14/09/2026
Pałac w Gądnie: Znów stajemy przed wyborem mniejszego zła dla naszego regionu. Na jednej szali stoi OZE i tania energia pod postacią 11 gigantycznych turbin wiatrowych o wysokości 210 metrów, a na drugiej ważą się losy naszego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego.
Nowe Objezierze to obszar, gdzie w bliskim sąsiedztwie znajduje się neolityczny rondel - starszy od egipskich piramid, stanowiska kurhanów (w rejestrze zabytków od lat 60. są zaledwie dwa, a dziś wiemy, że cały ten pas to jedno wielkie pasmo kurhanowe) oraz cmentarzysko z epoki wczesnego brązu z pochówkami szkieletowymi „księżniczek z Nowego Objezierza”.
Obok rondela istnieje cała podziemna metropolia sprzed tysięcy lat. Na tych ziemiach rozwijała się cywilizacja od neolitu, czyli od blisko 7 tysięcy lat! Tutaj mieszkali, żyli i tutaj chowali swoich bliskich.
Podczas dnia otwartego, zamykającego tegoroczne badania archeologiczne w sierpniu, grupa badaczy mówiła wprost o unikatowym miejscu w skali światowej. Od Cedyni przez Golice, Nowe Objezierze do Morynia ciągnie się obszar będący jednym wielkim stanowiskiem archeologicznym!
To teraz my podejmujemy decyzję, czy pozwolimy zabetonować ten obszar! Budowa wiatraka to fundament o średnicy 30 metrów sięgający do 5 metrów w głąb ziemi. Przypominam, że rowy neolitycznego rondela sięgają 4 metrów! Farma wiatrowa to nie tylko wiatraki, to też cała infrastruktura, kilometry głębokich wykopów pod kable. Czy będą one manewrować pomiędzy ukrytymi w ziemi skarbami? NIE – potencjalne stanowiska zostaną bezpowrotnie zniszczone dla przyszłych pokoleń.
Resort kultury w ramach prac Stałego Komitetu Rady Ministrów proponował niedawno zakaz lokalizacji elektrowni wiatrowych w odległości mniejszej niż 1500 metrów od zabytków. Niestety, Ministerstwo Klimatu i Środowiska odrzuciło tę propozycję twierdząc, że „zabytki mają swoje ustawy i się obronią”.
Niestety, w Nowym Objezierzu system ochrony zabytków całkowicie zawiódł:
1️⃣ Plany budowy są już archaiczne. Dokumentem wiążącym jest uchwała Rady Miejskiej z 2015 roku! Władze gminy nie miały wtedy pojęcia o istnieniu neolitycznego rondela, bo został on odkryty dopiero później, przypadkowo przez paralotniarza, pana Norbert Pająk , który z lotu ptaka zobaczył kręgi w zbożu. Gdyby wówczas zaczęto prace, świat nigdy nie doczekałby się tego spektakularnego odkrycia!
2️⃣ Zawiedli urzędnicy w Biurze Ochrony Zabytków. Wydanie zgody na posadowienie masztów w odległości zaledwie 210 metrów od rondela czy kurhanów to biurokratyczny absurd! Skąd wynika ta odległość? Ano to strefa wyznaczona „na wypadek awarii i przewrócenia się wiatraka”. Wystarczy jednak sięgnąć do raportów z całego świata - w razie katastrofy i pęknięcia śmigła, odłamki lecą na odległość od 500 do nawet 1500 metrów! A my mamy mieć tu 11 takich maszyn. Tego, gdzie spadną szczątki i co zniszczą w ziemi, nikt nie jest w stanie przewidzieć.
W myśl Zasady Przezorności, na którą tak chętnie powołuje się inwestor – władze gminy Moryń powinny natychmiast znowelizować swoją uchwałę, Konserwator powinien bezwzględnie bronić zabytków, RDOŚ wydać negatywną opinię, a inwestor zrezygnować z projektu. Tak działoby się w państwie idealnym, gdzie nie liczą się układy i wielkie pieniądze, ale dziedzictwo kulturowe, unikalny krajobraz i przyroda.
