តពិនិត្យមើលរូប-នាមតាមសេចក្តីពិត វិបស្សនូបក្កិលេស នឹងរលាយបាត់ទៅវិញ ដោយខ្លួនឯង ហើយញាណរបស់អ្នក នឹងរីកចម្រើនឡើងទៅកាន់ដំណាក់កាលខ្ពស់ជាងនេះ។

@ បស្សទ្ធិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...ពិចារណា÷ បស្សទ្ធិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?បស្សទ្ធិ គឺ សេចក្តីស្ងប់កាយ ស្ងប់ច...
28/08/2026

@ បស្សទ្ធិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...
ពិចារណា÷ បស្សទ្ធិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?
បស្សទ្ធិ គឺ សេចក្តីស្ងប់កាយ ស្ងប់ចិត្ត ដែលកើតឡើងមក ធ្វើជាឧបសគ្គ ឬធ្វើជាភាពសៅហ្មង ដល់ការចម្រើនវិបស្សនា ហៅថា វិបស្សនូបក្កិលេស។

អត្ថន័យ និងលក្ខណៈរបស់ បស្សទ្ធិ
• និយមន័យ៖ បស្សទ្ធិ គឺជាសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ រម្ងាប់បង់នូវភាពរំជើបរំជួល និងសេចក្តីក្រហល់ក្រហាយទាំងឡាយ ក្នុងកាយនិងចិត្ត។
• មូលហេតុ៖ បស្សទ្ធិ កើតឡើងចំពោះអ្នកបដិបត្តិសមាធិ និងវិបស្សនា នៅពេលដែលបញ្ញាញាណ ចាប់ផ្តើមមានកម្លាំងចាស់ក្លា មាំមួន។
• ហេតុអ្វីបានហៅ ជាឧបក្កិលេស៖ បស្សទ្ធិ មិនមែនជាទុក្ខ ឬជាបាបធម៌ឡើយ។ ប៉ុន្តែ វាធ្វើឱ្យអ្នកបដិបត្តិ មានសេចក្តីសុខស្ងប់ខ្លាំង រហូតទាល់តែមានសេចក្តីជាប់ជំពាក់ (និកន្តិ) ចង់បានសេចក្តីស្ងប់នោះ។ ការជាប់ចិត្តនេះ ធ្វើឱ្យបាត់បង់ស្មារតី ពិចារណា មិនឃើញច្បាស់ អំពីលក្ខណៈពិត នៃត្រៃលក្ខណ៍ គឺ អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា។

វិធីដោះស្រាយ
• ព្រះយោគី ឬអ្នកប្រតិបត្តិ ត្រូវដឹងខ្លួនឱ្យទាន់ មានសតិស្មារតីរលឹកដឹងជានិច្ច មិនឱ្យសតិដាច់ជាចន្លោះៗឡើយ។
• ត្រូវមានវិបស្សនាបញ្ញា មុតស្រួច លះបង់ការជាប់ជំពាក់ ដោយធ្វើទុកក្នុងចិត្តថា "ធម៌នេះមិនមែនជាអញ មិនមែនជារបស់អញឡើយ" អនត្តា...។

