By Helen Nguyen

Có một chị viết cho mình dòng này trong một khảo sát gần đây của mình: "Cảm giác mình không tự tin với nguồn lực tài chính của mình mặc dù mình có tài sản."

Mình đã đọc đi đọc lại câu này mấy lần.

Chị ấy thu nhập tốt. Có nhà, có khoản tiết kiệm, có vài khoản đầu tư. Nhìn từ ngoài vào, chị ấy là người mà nhiều người sẽ nói là đã ổn rồi, thế nhưng chị ấy vẫn thấy chưa an toàn.

Nếu bạn đang đọc và thấy mình trong đó, mình muốn nói rằng cảm giác đó không hề vô lý, và bạn cũng không phải người duy nhất.

—

Mình nhớ lại thời mình mới đi làm, lương mình mười mấy triệu. Mình nghĩ đến 20 triệu là đủ.

Đến 20 triệu, mình nghĩ 30 triệu mới thật sự ổn. Rồi 40, rồi 50, rồi 70, rồi 100,...

Con số cứ tăng dần theo thời gian, nhưng có lẽ cảm giác thiếu an toàn nó vẫn luôn ở đó.

Có giai đoạn mình tích lũy được 500 triệu đầu tiên. Đó là một cột mốc mà mấy năm trước đó mình từng mơ. Mình nhớ lúc nhìn con số đó, mình chờ một cảm giác nhẹ nhõm nào đó đến.

Nhưng nó đã không đến.

Thu nhập mình tiếp tục tăng, nhưng có gì đó bên trong mình không đổi. Và bằng cách này hay cách khác, những biến cố cứ đến, những giai đoạn buông thả cứ xuất hiện, vừa đủ để đưa mọi thứ về lại đúng cái ngưỡng cũ.

Lúc đó mình nghĩ mình xui. Bây giờ nhìn lại, mình thấy một câu chuyện khác đang vận hành ở bên dưới.

—

Mình từng tin rằng cảm giác an toàn là thứ sẽ đến sau khi mình có một con số đủ lớn. Mình đã nghĩ rằng cứ tích lũy đi, cứ tăng thu nhập đi, đến một ngưỡng nào đó thì nỗi lo sẽ tự tan.

Bạn có thể kiểm chứng niềm tin đó rất dễ. Hãy nghĩ về con số mà bạn từng mong có được cách đây 5 năm. Nhiều người trong chúng ta đã vượt qua nó rồi, nhưng cảm giác bên trong thì gần như y hệt.

Đây là cái bẫy dễ chịu nhất của tiền. Nó cho bạn một lý do rất hợp lý khi tin rằng mình chỉ đang thiếu tiền, mọi thứ trở nên đơn giản vì chỉ cần kiếm thêm là xong. Bạn không cần phải nhìn vào một những điều khó chịu hơn, có thể vấn đề không nằm ở việc bạn kiếm được bao nhiêu, mà nằm ở cách bạn đang nhìn nhận và sử dụng tiền.

—

Mình hay hình dung phần bên trong mình như một hệ thống báo động trong nhà.

Hồi bé, hệ thống đó được cài đặt bởi những gì mình chứng kiến. Trong gia đình mình, đó là những câu chuyện về kinh doanh buôn bán, về những lần vấp ngã, về giai đoạn phải trả nợ rồi đứng dậy làm lại. Mình nhìn thấy ba mẹ mình cố gắng rất nhiều, không thiếu ăn thiếu mặc, nhưng tài sản thì mỏng.

Mình lớn lên và học được tính tiết kiệm từ ba mẹ. Mình cũng học được một thứ khác mà mình không biết là mình đang học. Đó là cảm giác không bao giờ đủ.

Cái còi báo động đó được chỉnh ở một độ nhạy rất cao. Nó có nhiệm vụ hú lên mỗi khi có dấu hiệu của sự thiếu hụt. Và ở thời điểm nó được cài, nó đã làm rất tốt việc của nó. Nó giữ cho mình luôn cẩn thận, luôn cố gắng.

Vấn đề là hai mươi năm sau, ngôi nhà đã khác. Tường đã dày hơn, cửa đã chắc hơn, trong nhà đã có của để dành, nhưng cái còi thì chưa ai chỉnh lại.

Nên nó vẫn hú, nó hú khi bạn tiêu một khoản hoàn toàn nằm trong khả năng, nó hú lúc ba giờ sáng dù tài khoản không hề có biến động gì, nó hú ngay sau khi bạn vừa nhận thưởng.

Và vì cái còi hú, bạn kết luận rằng nhà đang có nguy hiểm. Bạn đi tìm thêm khóa cửa - thêm tiền, thêm tài sản, thêm một nguồn thu nữa.

Nhưng nguy hiểm không nằm ngoài cửa, độ nhạy của cảm biến mới là thứ cần được chỉnh.
Khoa học hành vi có một khái niệm gọi là hedonic adaptation, tức là con người thích nghi rất nhanh với hoàn cảnh mới. Mức sống mới trở thành bình thường mới trong vài tháng. Con số từng làm bạn mơ ước trở thành con số bạn không còn để ý.

Điều ít người nói tới là chiều ngược lại cũng đúng. Cảm giác thiếu cũng thích nghi, nó cũng leo lên theo. Một người có 50 triệu lo lắng về 50 triệu. Người có 5 tỷ lo lắng về 5 tỷ. Cùng một cường độ, chỉ khác đơn vị.

Đây là lý do một người thu nhập gần 100 triệu/tháng vẫn nói với mình "luôn thấy chưa đủ", và mình biết chị ấy hoàn toàn thành thật.

—

Nếu chuyện chỉ dừng ở việc hơi bất an thì có lẽ chúng ta cũng sống chung được.

Nhưng một hệ thần kinh luôn ở chế độ báo động sẽ ra những quyết định rất đặc trưng, và mình quan sát thấy chúng lặp lại ở nhiều người:

- Bán một tài sản tốt quá sớm, vì cầm tiền mặt trong tay làm còi tạm im.

- Để tiền nằm yên nhiều năm, vì mọi lựa chọn đều làm còi hú.

- Mua một thứ rẻ hơn mức mình thật sự cần, rồi vài tháng sau phải mua lại.

- Nhận thêm việc mà mình không muốn nhận, vì từ chối làm còi hú to hơn.

