29/01/2022
Tại sao chúng tôi khuyến khích trẻ biết đọc sớm?
**XEM TIVI VÀ ĐỌC SÁCH ẢNH HƯỞNG LÊN CHÚNG TA NHƯ THẾ NÀO?**
BẠN CÓ BAO GIỜ TỰ HỎI LIỆU VIỆC XEM BỘ PHIM HARRY POTTER VÀ ĐỌC CUỐN SÁCH CÙNG TÊN SẼ KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO? VÀ DÙ BỘ PHIM CÓ ĐƯỢC ĐẦU TƯ KINH PHÍ VỚI DIỄN VIÊN, KỸ XẢO ĐẮT GIÁ ĐẾN ĐÂU, NHIỀU NGƯỜI VẪN THƯỜNG BÌNH LUẬN, ĐỌC SÁCH HAY HƠN HẲN XEM PHIM?
VỀ HỌC TẬP 🧚♂🧚♂🧚♂
Khả năng tập trung:
🧚♂ Các chương trình tivi, đặc biệt là các chương trình hoạt hình cho thiếu nhi, các bộ phim mang tính hành động thường chuyển cảnh rất nhanh để tạo hứng thú cho người xem. Ví dụ : The powerpuff girl ( một bộ phim khá quen thuộc với tuổi thơ của mình 🙂 - có tốc độ chuyển 3s/ cảnh. Khi trẻ xem các bộ phim như vậy, bộ não cũng được lập trình để tập trung trong một thời gian ngắn, nhưng trong thực tế, bạn không thể đến nông trại hay đến trường và mong chờ cứ 3s thì một con vật mới hay một cảnh mới lại xuất hiện. Bởi vậy những trẻ này khi đến độ tuổi đi học, sẽ gặp nhiều vấn đề về tập trung, một kĩ năng khá quan trọng trong trường học cũng như làm việc.
🧚♂ Không những thế, khi xem tivi, bạn có thể làm nhiều việc cùng một lúc. Nhưng khi đọc sách, bạn bắt buộc bộ não phải tập trung cho nhiệm vụ duy nhất này. Đồng thời, bộ não cũng phải làm việc nhiều hơn để tưởng tượng về nhân vật, tình tiết xảy ra trong câu chuyện, trong khi tivi khiến cho bộ não trở nên hoàn toàn thụ động bằng cách chỉ cần theo dõi các tình tiết, hình ảnh.
Khả năng giao tiếp và ngôn ngữ:
🧚♂ Điều dễ thấy nhất đó là tivi thì sẽ không có người dẫn chuyện, không có các yếu tố miêu tả tâm lý nhân vật hay tình huống một cách sâu sắc. Cùng là một nội dung nhưng khi được dựng thành bộ phim, người xem chỉ thấy được bề nổi, nghĩa là hội thoại giữa các nhân vật và hình ảnh. Nhưng để truyền tải cùng một nội dung như vậy, khi viết tác giả sẽ phải dùng rất nhiều từ ngữ một cách chi tiết để người đọc có thể tưởng tượng ra các tình tiết được nhắc đến.
🧚♂ Bên cạnh đó, sự tương tác thực giữa cha mẹ với con cái cũng là một yếu tố cực kỳ quan trọng ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và vốn từ vựng của trẻ. Ví dụ khi mẹ và bé cùng xem tivi, người mẹ cũng sẽ ít nói chuyện hơn với con, hoặc có nói nhưng các câu giao tiếp sẽ không được liên quan đến nhau. Ngược lại, việc đọc sách khiến thời lượng và chất lượng giao tiếp giữa 2 bên tăng lên một cách đáng kể. Bởi đôi khi mẹ hoặc bé sẽ dừng lại để hỏi các câu hỏi và cùng nhau bàn luận các chi tiết xảy ra một cách cụ thể và kĩ càng (1). Các cuộc trò chuyện như vậy sẽ nâng cao rất nhiều vốn từ vựng, khả năng giao tiếp cho bé. Chưa kể đến việc, khi được đặt câu hỏi, bé sẽ phải tự lập luận để có thể trả lời các câu hỏi được đưa ra. Mẹ và bé cũng sẽ có những cuộc nói chuyện chất lượng để hiểu và đồng điệu với nhau hơn.
🧚♂ Bởi vậy, không ngạc nhiên khi trẻ càng xem ti vi nhiều, khả năng ngôn ngữ sẽ càng kém đi. Cụ thể là có những em bé 4,5 tuổi chỉ nói được các từ đơn và không có khả năng giao tiếp xã hội một cách bình thường.
*Tập thể dục cho bộ não qua việc đọc sách
🧚♂ Không giống như phản xạ nói hay nghe, chúng ta không được sinh ra với khả năng đọc sách. Đây là một kĩ năng chỉ có thể đạt được bằng việc học. Và cũng chính bởi đây là một kĩ năng hoàn toàn mới, bộ não sẽ phải tạo nên các kết nối mới để giúp chúng ta đạt được các kĩ năng này.