28/08/2026

🍃រាជាសូត្រ ទី៨
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ សំគាល់នូវហេតុនោះ ដូចម្តេច អ្នកទាំង​ឡាយ ដែលឃើញ ដែលឮថា បុរសនេះ បានលះបាណាតិបាត វៀរចាកបាណាតិបាត ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើឲ្យគួរតាមទោស ព្រោះហេតុ​តែវៀរចាកបាណាតិបាតដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ហេតុនោះ មិនដែលមានទេ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ត្រូវហើយ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ទោះបីតថាគត ក៏មិនដែលឃើញ មិនដែលឮហេតុនុ៎ះថា បុរសនេះ បានលះបង់បាណាតិបាត វៀរចាកបាណាតិបាត ស្តេចទាំង​ឡាយ ចាប់នូវបុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើឲ្យគួរតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកបាណាតិបាតដែរ។ មួយទៀត អ្នកផងតែងដឹងនូវបាបកម្ម របស់បុរសនោះថា បុរសនេះ សម្លាប់ប្រុស ឬស្រី ចាកជីវិត ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើឲ្យសមគួរតាមទោស ព្រោះហេតុតែបាណាតិបាត។ អ្នកទាំងឡាយ ដែលឃើញ ដែលឮបែបនេះ ដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ពួកខ្ញុំព្រះអង្គ ដែលឃើញ ដែលឮរួចមកហើយ គង់នឹងឮតទៅទៀតមិនខាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ សំគាល់នូវហេតុនោះ ថាដូចម្តេច អ្នកទាំងឡាយ ដែលឃើញ ដែលឮថា បុរសនេះ បានលះនូវអទិន្នាទាន វៀរចាកអទិន្នាទាន ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកអទិន្នាទាន ដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន មិនដែលបានឃើញ មិនដែលបាន​ឮសោះឡើយ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ត្រូវហើយ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ទោះបីតថាគត ក៏មិនដែលបានឃើញ មិនដែលបានឮ នូវហេតុនុ៎ះថា បុរសនេះ បានលះអទិន្នាទាន វៀរចាកអទិន្នាទាន សេ្តចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកអទិន្នាទានដែរ។ មួយទៀត អ្នកផងតែងដឹងនូវបាបកម្មរបស់បុរសនោះថា បុរសនេះ កាន់យកទ្រព្យ ដែលគេមិនបានឲ្យ ក្នុងស្រុក ឬក្នុងព្រៃ ដោយចំណែកនៃចិត្តលួច ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែអទិន្នាទាន។ អ្នកទាំងឡាយ ដែលបានឃើញ ឬបានឮបែបយ៉ាងនេះ ដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ពួកខ្ញុំព្រះអង្គបានឃើញ បានឮរួចមកហើយ គង់នឹងឮតទៅទៀតមិនខាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ សំគាល់នូវហេតុនោះ ថាដូចម្តេច អ្នកទាំងឡាយ ដែលបានឃើញ បានឮថា បុរសនេះ បានលះបង់នូវកាមេសុមិច្ឆាចារ វៀរចាកកាមេសុមិច្ឆាចារ ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះ ហើយសម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬ ធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកកាមេសុមិច្ឆាចារ ដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន មិនដែលបានឃើញ មិនដែលបានឮសោះឡើយ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ត្រូវហើយ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ទោះបីតថាគត ក៏មិនដែលបានឃើញ មិនដែលបានឮ នូវហេតុនុ៎ះថា បុរសនេះបានលះបង់ នូវកាមេសុមិច្ឆាចារ វៀរចាកកាមេសុមិច្ឆាចារ ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកកាមេសុមិច្ឆាចារដែរ។ មួយទៀត អ្នកផង តែងដឹងនូវបាបកម្ម របស់បុរសនោះថា បុរសនេះ ដល់នូវសេចក្តីប្រព្រឹត្តិក្នុងពួកស្រ្តី នៃជនដទៃ និងពួកកុមារី នៃជនដទៃ ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែកាមេសុមិច្ឆាចារ។ អ្នកទាំងឡាយ ដែលបានឃើញ បានឮបែបនេះ ដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ពួកខ្ញុំព្រះអង្គបានឃើញ បានឮរួចមកហើយ គង់នឹងឮតទៅទៀត មិនខាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ សំគាល់នូវហេតុនោះ ថាដូចម្តេច អ្នកទាំងឡាយ ដែលបានឃើញ បានឮថា បុរសនេះ បានលះមុសាវាទ វៀរចាកមុសាវាទ ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់នូវបុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធើ្វតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកមុសាវាទ ដែរឬទេ។ ​បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន មិនដែលបានឃើញ មិនដែលបានឮសោះឡើយ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ត្រូវហើយ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ទោះបីតថាគត ក៏មិនដែលបានឃើញ ​មិនដែលបានឮ នូវហេតុនុ៎ះថា បុរសនេះ បានលះមុសាវាទ វៀរចាកមុសាវាទ ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកមុសាវាទដែរ។ មួយទៀត អ្នកផងតែងដឹងនូវបាបកម្ម របស់បុរសនោះថា បុរសនេះ កាច់បង់នូវប្រយោជន៍ របស់គហបតី ឬគហបតិបុត្ត ដោយពាក្យមុសាវាទ ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាម​ទោស។ អ្នកទាំងឡាយ ដែលបានឃើញ បានឮបែបនេះ ដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ពួកខ្ញុំព្រះអង្គ ដែលបានឃើញ បានឮរួចមកហើយ គង់នឹងឮតទៅទៀតមិនខាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ សំគាល់សេចក្តីនោះ ថាដូចម្តេច អ្នកទាំងឡាយ ដែលបានឃើញ បានឮថា បុរសនេះ បានលះបង់នូវសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋាន វៀរចាកសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋាន ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋាន ដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន មិន​ដែលបានឃើញ មិនដែលបានឮសោះឡើយ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ត្រូវហើយ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ទោះបីតថាគត ក៏មិនដែលបានឃើញ មិនដែលបានឮ នូវហេតុនុ៎ះថា បុរសនេះបានលះនូវសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋាន វៀរចាកសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋាន ស្តេចទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែវៀរចាកសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានដែរ។ មួយទៀត អ្នកផងតែងដឹងនូវបាបកម្ម របស់បុរសនោះថា បុរសនេះ ប្រកបនូវសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានហើយ ផ្តាច់ផ្តិលនូវស្រ្តី ឬបុរសចាកជីវិត បុរសនេះ ប្រកបនូវសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានហើយ កាន់យកនូវទ្រព្យ ដែលគេមិនបានឲ្យ ក្នុងស្រុក ឬក្នុងព្រៃ ដោយចំណែកនៃចិត្តលួច បុរសនេះ ប្រកបនូវសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានហើយ ដល់នូវការប្រព្រឹត្តិ ក្នុងពួកស្រី្ត នៃជនដទៃ ក្នុងពួកកុមារី នៃជនដទៃ បុរសនេះ ប្រកបនូវសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានហើយ កាច់បង់នូវប្រយោជន៍ របស់គហបតី ឬគហបតីបុត្តដោយមុសាវាទ ស្តេច​ទាំងឡាយ ចាប់បុរសនោះហើយ សម្លាប់ ចង បណ្តេញ ឬធ្វើតាមទោស ព្រោះហេតុតែសុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋាន។​ អ្នកទាំងឡាយ ដែលបានឃើញ បានឮបែបនេះដែរឬទេ។ បពិត្រព្រះអង្គ ពួកខ្ញុំព្រះអង្គ បានឃើញ បានឮរួចមកហើយ គង់នឹងឮតទៅទៀត មិនខាន។