Nhìn từng quyết định thì đều có vẻ thận trọng, nhưng nhìn cả chuỗi trong 10 năm thì đó là một cái giá rất lớn.

Marcus Aurelius có một ý mà mình nhớ, đại ý là phần lớn nỗi khổ của con người không đến từ sự việc, mà đến từ phán xét của chúng ta về sự việc. Với tiền thì mình thấy còn đúng hơn nữa. Cùng một con số trong tài khoản, hai người có thể sống hai đời sống hoàn toàn khác nhau.

—

Mình bắt đầu làm việc với phần bên trong không phải vì mình giác ngộ gì cả. Mình làm vì mình thấy mệt và không muốn tiếp tục như vậy nữa.

Và điều mình không ngờ là những thay đổi đầu tiên đến rất sớm, sớm hơn nhiều so với bất kỳ thay đổi nào trên tài khoản.

Mình chi tiêu mà không còn tội lỗi.

Mình đầu tư mà không còn mất ngủ.

Mình từ chối một công việc không phù hợp mà không thấy bất an.

Ở thời điểm đó, tài sản của mình gần như không khác gì tháng trước. Cái khác là mình thôi phải sống chung với một cái còi hú suốt ngày.

Và điều thú vị là sau khi cái còi được chỉnh lại, phần con số cũng bắt đầu chuyển. Không phải vì mình đã kiếm tiền giỏi hơn, mà vì mình ngừng ra những quyết định phòng thủ vốn đang âm thầm rút tiền của mình mỗi năm.

Mình hay nói với học viên rằng tiền là hệ quả. Câu đó nghe hơi trừu tượng cho tới khi bạn tự mình trải qua một lần.

Câu chuyện tiền bên trong bạn đang ở ngưỡng nào, tài sản của bạn thường sẽ dừng lại quanh ngưỡng đó. Không phải vì có ai đó ngăn bạn, mà vì chính bạn sẽ tự đưa mọi thứ về lại chỗ mà hệ thần kinh của bạn thấy quen.

—

Lần tới khi bạn thấy cái cảm giác lo mơ hồ đó nổi lên, đừng vội làm gì để dập nó. Đừng mở app ngân hàng ra kiểm tra, cũng đừng tính lại kế hoạch.

Chỉ dừng lại khoảng một phút và hỏi một câu: ngay lúc này, chuyện gì thật sự đang xảy ra không, hay chỉ có cái còi đang hú?

Phần lớn các lần, bạn sẽ thấy không có chuyện gì cả.

Mỗi lần bạn nhận ra điều đó, độ nhạy của cảm biến giảm xuống một chút. Nó không đổi trong một ngày hay một tuần, nhưng nó sẽ thay đổi.

Nếu bạn đang có tài sản mà vẫn thấy chưa an tâm, bạn không cần thêm tiền để thấy an tâm hơn. Bạn cần một buổi ngồi xuống nhìn cho rõ vì sao mình chưa bao giờ thấy đủ.

Nếu bạn muốn đi sâu hơn, mình mời bạn tham gia Financial Flow Workshop (03 ngày) cùng mình để cùng bóc tách nhé.

Thông tin workshop và đăng ký giữ chỗ ở đây: byhelennguyen.com/financial-flow-ws

Mình là Helen, mình giúp người đi làm thay đổi mối quan hệ với tiền từ bên trong, xây hệ thống tài chính cá nhân rõ ràng, và đầu tư tăng trưởng tài sản bền vững, mà không cần làm việc kiệt sức.

Hẹn bạn ở bài viết tiếp theo!

Love,

CÁCH MÌNH QUẢN LÝ TOÀN BỘ TÀI SẢN TRONG 30 PHÚT MỖI THÁNG (Ngay cả khi lịch làm việc kín từ sáng đến tối)

Có một giai đoạn mình dành khoảng 4 tiếng mỗi tháng cho việc quản lý tiền bạc của mình.

Mình mở bảng excel gần như mỗi tối để ghi lại từng khoản chi trong ngày. Cuối tuần thì đối chiếu với sao kê ngân hàng. Cuối tháng thì ngồi cộng lại, tô màu, kẻ bảng, làm biểu đồ. Mình còn thêm cái app để theo dõi nữa.

Bạn biết kết quả là gì không.

Mình biết rất rõ tháng đó mình đã tiêu bao nhiêu tiền cà phê, nhưng mình hoàn toàn không biết khoản đầu tư lớn nhất của mình có còn đang phục vụ đúng mục tiêu ban đầu hay không.

Mình đã dành 4 tiếng để đo những thứ nhỏ nhất, và không còn tiếng nào để nhìn những thứ quan trọng và mang tính quyết định câu chuyện tài chính của mình.

Rồi công việc bận lên. Mình bỏ excel, bỏ app, và mình mang theo một cảm giác tội lỗi dai dẳng suốt một thời gian dài, rằng chắc mình là người thiếu kỷ luật.

—

Nếu bạn cũng từng bỏ giữa chừng, mình muốn nói điều này trước. Bạn đã cố rồi và việc bạn dừng lại không nói lên điều gì về kỉ luật hay ý chí của bạn cả.

Một người chị chia sẻ với mình trong một khảo sát gần đây, và mình nghĩ nó đúng với rất nhiều người:

"Mình không có thời gian để nghiên cứu kỹ và theo dõi các hạng mục đầu tư vì quá bận với công việc. Tracking chi phí cũng không phải là thói quen mình cảm thấy thoải mái vì nó quá chi li tủn mủn."

Mình đoán chị ấy thu nhập tốt, chị ấy có tài sản, và chị ấy không lười. Thời gian của chị ấy đơn giản là đắt hơn số tiền mà việc ghi chép hằng ngày tiết kiệm được. Bỏ cuộc, trong trường hợp đó, là một quyết định kinh tế hợp lý. Cơ thể chị ấy hiểu điều đó trước khi lý trí kịp gọi tên.

Vấn đề là sau khi bỏ cuộc, phần lớn chúng ta không thay bằng gì khác. Và tiền cứ tự đi theo quán tính của nó suốt nhiều năm.

—

Một trong những điểm mù trong câu chuyện tài chính mà mình nhận ra ở rất nhiều khách hàng mà mình đồng hành là chúng ta nhầm việc theo dõi tài chính với việc thiết kế tài chính.

Mình hay nghĩ về chuyện này qua hình ảnh một khu vườn.

Có 2 cách để có một khu vườn xanh tốt.

