12/09/2026
| Một phần ký ức của mình ở 36 Lý Thái Tổ |
Có bác nào ngày bé cũng từng được bố mẹ chở lên Cung Thiếu nhi Hà Nội ở 36 Lý Thái Tổ để học một lớp năng khiếu không? Có thể là lớp vẽ, lớp đàn, múa, hát, cờ vua, võ hay một bộ môn mà khi ấy mình chỉ thấy vui vì được đi học cùng bạn bè. Mỗi tuần đến buổi, bố mẹ lại đưa con lên Cung, đứng ngoài chờ hết giờ rồi cả hai cùng đi bộ một đoạn quanh Bờ Hồ trước khi về. Khi ấy chẳng ai nghĩ những buổi đi học rất bình thường ấy rồi có ngày lại trở thành một phần ký ức khiến mình nhớ đến nao lòng.
Mấy ngày nay, khi đọc thông tin phương án quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm đang nghiên cứu việc hạ giải một số khối công trình của Cung Thiếu nhi và Rạp Khăn quàng đỏ, mình nghĩ nhiều người từng lớn lên ở Hà Nội sẽ có một cảm giác rất khó gọi tên. Hiện đây vẫn là phương án đang được lấy ý kiến, chưa phải quyết định cuối cùng, nhưng chỉ riêng việc nghĩ đến khả năng nơi ấy sẽ đổi khác cũng đủ khiến người ta bất giác muốn nhìn lại tuổi thơ của mình thêm một lần.
Bởi với nhiều thế hệ, Cung Thiếu nhi chưa bao giờ chỉ là một tòa nhà ở phố Lý Thái Tổ. Đó là nơi một đứa trẻ lần đầu cầm cây đàn còn chưa biết đặt tay thế nào, lần đầu đứng trước giá vẽ và hí hoáy tô một bức tranh chẳng giống mẫu, lần đầu bước lên sân khấu mà chân run đến mức sau này chẳng nhớ mình đã biểu diễn ra sao. Có những đứa trẻ học vài tháng rồi nghỉ, có người theo một bộ môn suốt nhiều năm, cũng có người lớn lên chẳng trở thành nghệ sĩ hay vận động viên nào cả, nhưng những buổi chiều ở Cung vẫn nằm nguyên trong một góc ký ức.
Ngày ấy mình đâu biết phải chụp ảnh để giữ lại. Một hành lang cũ, một cầu thang quen, chiếc ghế bố mẹ ngồi chờ ngoài lớp hay đoạn sân từng chạy qua mỗi tuần đều bình thường đến mức chẳng ai nghĩ rồi sẽ có lúc muốn tìm lại. Trẻ con thường tin rằng những nơi quen thuộc sẽ cứ ở đó mãi, giống như từng tin bố mẹ sẽ không già, bạn bè sẽ chẳng bao giờ xa nhau và mỗi mùa hè rồi lại quay về y hệt mùa hè trước.
Chỉ đến khi lớn lên, người ta mới hiểu thành phố cũng có tuổi của nó. Quán quen có thể đóng cửa, căn nhà có thể sửa lại, một con phố thay đổi diện mạo và nơi từng chứa cả một quãng tuổi thơ cũng có thể bước sang một hình hài khác. Điều khiến người ta buồn không hẳn vì Hà Nội không được phép thay đổi, bởi một thành phố muốn sống thì chắc chắn phải phát triển, mà vì mỗi lần một nơi quen thuộc biến mất, mình lại có cảm giác một phần bằng chứng cho những năm tháng mình từng sống ở đó cũng mờ đi theo.
Cung Thiếu nhi ở Lý Thái Tổ đã đi cùng trẻ em Thủ đô qua nhiều thập kỷ. Từ những thế hệ từng được ông bà, bố mẹ đưa đến đây học tập, vui chơi, cho tới những người sau này trưởng thành rồi lại nắm tay con mình bước vào chính nơi họ từng chạy nhảy ngày bé, ký ức đã được nối từ thế hệ này sang thế hệ khác theo một cách rất tự nhiên. Có lẽ vì thế mà giá trị của một nơi như vậy không chỉ nằm ở kiến trúc hay tuổi đời của công trình, mà còn nằm trong hàng nghìn câu chuyện riêng của những gia đình từng đi qua.
