Thới An PingPong

Em bé tập trung! Một chút chia sẻ cùng ba mẹ!

Sự tập trung chính là khả năng đưa sự chú ý của mình vào MỘT việc trong một khoảng thời gian nhất định. Bản thân mình thấy, khi làm một việc gì đó, chúng ta - những người lớn, hay những đứa trẻ cũng vậy, luôn có sự chú ý, chỉ là sự chú ý đó kéo dài trong khoảng thời gian bao lâu thôi. Do đó, thay vì nói “con tôi KHÔNG có sự tập trung” và cảm thấy khó chịu vì điều đó, thì hãy nói “Con tôi có độ tập trung ngắn” và tìm giải pháp để hỗ trợ con biến “ngắn” thành “dài”. Ý mình ở đây là, không có đứa trẻ nào là đứa trẻ không có khả năng tập trung, việc của bố mẹ là hỗ trợ để TĂNG DẦN KHOẢNG THỜI GIAN tập trung chú ý của con vào một việc. Tập trung cũng cần luyện tập.

Thường thì những việc chúng ta thích hay chúng ta bị thu hút, chúng ta làm nó với sự tập trung dài hơn. Ví dụ như cháu nhà mình, rất thích chơi lego, khi chơi lego bạn ấy có thể ngồi hàng giờ và hoàn toàn không để ý đến những gì diễn ra xung quanh. Hay như bạn nhà mình, bạn thích xem sách, khi xem sách, nhất là những bộ sách mới mua, bạn ấy có thể ngồi rất lâu, nhiều khi mình phải ra lay người con thì con mới để ý đến những lời mình nói. Khi trẻ trong trạng thái tập trung này, nếu không có việc gì cần, theo mình, người lớn đừng xen vào. Hãy để trẻ phát triển sự tập trung đó.

Còn với những nhiệm vụ mà con chưa có sự thu hút, yêu thích thì sao? Làm thế nào để tăng khả năng tập trung của con vào một việc bất kì? Với những trường hợp này, mình đúc rút được một số lưu ý như sau:

#1. Bỏ đi kì vọng

Các nhà khoa học đã nghiên cứu và chỉ ra rằng mỗi độ tuổi nhất định có một khoảng tập trung cho một việc là khác nhau và theo cấp độ tăng dần. Một đứa trẻ 2 tuổi có khoảng chú ý tầm 4-6 phút, đứa trẻ 4 tuổi là vào khoảng 8-12 phút và một đứa trẻ 6 tuổi trung bình có khả năng tập trung khoảng 12 phút. (Với kinh nghiệm đi dạy của mình, khoảng thời gian tập trung của một bạn lớp 1 thực tế còn thấp hơn con số này). Do đó, trước hết, bố mẹ hãy thôi đặt những kì vọng ảo tưởng lên con cái. Đừng yêu cầu một đứa trẻ 3 tuổi làm một việc gì đó tập trung trong 30 phút, hay yêu cầu một em nhỏ lớp 1 ngồi làm bài ngay ngắn trong 1 tiếng đồng hồ. Vì đó là điều dở hơi nhất trên đời này!

#2 Chia nhỏ hoạt động

Với một hoạt động bất kì, dựa vào khoảng thời gian tập trung hiện có (theo nghiên cứu khoa học, theo thực tế quan sát con), bố mẹ có thể chia nhỏ nhiệm vụ ra nhiều hoạt động khác nhau. Ví dụ: con cần hoàn thành 1 bài tập về nhà có khoảng 10 câu hỏi. Thay vì bắt con làm 1 lúc 10 câu, bố mẹ chia nhỏ thành 5 nhiệm vụ. Mỗi nhiệm vụ cần hoàn thành 2 câu.