Cách thứ nhất là mỗi sáng bạn xách thùng nước ra tưới từng gốc cây. Cây nào héo thì tưới thêm. Cây nào úng thì bớt lại. Bạn phải có mặt mỗi ngày. Nghỉ một tuần đi công tác là vườn xuống sắc ngay.

Cách thứ hai là bạn bỏ ra một buổi để làm việc khác hẳn. Bạn xem chỗ nào nhiều nắng, chỗ nào ẩm. Bạn trồng cây ưa nắng vào chỗ nắng, cây ưa bóng vào chỗ râm. Bạn làm rãnh thoát nước. Bạn lắp một đường ống tưới nhỏ giọt chạy tự động. Rồi mỗi tháng bạn đi một vòng, xem ống có tắc chỗ nào không, có cây nào cần dời đi không.

Cả hai khu vườn đều xanh, nhưng khu vườn thứ hai không phụ thuộc vào việc bạn có rảnh hay không.

Tài chính cũng vậy, ghi chép hằng ngày là xách thùng nước rồi tự đi tưới mỗi ngày, nó cần bạn có mặt liên tục, và nó tiêu đúng thứ mà bạn đang thiếu nhất là thời gian.

Cái mà một người bận cần là một hệ thống được thiết kế tinh gọn và phù hợp, và sau đó chỉ là việc kiểm tra định kỳ mỗi tháng.

Và đây là chỗ mình nghĩ nhiều người đang trả giá mà không biết, chúng ta thường dành sự chú ý cho tiền theo tần suất xuất hiện, thay vì theo trọng lượng của nó.

Ly cà phê xuất hiện mỗi ngày nên nó chiếm hết tâm trí. Nhưng tỷ lệ vay trên tài sản, khoản dự phòng đang thiếu, cách phân bổ giữa các nhóm tài sản, những thứ đó chỉ xuất hiện vài lần trong đời, và chúng quyết định kết quả nhiều gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần.

Phần lớn hoạt động mà chúng ta gọi là "quản lý tài chính" thực ra chỉ là hoạt động để cảm thấy mình đang làm gì đó, chứ không phải là quản lý.

—

Và đây là cách mà mình đã làm, bạn có thể tham khảo để điều chỉnh cho phù hợp.

Trước hết là mình dành một buổi để thiết kế dòng tiền của mình:

- Mỗi nhóm tiền (phục vụ cho những mục đích khác nhau) đi về đâu?

- Khoản nào được tự động hóa?

- Đâu là ngưỡng khiến bạn phải dừng lại xem xét?

Đây là việc tốn công nhất, nhưng kể từ đó về sau, mình không còn mất thêm thời gian nữa.

Sau đó, mỗi tháng mình đều làm 4 việc này, chỉ tốn khoản tầm 30 phút:

1. Nhìn một con số duy nhất.

Không phải danh sách chi tiêu. Con số đó là TÀI SẢN RÒNG, tức tổng những gì bạn đang sở hữu trừ đi những gì bạn đang nợ.

Con số này không cho bạn biết tháng vừa rồi bạn tiêu gì. Nó cho bạn biết một điều lớn hơn, là hệ thống của bạn đang lớn lên hay đang co lại. Ba tháng liền nó đứng yên hoặc đi xuống thì có chuyện, và bạn sẽ biết trước khi mọi thứ đi xa.

2. Kiểm tra các đường ống còn chạy không.

Lệnh chuyển khoản tự động ngày lương về có chạy đúng không. Khoản đầu tư định kỳ tháng này có vào không. Có cái thẻ nào tự động gia hạn một dịch vụ bạn đã ngừng dùng không.

Đây là việc nhàm chán nhất và cũng là việc trả công cao nhất. Đường ống tắc thường không báo cho ai biết. Nó chỉ lặng lẽ ngừng chảy, và sáu tháng sau bạn mới phát hiện.

3. Tháng này có việc nào cần chính tay mình làm không.

Không phải thứ gì cũng tự động hóa được. Luôn còn một nhóm việc phải tự tay bấm, và nhóm này chính là chỗ nhiều người bỏ lỡ nhất, vì nó không có ai nhắc.

Mình lướt qua đúng một danh sách ngắn. Có khoản tiết kiệm nào đáo hạn tháng này mà mình cần quyết định gửi tiếp hay chuyển đi không. Có khoản đầu tư nào không tự động hóa được nên phải tự đặt lệnh không. Có tài sản nào đã chạm ngưỡng mà mình đã định trước từ đầu, tới lúc phải bán bớt một phần hay cơ cấu lại không. Có khoản phí bảo hiểm, khoản thuế, khoản nợ nào tới hạn không.

4. Trả lời ba câu hỏi về hệ thống, không phải về thị trường.

- Tháng này, mình có đang phải bán một tài sản đang tốt để bù cho một khoản khác không?

- Nếu ngày mai nguồn thu nhập chính dừng lại, hệ thống tài chính của mình có thể tự vận hành được bao lâu?

- Có khoản tiền hay tài sản nào đang nằm trong hệ thống mà mình không thật sự giải thích được vì sao mình vẫn giữ nó không?

Ba câu này không đòi bạn theo dõi tin tức, không đòi bạn xem bảng giá. Chúng chỉ cần bạn thành thật.

Ngoài ra, 3 tháng một lần mình dành thêm khoảng một tiếng để xem tỷ lệ giữa các nhóm tài sản còn đúng với giai đoạn hiện tại của mình không. Mỗi năm một lần thì nhìn lại lộ trình dài.

Thời gian mình dành cho hệ thống tài chính của mình ít hơn, nhưng mình lại nắm tình hình tài chính của mình rõ hơn lúc trước.

Người xưa có tinh thần vô vi, tức là làm mà như không làm. Mình từng nghĩ đó là chuyện xa xôi. Giờ mình thấy nó rất cụ thể. Một hệ thống được thiết kế đúng sẽ tự chạy phần lớn thời gian, và người chủ chỉ cần có mặt ở vài thời điểm thật sự quan trọng.

—

Điều mình nhận ra sau tất cả là khi mình còn xách thùng nước đi tưới từng gốc cây mỗi tối, mình đã tưởng đó là sự chăm chỉ. Nhưng nhìn kỹ hơn, mình nhận ra mình không thật sự đang chăm sóc hệ thống tài chính. Mình đang cố mua lấy cảm giác an toàn bằng sự bận rộn.