🧚♂ Nhưng việc bắt đầu đọc sớm hay muộn sẽ tạo nên những tác động khác nhau. Trẻ em đang trong độ tuổi hoàn thiện cấu trúc não, nếu được cha mẹ thường xuyên đọc sách sẽ phát triển các kĩ năng đọc nâng cao bao gồm vốn từ vựng phức tạp hơn, nhận diện từ, đọc hiểu, khả năng đọc nhanh và chính xác,... và những kết nối này càng ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn giống như cơ bắp được thường xuyên luyện tập. Không chỉ có vậy, việc đọc sớm mang lại cho trẻ càng nhiều thông tin hơn và ngược lại, càng tăng nhiều kết nối trong não hơn. Hơn thế nữa, những cá nhân có thói quen đọc thường thích thú với việc tự học và tìm hiểu kiến thức, thông tin hơn (2), điều sẽ giúp ích rất nhiều trong các môi trường học tập, làm việc. Trẻ biết đọc muộn sẽ bị mất những ưu thế này.
CÁC MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI 🧚♂🧚♂🧚♂
Trẻ trở nên dễ bị kích động và có xu hướng dùng bạo lực hơn khi xem nhiều TV.
🧚♂ Năm 2013, một nghiên cứu đã được thực hiện tại Đại học Tohoku ở Nhật Bản. Một nhóm do Hiraku Takeuchi dẫn đầu đã kiểm tra các tác động dài hạn TV lên não của 276 trẻ em.
Nhà nghiên cứu Takeuchi phát hiện ra rằng, thời lượng xem TV càng nhiều, các phần của não liên quan đến kích động và gây hấn cao hơn trở nên dày hơn. Khả năng suy luận bằng lời nói cũng thấp hơn do thuỳ trán trở nên dày hơn. Do vậy trẻ sẽ có xu hướng sử dụng bạo lực để giải quyết vấn đề hơn là đàm phán.(3)
🧚♂ Trẻ vị thành niên có thời lượng xem tivi quá nhiều cũng sẽ trở nên khó hoà nhập với xã hội và dễ dàng phạm pháp hơn khi trưởng thành.(4)
Đọc sách làm tăng khả năng thấu cảm và làm cho các mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn.
🧚♂ Khi đọc sách là khi bạn phải bước ra khỏi tâm trí mình và nhìn mọi việc dưới góc độ của những người khác, hay còn gọi là thấu cảm. Đây là một trong những kĩ năng ảnh hưởng nhiều nhất đến các mối quan hệ xã hội hay gia đình. Có những xung đột căng thẳng không thể giải quyết được giữa vợ chồng hay bố mẹ với con cái, khiến sự rạn nứt kéo dài suốt đời, đơn giản chỉ bởi: “ Người ta không chịu hiểu cho mình. “
🧚♂ Thực tế điều này đã được kiểm chứng bởi Gregory Burns và cộng sự vào năm 2013 (5). Khi mọi người đọc về trải nghiệm của người khác, phần tương tự trong não bộ của họ cũng sẽ hoạt động như thể họ đang trải qua trải nghiệm đó với mức độ nhẹ hơn. Như vậy bạn không chỉ hiểu được diễn biến tâm lý của người khác mà còn được “sống" với những gì người đó trải qua trong một giới hạn nhất định. Bởi vậy, những người có thói quen đọc sách sẽ dễ dàng đặt mình vào vị trí của người khác và thông cảm cho họ hơn. Ngược lại, những trẻ em tiếp xúc với TV quá nhiều cũng sẽ giảm khả năng nhận biết cảm xúc của người khác cũng như của chính mình (1), bởi vậy trẻ sẽ gặp nhiều khó khăn khi phải giao tiếp, cộng tác với những trẻ khác và dễ dàng dùng bạo lực để giải quyết vấn đề ( bởi trẻ không thể suy nghĩ bằng lời, thấu hiểu cho cảm xúc của người đối diện để có thể giải quyết vấn đề theo cách khác.)
🧚♂ Việc xem tivi không hoàn toàn xấu nhưng cần được sự kiểm soát về nội dung, thời lượng của người lớn. Hơn nữa tivi cũng có những lợi ích nhất định, ví dụ như việc tập nhảy, xem thế giới động vật, học tiếng nước ngoài,... sẽ dễ dàng và thực tế hơn nhiều khi xem qua tivi ( nếu bạn không thể đến nơi đó trực tiếp). Tuy nhiên hãy luôn cân nhắc lựa chọn các chương trình với nội dung thực sự giá trị khi bạn chuẩn bị bật tivi, video. Và lần tới khi đến bữa tối, có thể bản tin thời sự nên được gác lại để cả gia đình có thể chia sẻ với nhau về một ngày đã qua, những câu chuyện chia sẻ với người thân yêu mới là những điều ý nghĩa nhất ( và dạ dày cũng sẽ thầm cảm ơn bạn đó :))