អង្គុត្តរនិកាយ បញ្ចកនិបាត ឆដ្ឋភាគ ភាគទី៤៥

@ បីតិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...ពិចារណា÷ បីតិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?សភាវៈបីតិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស គឺជា សេចក្...
27/08/2026

@ បីតិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...
ពិចារណា÷ បីតិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស តើដូចម្តេច?
សភាវៈបីតិ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស គឺជា សេចក្តីឆ្អែតកាយ ឆ្អែតចិត្ត និងរីករាយស្រស់ស្រាយ ដែលកើតឡើង ចំពោះអ្នកចម្រើនវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន គ្រប់គ្នា។

* លក្ខណៈ និងមូលហេតុនៃសភាវៈបីតិ
• និយមន័យ៖ បីតិ គឺជាអារម្មណ៍ស្កប់ស្កល់ ឆ្អែតកាយចិត្ត សេចក្តីពេញចិត្ត និងសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំងក្លា។
• ការកើតឡើង៖ បីតិនេះ កើតឡើងដោយសារអំណាចនៃវិបស្សនាញាណទី៤ គឺឧទយព្វយញាណ នៅមានកម្រិតទន់ខ្ចី ឬនៅពេលដែល ចិត្តមានសមាធិ និងការយល់ដឹងល្អ ក្នុងធម៌។
• ភាពជាឧបក្កិលេស៖ ទោះបីជា បីតិជាធម៌ល្អក៏ដោយ, ប៉ុន្តែ វាត្រូវបានចាត់ទុកជា «វិបស្សនូបក្កិលេស» (ធម៌ជាគ្រឿងសៅហ្មង ឬជាឧបសគ្គ) ដល់វិបស្សនា ព្រោះបើអ្នកបដិបត្តិ មានសេចក្តីត្រេកអរ ជាប់ជំពាក់ ឬស្អិតល្មួត ទៅនឹងបីតិនេះ វានឹងជាហេតុរារាំង ដល់ដំណើរប្រព្រឹត្តទៅ នៃវិបស្សនាញាណ តាមលំដាប់នៃការចម្រើន ទៅមុខទៀត។