Ghi chép mỗi ngày cho mình cảm giác đang kiểm soát; theo dõi từng khoản cho mình cảm giác mình đang làm đúng; liên tục kiểm tra, điều chỉnh, can thiệp… khiến mình thấy mình không được phép lơ là.

Trong khi thứ thật sự cần được nhìn thẳng vào, mình lại chưa đủ yên để nhìn. Cái mình thiếu ngày đó không phải là thêm một công cụ quản lý tiền. Mình thiếu sự “yên” để ngồi xuống, đưa ra một vài quyết định lớn, rồi tin vào những quyết định đó đủ lâu để chúng có thời gian chạy.

Một hệ thống tài chính luôn phản chiếu người đã tạo ra nó. Một hệ thống rời rạc thường được tạo nên từ những quyết định được đưa ra ở những thời điểm rời rạc. Một hệ thống lúc nào cũng cần mình can thiệp thường được tạo nên từ một người bên trong vẫn chưa thật sự cảm thấy an toàn.

Vì vậy, khi bạn xây được một hệ thống tài chính có thể tự vận hành, thứ bạn nhận lại không chỉ là thời gian. Bạn nhận lại một bằng chứng rằng mình đã đủ vững để không cần kiểm tra nó mỗi ngày nữa.

Và có lẽ, đó mới là một dạng tự do tài chính sâu hơn rất nhiều so với việc chỉ có thêm tiền.

—

Sắp tới 12 và 13/08 này mình tổ chức Financial Flow Workshop, có thể giúp bạn phân bổ hệ thống dòng tiền này, để mỗi đồng đều có mục tiêu riêng và có thể tự vận hành mà không cần kỷ luật thép.

👉 Thông tin workshop và đăng ký giữ chỗ ở đây: byhelennguyen.com/financial-flow-ws

Mình là Helen, mình giúp người đi làm thay đổi mối quan hệ với tiền từ bên trong, xây hệ thống tài chính cá nhân rõ ràng, và đầu tư tăng trưởng tài sản bền vững, mà không cần làm việc kiệt sức.

Hẹn bạn ở bài viết tiếp theo!

Love,

MÌNH TỪNG TIN PHẢI GIỎI HƠN THÌ MỚI CÓ TIỀN. VÀ CÁCH NGHĨ NÀY ĐÃ GIỮ THU NHẬP CỦA MÌNH ĐỨNG YÊN SUỐT MỘT THỜI GIAN DÀI.

Có một thời gian, mỗi lần thu nhập của mình đứng yên, mình đều đi đến cùng một kết luận: “Chắc là mình chưa đủ giỏi.”

Thế là mình học. Học thêm về tài chính, đầu tư, quản lý tiền, kinh doanh, marketing, tâm lý học... Cứ mỗi lần cảm thấy tài khoản chưa như mong muốn, phản xạ đầu tiên của mình là tìm thêm một cuốn sách, một khóa học hay một người thầy mới. Mình chưa từng nghi ngờ hướng đi đó, bởi nó nghe quá hợp lý. Muốn có kết quả tốt hơn thì phải trở thành một phiên bản giỏi hơn.

Cho đến một ngày, mình bất chợt tự hỏi một câu rất đơn giản: "Bao nhiêu thì mới được gọi là đủ giỏi?"

Và mình nhận ra mình không trả lời được.

Bởi "đủ giỏi" là một cái đích luôn dịch chuyển. Hôm nay mình nghĩ chỉ cần học thêm một khóa nữa. Học xong lại thấy mình còn thiếu một kỹ năng khác. Rồi lại thêm một chứng chỉ, một phương pháp, một trải nghiệm. Mình cứ tiến lên rất nhiều về mặt kiến thức nhưng cảm giác "chưa đủ" thì vẫn còn nguyên.

Đó là lần đầu tiên mình bắt đầu nghi ngờ niềm tin mà mình đã mang theo suốt nhiều năm: “Tại sao mình lại mặc định rằng phải giỏi thì mới có tiền?”

Càng nghĩ, mình càng thấy niềm tin đó không phải tự nhiên mà có. Mình nghĩ rất nhiều người trong chúng ta đều lớn lên với cùng một công thức: Học giỏi thì mới vào được trường tốt, có trường tốt thì mới có công việc tốt, có công việc tốt thì mới có thu nhập tốt.

Suốt hơn hai mươi năm đi học, chúng ta liên tục được củng cố rằng kết quả luôn đến sau năng lực. Điểm cao thì được khen, làm tốt thì được thưởng, càng giỏi thì càng được công nhận.

Công thức đó không sai, thậm chí nó còn giúp rất nhiều người xây dựng sự nghiệp.

Nhưng vấn đề là sau này, rất nhiều người trong chúng ta mang nguyên công thức đó sang thế giới của tiền bạc mà không hề nhận ra.

Chúng ta bắt đầu tin rằng tiền cũng chỉ là phần thưởng của năng lực. Muốn có nhiều tiền hơn thì phải giỏi hơn, muốn giàu hơn thì phải cố gắng hơn, muốn đầu tư thành công thì phải học đủ nhiều trước đã.

Nghe rất hợp lý, đến mức gần như không ai đặt câu hỏi liệu đó có phải là toàn bộ sự thật hay không.

Điều thú vị là một niềm tin không chỉ nằm trong suy nghĩ, nó luôn tạo ra hành vi. Nếu mình tin rằng thu nhập là kết quả trực tiếp của việc mình giỏi đến đâu, thì mỗi khi tài chính không như mong muốn, phản xạ đầu tiên của mình sẽ là quay về học thêm.

Mình đăng ký thêm khóa học, đọc thêm sách, lấy thêm chứng chỉ, làm thêm giờ, nhận thêm việc. Tất cả đều xuất phát từ một giả định rất sâu bên trong rằng vấn đề nằm ở chỗ mình vẫn chưa đủ.

Đừng hiểu lầm ý mình. Học chưa bao giờ là điều xấu. Đến bây giờ mình vẫn học mỗi ngày và mình tin việc nâng cao năng lực là điều rất quan trọng.

Điều mình muốn nói là khi "học thêm" trở thành câu trả lời duy nhất cho mọi vấn đề tài chính, chúng ta rất dễ rơi vào một vòng lặp mà chính mình cũng không nhận ra.