O przyrodzie nawet nie pisałam, a przecież to kolejny dramat dla tego regionu - Wzgórza Moryńskie i Ostoja Cedyńska, Dolina Odry, Dolina Dolnej Odry to obszary Natura 2000 z Dyrektywą Ptasią, korytarz migracyjny dla bielików, kani rudej i unikalnego nietoperza – nocka łydkowłosego! Wszystko w otulinie Cedyńskiego Parku Krajobrazowego, gdzie 3 potężne turbiny usytuowano zaledwie 300 metrów od ścisłej granicy Parku! W bliskim sąsiedztwie nadodrzańskich terenów piorytetowych!
Wyrażam swój kategoryczny sprzeciw - NIE dla OZE w tej konkretnej lokalizacji - Nowe Objezierze, która niszczy nasze dziedzictwo bezpowrotnie. Obserwuję prace archeologów od 2018 roku i mocno im kibicuję. Liczę, że badania genetyczne „księżniczek” zdradzą nam pochodzenie tych ludzi. Farma wiatrowa w Nowym Objezierzu to potężny cios w polską naukę!
Konserwator zaleca przed budową tzw. „badania ratunkowe”. Czy znacie wyniki takich badań z Polski? Zwykle archeolog jest tylko na papierze i fizycznie nie nadzoruje prac ciężkich maszyn. Będąc na dniach otwartych, podziwiałam badaczy. Do tego trzeba mieć gigantyczną wiedzę, anielską cierpliwość i precyzję operowania pędzelkami.
Wierzcie mi, wiem co mówię - sama szukam śladów historii w ziemi i gruzach. Obserwujecie moje odkrycia w ruinach. Mam je tylko dlatego, że każdy centymetr gruzowiska odkopujemy ręcznie, a zgromadzoną ziemię eksploruję własnoręcznie dosłownie na czworakach. Stąd biorą się nasze znaleziska, bo mam ciekawość tego miejsca i serce.
Tego NIE BĘDZIE podczas kopania fundamentów farmy! Przyjadą potężne koparki i w kilka godzin usypią sterty ziemi, mieląc wszystko, co cenne. Zabytek archeologiczny ma wartość tylko wtedy, gdy badacze mogą precyzyjnie określić jego lokalizację w nienaruszonym gruncie. Tylko wtedy odpowie nam na pytania o naszą przeszłość.
Kochani, skoro państwowe mechanizmy obronne zawiodły, wspólnie ocalmy ten teren przed zabetonowaniem.
Podpiszcie petycję, mówcie o tym głośno, udostępniajcie ten post dalej!
Do 23 września mamy czas, aby wyrazić swoje obawy i uwagi. Do tego dnia trwają oficjalne konsultacje społeczne w Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie
To nie jest sprzeciw przeciwko energii odnawialnej - to sprzeciw przeciwko bezpowrotnemu niszczeniu unikalnego dziedzictwa ludzkości i przyrody. Żebyśmy po czasie nie musieli śpiewać „Polacy, nic się nie stało” i przyznawać, że popełniono kardynalny, nieodwracalny błąd.
Rowerem przez Pomorze Zachodnie Pomorze Zachodnie MORYŃ 24 Stowarzyszenie Regionalne w Moryniu "Dolne Zakole Odry" Olgierd Geblewicz Wyborcza.pl Szczecin GS24.pl Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie Park Narodowy Doliny Dolnej Odry Ministerstwo Klimatu i Środowiska
👇 PODPISZ PETYCJĘ TUTAJ 👇
🛑 STOP zabetonowaniu historii i natury! Ratujmy neolityczny Rondel w Nowym Objezierzu! ✍️ DLACZEGO TO JEST WAŻNE? My, mieszkańcy oraz turyści Gminy Moryń, miłośnicy historii, przyrodnicy oraz wszyscy, dla których dziedzictwo nar...