វិធីដោះស្រាយ
• ព្រះយោគី (អ្នកចម្រើនកម្មដ្ឋាន) ត្រូវតែឆ្លាតឈ្លាស មិនត្រូវប្រកាន់មាំ ក្នុងសេចក្តីរីករាយ ឬបីតិនោះ ថាជាខ្លួន ជារបស់ខ្លួនឡើយ។
• ត្រូវពិចារណា ឱ្យឃើញច្បាស់ ដោយបញ្ញាហើយលះបង់ដោយការធ្វើទុកក្នុងចិត្តថា «មិនមែនអញ មិនមែនរបស់អញ» ដើម្បីកុំឱ្យចិត្តធ្លាក់ចុះ ក្នុង «និកន្តិ» (សេចក្តីប្រាថ្នាដ៏ស្ងប់ស្អិត) ហើយបន្តចម្រើនវិបស្សនា ពិចារណានាមនិងរូប កើតរលត់ ជាបន្តទៅមុខទៀត។

* ញាណ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...ពិចារណា÷ ញាណ (ប្រាជ្ញាក្លៀវក្លា) តើដូចម្តេច?ញាណ (ប្រាជ្ញាក្លៀវក្លា) ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស ...
26/08/2026

* ញាណ ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស...
ពិចារណា÷ ញាណ (ប្រាជ្ញាក្លៀវក្លា) តើដូចម្តេច?
ញាណ (ប្រាជ្ញាក្លៀវក្លា) ក្នុងវិបស្សនូបក្កិលេស កើតឡើងនៅពេលអ្នកចម្រើនវិបស្សនា (ព្រះយោគី) ចម្រើនវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន ដល់កម្រិតមួយ ដែលធ្វើឱ្យប្រាជ្ញាពិចារណាឃើញធម៌មានសភាពក្លៀវក្លា ឬមុតស្រួចខុសពីធម្មតា។

* ការកើតឡើងនៃញាណ
• ដំណើរប្រព្រឹត្តទៅ៖ កាលបើចិត្តរបស់អ្នកអនុវត្តមានសតិស្មារតី និងការតាំងមាំល្អ វាក៏លេចចេញនូវប្រាជ្ញាដឹងច្បាស់យ៉ាងលឿន និងខ្លាំងក្លា ក្នុងការពិចារណា រូបនិងនាម ជាអនិច្ចំ ជាទុក្ខំំ ឬជាអនត្តា។
• លក្ខណៈពិសេស៖ ប្រាជ្ញានេះ យល់ឃើញសភាវធម៌ភ្លឺច្បាស់ រហូតធ្វើឱ្យអ្នកបដិបត្តិ មានចិត្តស្មានថា ខ្លួនបានសម្រេចមគ្គផល ឬញាណជាន់ខ្ពស់ ណាមួយហើយ។
• ភាពជាឧបក្កិលេស៖ ទោះបីជាញាណនេះ ជាសេចក្ដីដឹងល្អក៏ដោយ, ប៉ុន្តែ បើអ្នកអនុវត្តទៅទាំងយល់ច្រឡំ គឺ ជាប់ចិត្ត១ ងប់ងល់១ ឬ គាប់ចិត្តនឹងសេចក្ដីដឹងនោះ១ វានឹងក្លាយទៅជា «ឧបក្កិលេស» ធម៌ជាគ្រឿងសៅហ្មង ឬជាឧបសគ្គ ដែលធ្វើឱ្យដាច់ដំណើរវិបស្សនា យ៉ាងពិតប្រាកដ។
• វិធីដោះស្រាយ៖ ត្រូវបន្តកំណត់ដឹង និងពិចារណា នូវសភាវៈ ដែលកើតឡើងនោះដោយត្រៃលក្ខណ៍ ៣ យ៉ាង គឺ មិនទៀង ជាទុក្ខ និងមិនមែនខ្លួនប្រាណ ដោយមិនត្រូវប្រកាន់មាំអ្វីមួយ សូម្បីតែបន្តិចបន្តួចឡើយ។