Thu nhập chưa tăng, mình nghĩ mình chưa đủ giỏi, mình học thêm, mình cảm thấy mình tiến bộ, nhưng tài khoản vẫn không thay đổi nhiều. Rồi mình lại kết luận rằng chắc mình vẫn chưa đủ giỏi.
Thế là vòng lặp bắt đầu lại.

Điều khiến mình giật mình nhất là vòng lặp này rất khó bị phát hiện, bởi mỗi bước trong đó đều là những điều tốt. Học là tốt, phát triển bản thân là tốt, nâng cao năng lực là tốt.

Chỉ có điều, nếu sau rất nhiều năm, kết quả tài chính vẫn đứng yên thì có lẽ điều cần đặt câu hỏi không phải là mình đã học đủ chưa, mà là niềm tin nào đang dẫn dắt tất cả những hành động đó.

—

Mình nhận ra một điểm mù khác.

Tiền chưa bao giờ chỉ được quyết định bởi năng lực.

Cùng một năng lực, nhưng đặt trong hai thị trường khác nhau sẽ tạo ra hai mức thu nhập khác nhau. Cùng một mức thu nhập, nhưng hai người có thể giữ lại lượng tài sản hoàn toàn khác nhau.

Có người rất giỏi tạo ra tiền nhưng không giỏi giữ tiền, có người giữ được tiền nhưng chưa biết để tiền tiếp tục sinh lời, có người có đủ năng lực nhưng lại luôn ngại định giá bản thân cao hơn, có người làm rất tốt nhưng chưa bao giờ dám yêu cầu mức thu nhập tương xứng.

Nếu chỉ nhìn vào một biến số là "giỏi", chúng ta sẽ bỏ lỡ rất nhiều yếu tố khác cũng đang quyết định kết quả tài chính của mình.

Và rồi mình nhận ra một điều còn sâu hơn nữa.

Có lẽ "phải giỏi thì mới có tiền" thực chất không chỉ là một niềm tin về tiền. Nó là một niềm tin về giá trị của bản thân.

Rất nhiều người, trong đó có mình trước đây, không thật sự tin rằng mình xứng đáng được nhận chỉ vì mình tồn tại hay vì những giá trị mình đã có.

Mình chỉ cảm thấy xứng đáng sau khi đã cố gắng đủ nhiều, sau khi đã làm việc đủ chăm, sau khi đã chứng minh được năng lực, sau khi đã mệt.

Vì vậy, tiền cũng trở thành thứ phải được đánh đổi.

Nếu kiếm được một khoản tiền mà cảm thấy quá dễ, mình lại thấy không yên. Nếu được trả cao hơn kỳ vọng, mình lại tự hỏi liệu mình có thật sự xứng đáng không. Nếu có một cơ hội kiếm tiền mà không cần quá nhiều công sức, phản xạ đầu tiên lại là nghi ngờ.

Lúc đó mình mới hiểu rằng rào cản lớn nhất chưa chắc nằm ở việc mình chưa đủ giỏi.

Mà có thể nằm ở việc mình chưa cho phép bản thân được nhận.

Từ ngày nhận ra điều đó, mình không còn hỏi bản thân: "Làm sao để mình giỏi hơn?" như trước nữa.

Mình vẫn học, nhưng mình bắt đầu hỏi thêm một câu khác: "Ngoài năng lực ra, còn điều gì đang quyết định mối quan hệ của mình với tiền?"

Câu hỏi đó mở ra rất nhiều thứ mà trước đây mình chưa từng nhìn thấy. Mình nhìn thấy những niềm tin cũ, nhìn thấy nỗi sợ giữ tiền, nhìn thấy cảm giác có lỗi khi kiếm tiền dễ hơn trước, nhìn thấy việc mình luôn cố chứng minh giá trị trước khi cho phép bản thân nhận về.

Và chính những điều đó mới là thứ âm thầm điều khiển rất nhiều quyết định tài chính của mình.

Năng lực luôn là một phần của sự giàu có, nhưng nó chưa bao giờ là toàn bộ câu chuyện. Đôi khi, điều giúp một người bước sang một mức tài chính mới không phải vì họ đột nhiên giỏi hơn rất nhiều, mà vì lần đầu tiên họ dám đặt câu hỏi với niềm tin mà mình đã mang theo suốt nhiều năm.

Nếu hôm nay bạn cũng đang nghĩ rằng mình chỉ cần học thêm một chút nữa thì mọi thứ sẽ khác, mình không nói rằng bạn nên dừng học.

Mình chỉ muốn mời bạn thử tự hỏi thêm một câu: "Liệu mình đang thật sự thiếu năng lực, hay mình chỉ đang sống trong một niềm tin rằng mình phải liên tục chứng minh giá trị thì mới xứng đáng có nhiều tiền hơn?"

Đôi khi, chính câu hỏi đó mới là điểm bắt đầu của một sự dịch chuyển lớn hơn bất kỳ khóa học nào.

Nếu bài viết này khiến bạn bắt đầu nhìn lại mối quan hệ của mình với tiền, thì Financial Flow Workshop sẽ giúp bạn đi sâu hơn vào những niềm tin và khuôn mẫu đang âm thầm tạo ra kết quả tài chính hiện tại của bạn.

Đôi khi, điều cần thay đổi không phải là cách kiếm nhiều tiền hơn, mà là cách mình đang liên hệ với tiền.

👉 Thông tin chi tiết và đăng ký tham gia tại: https://byhelennguyen.com/financial-flow-ws

Mình là Helen, mình giúp người đi làm thay đổi mối quan hệ với tiền từ bên trong, xây hệ thống tài chính cá nhân rõ ràng, và đầu tư tăng trưởng tài sản bền vững, mà không cần làm việc kiệt sức.

Hẹn bạn ở bài viết tiếp theo!

Love,

CÁCH MÌNH TIÊU THOẢI MÁI CHO NHỮNG TRẢI NGHIỆM TỪNG KHÔNG DÁM, MÀ CUỐI THÁNG VẪN CÓ TIỀN TÍCH LUỸ (Ngay cả khi thu nhập chưa tăng thêm đồng nào)

Mình nhớ năm đó, năm đầu tiên mình đi làm, bắt đầu có những thu nhập đầu tiên. Năm đó mình có nhóm bạn rủ mình đi Đà Lạt 4 ngày, tính hết vé xe, phòng, ăn uống,... thì khoảng 4tr.

