20/08/2026
हठयोगामध्ये 'ह' (सूर्य) आणि 'ठ' (चंद्र) या दोन परस्परविरोधी ऊर्जांच्या संयोगातून काही विशिष्ट गुणधर्म प्रकट होतात. त्याचे मुख्य गुणधर्म खालीलप्रमाणे विभागले गेले आहेत:
१. सूर्य ऊर्जा ('हं' - Ha) शी संबंधित गुणधर्म:
• अग्नी (Fire): हे उष्णता आणि ऊर्जेचे प्रतीक आहे.
• शक्ती (Strength): शरीरातील बळ आणि सामर्थ्य दर्शवते.
• जोम (Vigor): उत्साह आणि चैतन्य हे याचे प्रमुख पैलू आहेत.
२. चंद्र ऊर्जा ('ठं' - Tha) शी संबंधित गुणधर्म:
• शांती (Peace): हे मनाची स्थिरता आणि शांतता दर्शवते.
• करुणा (Compassion): संवेदनशीलता आणि दयाभाव बाळगणे.
• संयम (Patience): चिकाटी आणि सहनशीलता हे चंद्राच्या ऊर्जेशी संबंधित गुणधर्म आहेत.
३. हठयोगाचे मुख्य वैशिष्ट्य:
• हठयोगाचा मुख्य गुणधर्म म्हणजे या दोन टोकाच्या द्वैतांचे (जसे की अग्नी आणि शांती, शक्ती आणि भक्ती) अचूक 'अल्केमिकल युनियन' (Alchemical Union) किंवा एकत्रीकरण करणे हा आहे.
• प्राण आणि अपान वायूंच्या विलीनीकरणाद्वारे शरीरातील सुप्त ऊर्जा जागृत करणे आणि ती सुषुम्ना (Sushumna) या मध्यवर्ती वाहिनीतून वरच्या दिशेला प्रवाहित करणे, हे हठयोगाचे मूळ उद्दिष्ट आहे.