Cảm giác chinh phục được một nhiệm vụ nào đó mang đến động lực rất to lớn cho các bạn nhỏ. Khi con cảm nhận được niềm hạnh phúc, sự hãnh diễn khi hoàn thành một việc, con sẽ tiếp tục muốn chinh phục cột mốc tiếp theo. Cảm giác “hoàn thành” cũng giúp xây dựng sự tự tin vào khả năng của bản thân cho con, khi con tự tin vào chính mình, con càng có niềm say mê về việc đó.

Việc này cũng là một phương pháp hữu hiệu để góp phần rèn tính kiên trì cho con. Với những em bé có độ kiên trì không cao, thấy khó là bỏ cuộc thì việc chia nhỏ nhiệm vụ giúp con đỡ “ngại” hơn khi đối diện. Chinh phục từng bước nhỏ giúp con có động lực và quyết tâm hơn để hoàn thành việc lớn hơn.

#3 Áp lực thời gian

Với các nhiệm vụ, bố mẹ hãy cùng con đặt ra 1 khoảng thời gian nhất định để hoàn thành nhiệm vụ đó và nên có hình thức thể hiện trực quan để con cảm nhận được thời gian, đồng hồ đếm giờ là một công cụ rất hữu hiệu. Hãy bắt đầu với một con số vừa tầm, sau đó dựa vào tình hình thực tế để điều chỉnh khoảng thời gian thích hợp cho nhiệm vụ tiếp theo (và nên có sự luỹ tiến N+1). Giới hạn thời gian có sự thách thức phù hợp sẽ giúp con có sự tập trung hơn rất nhiều, nhưng nếu quá thách thức thì con sẽ dễ dàng bỏ cuộc, hoặc hoàn thành với kết quả không tốt. Điều này thực sự đòi hỏi sự đồng hành, quan sát của bố mẹ với con cái để có thể tìm ra “giới hạn thời gian có sự thách thức phù hợp” trong mỗi hoạt động cho con.

Sau mỗi nhiệm vụ bố mẹ có thể hướng dẫn con làm một số hoạt động nhỏ để “làm mới” não bộ, ví dụ như đập tay ăn mừng với bố mẹ, hít thở sâu 3 lần, đứng lên ngồi xuống 4 lần…..; và sau đó là bắt đầu một chu kì tập trung mới với nhiệm vụ mới.

#4 Lựa chọn không gian

Một môi trường có quá nhiều kích thích sẽ khiến cho em bé dễ bị phân tán, nên bố mẹ cũng nên lưu tâm trong việc sắp xếp môi trường hoạt động cho con. Ví dụ như bạn nhà mình, nếu vào một môi trường quá nhiều tranh ảnh treo tường màu sắc sặc sỡ, bạn ý sẽ hay bị mất tập trung hơn. Bản thân mình nếu làm việc trong môi trường có quá nhiều tiếng nói chuyện, mình cũng cảm thấy khó tập trung hơn vào công việc. Do đó, tuỳ vào đặc điểm của từng bé mà bố mẹ lựa chọn không gian hoạt động riêng. Tuy nhiên, nhìn chung, một không gian hỗ trợ cho sự tập trung của trẻ không nên là nơi có quá nhiều màu sắc, quá nhiều tiếng ồn, quá nhiều người đi lại. Xung quanh bàn học của bé cũng không nên có nhiều đồ đạc, do đó, sắp xếp bàn học tối giản nhất có thể là một việc nên làm.

Trên đây là một vài tips nhỏ giúp rèn luyện sự tập trung của cho con, hi vọng giúp ích được cho các bố mẹ, đặc biệt là cho các bạn nhỏ chuẩn bị chuyển dịch từ mầm non lên tiểu học.

Mình có một điều cần nhấn mạnh, đó là, việc gì cũng vậy, hãy đi từng bước nhỏ, đừng vội vã, đừng kì vọng. Quá trình tiến bộ của con mới là điều cần lưu tâm chứ không phải kết quả. Con tập trung hơn 1s so với trước cũng đã là thành công rồi.