Mình cân nhắc suốt một tuần. Mở app ngân hàng ra nhìn, rồi đóng lại; hôm sau lại mở ra nhìn tiếp và đóng lại. Trong đầu cứ chạy đi chạy về một câu: "4tr, hơi nhiều, mình nên để dành thì hơn."

Cuối cùng mình nhắn vào nhóm: "Thôi lần này mình bận, mọi người đi vui nhé."

Điều buồn cười là cuối tháng đó tiền mình vẫn hết sạch.

Mình không đi Đà Lạt, nhưng mà mình cũng chẳng để dành được đồng nào. 4tr ấy tan ra thành mấy chục lần chi tiêu lặt vặt mà đến giờ mình không nhớ nổi là mình đã tiêu cái gì.

Mình mất chuyến đi, mình mất cả tiền, và mình còn mất thêm một tuần đắn đo với chính mình là có nên đi hay không.

Phải mất khá lâu sau đó mình mới hiểu chuyện gì đang xảy ra. Vấn đề nằm ở chỗ tiền của mình không có vai trò và nhiệm vụ rõ ràng.

Khi mọi đồng tiền đều có thể dùng cho mọi việc, thì mỗi lần tiêu là một lần bạn phải quyết lại toàn bộ đời sống tài chính của mình.

Đó là lý do vì sao mua một món 500k cũng làm bạn mệt vì phải cân nhắc và đắn đo.

—

Bạn có nhận ra mình ở đâu đó trong này không?

Nhìn vào app ngân hàng thấy 50tr, nhưng thật lòng không biết bao nhiêu trong đó là của mình, bao nhiêu là tiền tháng sau phải trả.

Bạn tiếc 30k tiền ship, rồi tuần sau tiêu 4tr cho một món chẳng nghĩ ngợi gì.

Tiền để dành cho con và tiền đi chơi nằm chung một chỗ, nên tiêu vào việc nào cũng thấy có lỗi với việc kia.

Bỏ tiền vào một kênh đầu tư nào đó, rồi xe hỏng một cái là phải rút ra, có khi rút ngay thời điểm đang lỗ.

Cuối tháng mở app ra mới biết mình đã tiêu những gì.

Và cái cảm giác quen thuộc nhất là tiêu thì tiếc mà không tiêu thì thấy đời mình nhạt quá.

Có bạn từng nhắn cho mình một câu mà mình nhớ mãi: "Chị ơi, em lương 30 triệu, không mua sắm gì linh tinh, mà cuối tháng vẫn trắng tay. Em có vấn đề gì với ý chí không?"

Không, bạn không có vấn đề gì với ý chí cả.

Bạn đã cố gắng nhiều hơn bạn nghĩ.

Bạn đã tải app ghi chi tiêu. Bạn đã lập bảng excel. Bạn đã đọc sách, đã xem clip, đã tự nhủ tháng này sẽ khác.

Có người làm được hai tháng, có người làm được hai tuần, rồi bỏ.

Mình cũng vậy, mình từng ghi chép từng ly cà phê, ghi được vài chục ngày rồi thôi, cũng chẳng phải vì lười, mà vì ghi xong mình vẫn không biết phải làm gì với những con số đó.

—

Chuyện gì thật sự đang diễn ra?

Hãy tưởng tượng một căn bếp mà mọi thứ đều để chung một chỗ. Gia vị, chén đũa, đồ khô, đồ ăn vặt, tất cả trong một cái tủ lớn.

Bạn vẫn nấu ăn được. Nhưng mỗi lần nấu là một lần lục tung cả tủ. Mỗi lần lấy chai nước mắm là một lần phải nhìn qua toàn bộ những thứ khác. Nấu xong bữa cơm mà thấy mệt hơn cả đi làm.

Tiền của bạn đang ở trong một cái tủ như thế.

Một tháng, một người đi làm bình thường ra khoảng 50 đến 60 quyết định chi tiêu. Ly cà phê sáng, tiền gửi xe, bữa trưa, cái áo, tiền học thêm, cái vé xem phim,...

Nếu tất cả số tiền đó nằm chung một chỗ và chưa được giao việc, thì mỗi quyết định trong số 50 đến 60 lần ấy đều kéo theo cùng một câu hỏi lớn: "Tiêu cái này có ảnh hưởng gì đến tương lai mình không?"

Một câu hỏi lớn cho một quyết định nhỏ, lặp lại 50 lần một tháng.

Bộ não con người xử lý tiền theo từng ngăn riêng, chứ không xử lý theo tổng số. Richard Thaler, nhà kinh tế học hành vi đoạt giải Nobel, gọi đây là hạch toán tinh thần. Cùng một số tiền, nhưng khi nó nằm trong ngăn "tiền tiết kiệm" thì bạn thấy nặng, còn khi nằm trong ngăn "tiền thưởng" thì bạn thấy nhẹ.

Điều đáng nói là nếu bạn không tự chia ngăn, não bạn cũng sẽ tự chia, chỉ là nó chia theo cảm xúc của ngày hôm đó.

Hôm vui, cả tài khoản là ngăn "tiền vui vẻ".

Hôm mệt, cả tài khoản là ngăn "mình xứng đáng được bù đắp".

Hôm lo, cả tài khoản là ngăn "không được đụng vào".

Đó là lý do bạn vừa dè xẻn vừa vung tay trong cùng một tháng. Và cả hai lần đều để lại cảm giác áy náy.

—

Mình không kiếm nhiều hơn trong giai đoạn đó. Lương vẫn vậy.

Mình chỉ làm một việc là cho mỗi đồng tiền của mình một vai trò và một chỗ ở.

Tiền sinh hoạt có chỗ riêng. Tiền cho những việc bất ngờ có chỗ riêng. Tiền để dài hạn có chỗ riêng. Và có một khoản mình gọi là khoản trải nghiệm, cũng có chỗ riêng của nó.

Nghe rất đơn giản, nhưng thứ nó đổi lại thì không đơn giản chút nào.

Lần sau khi có người rủ đi đâu đó, mình không mở app ngân hàng ra nhìn cả tài khoản nữa. Mình chỉ nhìn vào đúng một ngăn, trong ngăn có đủ thì mình đi, và mình đi mà không phải trả giá bằng cảm giác tội lỗi. Trong ngăn chưa đủ thì mình biết mình cần thêm bao lâu nữa, và câu trả lời "chưa phải bây giờ" cảm giác nó rất khác với "thôi, mình không có đủ, mình không xứng đáng".