@ ពន្លឺឱភាស ដោយអំណាចវិបស្សនា...ពិចារណា÷ ឱភាស តើដូចម្តេច?ឱភាស មានន័យថា ពន្លឺភ្លឺស្វាងរុងរឿង។ នៅក្នុងកិច្ចបដិបត្តិវិបស្សនា...
25/08/2026

@ ពន្លឺឱភាស ដោយអំណាចវិបស្សនា...
ពិចារណា÷ ឱភាស តើដូចម្តេច?
ឱភាស មានន័យថា ពន្លឺភ្លឺស្វាងរុងរឿង។ នៅក្នុងកិច្ចបដិបត្តិវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន ឱភាស គឺជាពន្លឺភ្លឺចិញ្ចាច ឬពន្លឺដ៏អស្ចារ្យ ដែលលេចឡើងក្នុងចិត្ត ឬចេញពីរាងកាយរបស់អ្នកបដិបត្តិ ពេលចិត្តស្ងប់និងមានប្រាជ្ញាស្រស់ថ្លា ដែលបាតុភូតនេះ ត្រូវចាត់ទុកថា ជាវិបស្សនូបកិលេស (ឧបសគ្គ ឬកិលេសនៃវិបស្សនា) ទី១ ក្នុងចំណោមទាំង១០។

* លក្ខណៈ និងផលប៉ះពាល់ របស់ឱភាស
• ការកើតឡើង៖ ឃើញពន្លឺភ្លឺរុងរឿង ពន្លឺភ្លឺចែងចាំង ពន្លឺភ្លឺចិញ្ចាច ក្នុងខណៈអង្គុយបដិបត្តិធម៌។ មានអារម្មណ៍ថា ពន្លឺនោះភ្លឺពេញបន្ទប់ ឬភ្លឺចេញពីស្បែករាងកាយផ្ទាល់។
• ផលវិបាក បើវង្វេងស្មារតី៖ អ្នកបដិបត្តិ អាចកើតសេចក្តីត្រេកអរ (និកន្តិ) ស្មានខុសថា ខ្លួនបានសម្រេចសច្ចធម៌ ឬបានដល់ភាពជាអរិយបុគ្គលហើយ។ ធ្វើឱ្យបាត់បង់ការកំណត់ដឹង នូវសង្ខារធម៌តាមសេចក្តីពិត ដែលធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់តណ្ហា។

* វិធីដោះស្រាយ
• ត្រូវយល់ដឹងថា វាគ្រាន់តែជាផលបណ្តោះអាសន្ននៃចិត្ត ដែលស្ងប់ មិនមែនជាមគ្គផលពិតប្រាកដនោះទេ។
• ត្រូវតាំងស្មារតីកំណត់ដឹង និងប្រើវិបស្សនាបញ្ញា លះបង់ចោល នូវរាល់ការជាប់ជំពាក់ រួចបន្តពិចារណាលើ រូបនិងនាម ក្នុងត្រៃលក្ខណ៍ធម៌ "អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា" បន្តទៅទៀត។

24/08/2026

@ ចេតិយជិតសម្រេចហើយ ជាន់លើ...
ពិចារណា÷ ចេតិយ លោកឪហាក់ លោកឪហង្ស នៅជាន់លើ ជិតរួចរាល់ហើយ. សូមសប្បុរស ត្រេកអរ អនុមោទនា...

Address

Phnom Penh

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when វិបស្សនាកម្មដ្ឋាន posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to វិបស្សនាកម្មដ្ឋាន:

Shortcuts

Share

Category