Có người sẽ nhớ buổi đầu tiên mẹ dắt vào lớp múa rồi đứng ngoài cửa nhìn con đến hết tiết. Có người nhớ bố từng ngồi chờ hàng tiếng chỉ để đưa mình về nhà, dù hôm ấy ông vừa tan làm và chắc cũng đã rất mệt. Có người nhớ những người bạn từng gặp đều đặn mỗi tuần nhưng sau này lớn lên chẳng còn biết nhau đang ở đâu, cũng có người chỉ cần nhìn một bức ảnh cũ của Cung là tự nhiên nhớ lại cảm giác mình từng là một đứa trẻ chẳng phải lo gì nhiều ngoài chuyện hôm nay học có vui không.
Và có lẽ chính khi mình trở thành người lớn mới hiểu những buổi chiều ấy quý đến mức nào. Ngày đó chỉ thấy bố mẹ đưa mình đi học là chuyện đương nhiên, sau này mới biết phía sau đó là những lần họ tranh thủ giờ làm, những đoạn đường đông xe, những buổi ngồi chờ hết tiết và rất nhiều thời gian được dành cho tuổi thơ của con. Một nơi mình nhớ đôi khi không chỉ vì bản thân nơi ấy, mà còn vì ở đó có hình bóng của bố mẹ khi còn trẻ hơn, có mình khi còn bé hơn và có cả một gia đình từng ở trong những năm tháng rất khác.
Hà Nội bây giờ đã có một Cung Thiếu nhi mới rộng rãi và hiện đại hơn, nơi những thế hệ sau sẽ tiếp tục có chỗ để học, chơi và tạo nên ký ức của riêng mình. Nhưng một không gian mới có thể tiếp nối chức năng, còn ký ức thì chẳng thể chuyển nguyên vẹn từ địa chỉ này sang địa chỉ khác. Với người từng lớn lên ở 36 Lý Thái Tổ, nơi này vẫn sẽ luôn là nơi của một tuổi thơ rất riêng, dù sau này thành phố có đổi thay đến đâu.
Hiện tại, phương án liên quan đến các khối công trình tại Cung Thiếu nhi vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu và lấy ý kiến cộng đồng, cơ sở 36 Lý Thái Tổ cũng vẫn hoạt động bình thường. Có lẽ vì vậy, nếu từng có một phần tuổi thơ ở đây, mình vẫn còn thời gian để ghé lại, đi chậm qua những nơi từng quen, nhìn kỹ thêm một lần và nếu muốn thì chụp một tấm ảnh để sau này còn có thứ mà nhớ.
Bởi đến một lúc nào đó, thứ khiến mình tiếc nhất có khi chẳng phải là một công trình cũ hay mới, mà là cảm giác nhận ra tuổi thơ thật sự đã đi qua. Nơi ấy vẫn có thể còn đó, nhưng đứa trẻ từng ôm cặp chạy vào lớp, người bố từng đứng chờ ngoài cửa hay người mẹ từng hỏi “hôm nay học vui không con?” đều đã đi thêm rất xa trong cuộc đời của mình.
Nếu ngày trước từng học năng khiếu ở Cung Thiếu nhi Lý Thái Tổ, kể lại một chút nhé. Mình nghĩ sẽ đẹp lắm nếu ở dưới bài viết này có thể gom lại những mảnh ký ức của rất nhiều thế hệ từng là những đứa trẻ của Hà Nội, từng có một buổi chiều được bố mẹ nắm tay đưa đến 36 Lý Thái Tổ và từng nghĩ rằng nơi ấy sẽ ở đó mãi cùng tuổi thơ mình.