Bình an với tiền không đến từ việc bạn có nhiều tiền hơn. Nó đến từ việc bạn thôi phải cân nhắc quá nhiều, mỗi khoản chi lại là một lần cân nhắc, một lần nghĩ xem mình có đủ không, một lần xác nhận mình có xứng đáng không.

Khi mỗi đồng tiền có một vai trò và chỗ ở rồi, mỗi tháng bạn chỉ cần quyết định một lần, mà ko cần phải đắn đo cân nhắc cho 50 lần quyết định chi tiêu còn lại trong tháng.

Ông bà mình có câu "liệu cơm mà gắp mắm". Lâu nay mình cứ hiểu câu đó là hãy ăn ít lại. Giờ mình hiểu khác, muốn liệu được thì trước hết phải nhìn thấy trong nồi có gì, người không biết trong nồi có gì thì gắp kiểu nào cũng thấy sợ và lo lắng.

—

Một việc nhỏ bạn có thể làm tối nay

Đừng chia lại toàn bộ tài chính của mình, làm vậy bạn sẽ bỏ cuộc sau 3 ngày.

Chỉ mở app ngân hàng lên và tạo một tài khoản phụ và đặt tên nó là khoản trải nghiệm.

Tháng này chuyển vào đó 5% thu nhập, lương 20tr thì là 1tr, lương 30tr thì là 1.5tr, lương 50 triệu thì là 2.5tr,...

Rồi đặt cho nó đúng một quy tắc: tiền trong ngăn này mình được phép tiêu không cần xin phép ai, kể cả xin phép chính mình.

Nếu bạn đang nghĩ "5% thì làm được gì", mình hiểu. Mình cũng từng nghĩ vậy.

Nhưng với mức lương 30 triệu, 5% là 1.5tr một tháng. Sau 3 tháng, bạn có 4.5tr, bạn hoàn toàn có thể dùng số tiền này cho bất kì trải nghiệm gì mà bạn từng thích, mà trước giờ bạn từng nghĩ mình không xứng đáng, như 1 đêm ở khách sạn 5* chỉ để cho vui, một trải nghiệm fine dining chưa từng có, một bữa thưởng thức omakase mà trước đây bạn từng mơ ước,...

Chỉ khác một điều là lần này bạn cho mình trải nghiệm đó mà không cần phải đắn đo, và cuối tháng phần tích luỹ của bạn vẫn nguyên vẹn ở đúng ngăn của nó.

Con số nhỏ, nhưng cảm giác của trải nghiệm thì không nhỏ chút nào. Lần đầu tiên bạn tiêu tiền cho một việc mình thật sự muốn nhưng trước đây bạn nghĩ mình không xứng đáng và dè xẻn không cho phép mình, thì giờ bạn sẽ thấy mình xứng đáng hơn mà không một chút áy náy nào.

Nếu bạn muốn đi xa hơn một chút, mình sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách hoạch định các dòng tiền cá nhân để nâng tầm trải nghiệm và chất lượng cuộc sống, nhưng lại giữ được tiền nhiều hơn, mình mời bạn tham gia workshop Financial Flow sắp tới của mình nhé.

👉 Thông tin chi tiết và đăng ký tham gia tại: https://byhelennguyen.com/financial-flow-ws

Mình là Helen, mình giúp người đi làm thay đổi mối quan hệ với tiền từ bên trong, xây hệ thống tài chính cá nhân rõ ràng, và đầu tư tăng trưởng tài sản bền vững, mà không cần làm việc kiệt sức.

Hẹn bạn ở bài viết tiếp theo!

Love,

CÁCH MỘT NGƯỜI LƯƠNG 20 TRIỆU LẠI AN TÂM VỀ TIỀN HƠN NGƯỜI LƯƠNG GẤP ĐÔI, GẤP BA, DÙ HỌ Ở CÙNG MỘT CHUNG CƯ

Mình muốn bạn hình dung hai căn hộ, ở một chung cư, cùng một tầng, tiền thuê gần như nhau.

Căn thứ nhất là của một bạn lương 40 triệu một tháng. Bước vào, bạn sẽ thấy một chiếc tivi to gắn kín cả mảng tường, bộ sofa da mấy chục triệu, gian bếp đầy thiết bị mà một nửa còn nguyên trong hộp, tủ quần áo chật cứng với nhiều món còn nguyên tag. Phòng ngủ thứ hai đã biến thành kho chứa đồ mấy năm không đụng tới. Mỗi lần mở app ngân hàng ra xem, bạn ấy thấy tim mình thắt lại một chút, chỉ cần trễ hai kỳ lương là mọi thứ chao đảo.

Căn thứ hai là của một bạn lương 20 triệu. Bước vào, thứ đầu tiên bạn cảm nhận được là khoảng trống. Một bộ sofa vừa phải, cái tivi đủ xem, gian bếp chỉ có đúng những thứ được dùng mỗi ngày, tủ đồ toàn những món thực sự mặc tới. Phòng ngủ thứ hai vẫn là phòng ngủ. Bạn ấy mở app ngân hàng ra xem với một sự bình thản lạ lùng. Trong tài khoản là 18 tháng chi phí sinh hoạt, và mỗi tháng bạn ấy vẫn để riêng ra một phần để đầu tư.

Cùng một chung cư, nhưng người lương chỉ bằng một nửa lại an tâm về tiền hơn gấp nhiều lần.

—

Có một câu mình nghe đi nghe lại từ rất nhiều người: "Thu nhập của mình không thấp, mà sao vẫn chẳng tích lũy được gì."

Và mình muốn nói với bạn điều này trước tiên. Bạn không tiêu hoang, không cờ bạc, không nợ nần vì ăn chơi. Bạn đi làm chăm chỉ, mua những thứ mà ai cũng mua. Bạn không làm gì sai một cách rõ ràng cả. Bạn chỉ vô tình dựng lên một cuộc sống mà để duy trì nó, đồng nào ra đồng đó, không còn dư một chút nào để ở lại.

Có một điều gần như không ai nói với chúng ta là mọi thứ bạn sở hữu đều tốn tiền hai lần.

Lần thứ nhất là lúc bạn trả tiền mua nó, con số trên hóa đơn, cái này thì ai cũng thấy.

Lần thứ hai âm thầm hơn, và thường lớn hơn lần đầu, đó là cái giá để bạn giữ món đồ đó ở lại trong đời mình.

Cái máy chạy bộ bạn mua chiếm một góc phòng. Không gian trong nhà cũng là tiền, bạn đang trả tiền thuê cho từng mét vuông đó mỗi tháng, dù nó chỉ dùng để treo quần áo. Gian bếp đầy đồ mua về xài một hai lần rồi cất hay cái tủ mà một phần ba số quần áo cả năm bạn không đụng tới.

Mỗi món đồ trong nhà đều lấy đi của bạn một chút chú ý. Nó cần được lau, được dọn, được sắp xếp, được lo. Có những nghiên cứu cho thấy khi mắt ta liên tục nhìn thấy đồ đạc ngổn ngang, mức căng thẳng trong người tăng lên và khả năng tập trung giảm xuống, dù ta không hề nhận ra. Đống đồ trong nhà đang lặng lẽ làm bạn mệt.

Và cái giá cuối cùng, đắt nhất. Mỗi đồng bị đóng băng trong một món đồ là một đồng không còn chảy đi đâu được nữa. 15 triệu bỏ ra mua một bộ đồ tập ở nhà là 15 triệu lẽ ra có thể lớn lên theo năm tháng. Bạn không chỉ mua một bộ đồ tập, bạn đã đổi luôn một phần tự do tài chính tương lai của mình để lấy nó.

Đây là chỗ mình hay hình dung tiền như một dòng nước. Tiền khỏe là tiền được chảy. Một phần chảy vào những thứ nuôi mình mỗi ngày, một phần chảy vào quỹ dự phòng, một phần chảy vào đầu tư để lớn lên. Còn một căn nhà chật đồ là một dòng chảy đã bị đóng băng lại thành những khối vật thể nằm im, không sinh ra gì thêm, mà vẫn ngốn tiền để giữ. Người ở căn hộ thứ hai không giàu hơn vì kiếm nhiều hơn, bạn ấy chỉ để tiền của mình được chảy vào đúng những chỗ cần thiết để phục vụ cho cuộc sống của bạn ấy.

Morgan Housel, trong cuốn Tâm Lý Học Về Tiền, có một ý mình nhớ mãi. Sự giàu có thật sự là phần bạn không nhìn thấy. Đó là những chiếc xe không mua, những món đồ không tha về nhà,... Chính là sự giàu có đang lớn lên trong im lặng.

—

Tới đây bạn có thể nghĩ mình đang khuyên bạn sống kham khổ. Không phải vậy đâu.
Điều khác biệt lớn nhất giữa hai căn hộ không nằm ở việc ai mua ít hơn. Nó nằm ở chỗ người ở căn thứ hai đã trả lời được một câu hỏi mà hầu hết chúng ta chưa từng dừng lại để hỏi. Với mình, thế nào là đủ?

Khi bạn chưa định nghĩa được "đủ", thì lương lên bao nhiêu cũng không bao giờ tới đích. Lương tăng, mình nâng cấp cuộc sống. Cuộc sống mới thành bình thường, mình lại cần một lần tăng lương nữa để thấy mình đang tiến lên. Cứ thế. Đó là lý do có những người lương rất cao vẫn thấy chật vật y như hồi lương thấp. Cái đích cứ lùi ra xa đúng bằng tốc độ họ đi tới.

Người biết "đủ" thì khác. Họ vạch ra một điểm dừng cho riêng mình: mức sống thế này là mình thấy đủ đầy rồi. Và từ điểm đó trở đi, mỗi đồng kiếm thêm không còn phải chạy theo một nhu cầu mới, mà được chảy thẳng vào tự do của họ.

Bạn đang đo sự giàu của mình bằng cái gì? Bằng những thứ bạn có, hay bằng những lựa chọn bạn được quyền chọn?

Người có cả nhà đầy đồ mà tài khoản cạn thì gần như không còn lựa chọn nào. Họ bị buộc chặt vào công việc, vào mức lương, vì thiếu một tháng là chao đảo. Người có ít đồ mà có tiền để riêng thì có quyền. Quyền rời một công việc đang bào mòn mình. Quyền nghỉ vài tháng lo cho gia đình. Quyền thử một hướng đi mới mà không sợ đói. Với mình, đó mới là giàu.

—

Một vài việc nhỏ bạn có thể làm vào cuối tuần này:

Việc thứ nhất, đi một vòng quanh nhà và làm một bài kiểm tra. Với mỗi món đồ, tự hỏi: "Nếu món này biến mất hôm nay, mình có bỏ tiền ra mua lại không?" Chỉ cần thành thật thôi. Bạn sẽ ngạc nhiên vì có bao nhiêu thứ trong nhà mà câu trả lời là không. Những món đó không còn phục vụ bạn nữa, chúng chỉ đang ở lại vì quán tính. Chọn ra vài món, cho đi hoặc bán đi. Để ý xem trong người nhẹ đi thế nào.

Việc thứ hai, đặt cho mình một luật. Mọi món đồ không thiết yếu, trước khi mua, để yên 24h, chỉ một ngày thôi. Bạn sẽ thấy rất nhiều "cơn thèm mua" tự tan đi sau một đêm. Phần còn sót lại sau 24 tiếng, đó mới là thứ bạn thật sự cần. Điều mình mong không phải là bạn có ít đồ hơn, mà mình mong mỗi đồng của bạn được đặt đúng chỗ và được chảy.

Cuối cùng, câu hỏi thật ra không phải là bạn kiếm được bao nhiêu, mà là bạn đang sở hữu đồ đạc của mình, hay đồ đạc đang sở hữu bạn?

Cả hai căn hộ đều đang chờ bạn. Chọn căn nào là ở bạn.

Nếu bạn cảm nhận chạm với bài viết này và muốn học cách tái thiết lập lại hệ điều hành tài chính từ bên trong, Helen mời bạn đến với không gian của Financial Flow Workshop.

👉 Thông tin chi tiết và đăng ký tham gia tại: https://byhelennguyen.com/financial-flow-ws

Mình là Helen, mình giúp người đi làm thay đổi mối quan hệ với tiền từ bên trong, xây hệ thống tài chính cá nhân rõ ràng, và đầu tư tăng trưởng tài sản bền vững, mà không cần làm việc kiệt sức.

Hẹn bạn ở bài viết tiếp theo!

Love,