Thor Nedia

💸 “ខ្លះៗអំពីលុយ” គួរគិតពិចារណា៖
1- រកបានច្រើនប៉ុណ្ណាមិនសំខាន់ សំខាន់រាល់ថ្ងៃសល់បានប៉ុណ្ណា

2- ប្រឹងរកឱ្យច្រើនជាងប្រឹងចាយទើបលុយវាសល់

3- ប្រាក់ខែច្រើន ចំណូលកើន មិនប្រាកដថាមានសេរីភាពរឿងលុយ

4- លុយសន្សំមិនសំខាន់អីណាស់ណាមែន តែវាជួយអ្នកពេលទាល់បាន

5- កុំលូកដៃខ្ចីលុយគេបើដឹងទាន់ដឹងពីលទ្ធភាពសងរបស់ខ្លួន

6- ចាប់ផ្តើមសន្សំតាំងពីចំណូលនៅតិចតួចគឺល្អបំផុតហើយ

7- បើចំណូលតិចសន្សំមិនបាន កុំរំពឹងចំណូលច្រើននឹងសន្សំបាន

8- ការជួយគ្រួសារគឺជារឿងគួរធ្វើ តែកុំភ្លេចគោលដៅ កុំភ្លេចខ្លួនឯង

9- ទាន់នៅរកបានឆ្លៀតសន្សំ ឆ្លៀតចាត់ចែង ឆ្លៀតបង្កើន

10- អ្នកដែលអាចជួយអ្នកបានល្អជាងគេពេលទាល់គឺ “ខ្លួនឯង”

11- បើមិនចង់មើលមុខគ្នាមិនចំ កុំខ្ចីលុយគ្នា (លើកលែងអ្នកខ្ចីចេះសង)

12- កុំចំណាយពេល កុំចំណាយលុយ ជាមួយមនុស្សដែលមិនឃើញពីគុណតម្លៃយើង

13- ឱ្យតែមានលុយ មានទ្រព្យ សម្តីអ្នកនឹងប្រៃជាងមុន មានមិត្តភ័ក្ត្រជាងមុន ញាតិរាប់រកជាងមុន

14- បើដឹងខ្លួនថាចាយលុយទិញរបស់នោះហើយ មកវេទនាដាច់លុយចាយ កុំទិញល្អជាង

15- កុំកាត់បន្ថយចំណាយចាំបាច់មកបំពេញចំណង់ តែត្រូវកាត់បន្ថយចំណង់មកបំពេញតម្រូវការ

16- រស់នៅឱ្យមានទំនួលខុសត្រូវលើខ្លួនឯង គ្មានអ្នកណានឹងមកជួយអ្នកគ្រប់ពេលទេ

17- សុខភាពលុយកាសដែលល្អចាប់ផ្តើមដោយការអនុវត្ត 80% និងចំណេះដឹង 20%

18- មានប្រភពចំណូលកាន់តែច្រើន អ្នកនឹងកាន់តែលែងខ្វល់ខ្វាយរឿងបញ្ហាលុយ

19- សុខភាពខ្លួនឯងចេះពិនិត្យរាល់ឆ្នាំ ហើយចុះសុខភាពលុយកាសមិនគិតគូរគ្នាផង

20- កុំខ្វល់ពេលគេថាយើងរិះ កុំខ្វល់ពេលថាយើងមិនដូចគេ ឱ្យតែមានលុយចាយ មានសន្សំខ្លះ គ្មានបំណុលគឺល្អណាស់ហើយ 🫶

📝សុភាសិតបុរាណខ្មែរ🔆
• សុភាពដូចខ្លា៖
ខ្លាសុភាពត្រង់ណា បើឱ្យពួកយើងអង្គុយរកនឹកពីចរិតលក្ខណ:គឺពិបាក ប៉ុន្តែវាមានសកម្មភាពមួយដែលសុភាព នោះគឺការលបចាប់ចំណី សកម្មភាពលបពួនក្នុងស្មៅជាដើមពេលវាឃើញចំណី វាបោះជំហានមួយៗនិងថ្នមៗ កាលណាសត្វដែលវាកំពុងផ្ដោតនោះភ្លេចខ្លួន វានឹងកន្រ្ទប់ខាំតែម្ដង នេះហើយជាចំណុចសភាពរបស់ខ្លា។

ន័យនេះចង់សំដៅថា រាល់មនុស្សណាដែលមានចរិតលក្ខណ:សុភាពមិនសូវចេះមាត់ក មិនសូវចេះប្រតិកម្មពេលដែលខឹង ឬជាមនុស្សមានចរិតស្ងប់ស្ងាត់ លោកចង់ប្រាប់ថាចូរប្រយ័ត្ននិងមនុស្សនេះ។

មនុស្សនេះមាន២ប្រភេទ៖
១,សុភាពប្រកបដោយធម៌សប្បុរស
២,សុភាពដោយលាក់ពុត

មនុស្សប្រភេទទី២ ជាមនុស្សមានចរិតចងគំនុំរង់ចាំឱកាស មនុស្សនេះមានទឹកមុខញឹមៗស្មើៗ តែកាច ដូចពាក្យចាស់ថា «ម៉ឹសៗកេះឆ្នាំងបាយធ្លុះ» ដូច្នេះកុំឃើញសភាពៗចង់មើលងាយឬចង់បំពាន ឬកុំភ្លាំងភ្លាត់ស្មារតីជាមួយមនុស្សមានចរិតសភាពនេះអី ប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់ដោយមិនដឹងខ្លួន។

• រាបសាដូចក្រពើ៖
ក្រពើក៏មានចរិតលក្ខណ:រាបសានៅពេលចាប់ចំណីដូចគ្នា វារមែងសម្ងំស្ងៀមស្ងាត់នៅមាត់ទឹក រង់ចាំសត្វផ្សេងៗចូលមកផឹកទឹក កាលណាសត្វទាំងនោះចូលកៀកភ្លេចខ្លួន នោះវានឹងហក់ត្របាក់ខាំជាចំណីហើយ នេះជាចំណុចរាបសារបស់ក្រពើ។

ន័យនេះប្រហែលគ្នានឹងខ្លឹមសារខាងលើដែរ រាល់មនុស្សណាមួយដែលមានលក្ខណ:ខាងក្រៅសុភាព មើលទៅដូចជាស្លូតបូត មិនសូវចេះមាត់ក នោះមិនប្រាកដថាគេជាមនុស្សកំសាកនោះទេ មិនប្រាកដថាគេខ្លាចក្នុងការធ្វើរឿងធំឬរឿងកាចសាហាវនោះទេ ដូច្នេះចូរយើងកុំទាន់ប្រមាថ ចូរកុំបៀតបៀនដោយប្រការណាមួយ ឬកុំទាន់ទុកចិត្ដឱ្យសោះ ប្រយ័ត្នមានរឿងស្ដាយក្រោយដែលមិននឹកស្មានដល់។

• ល្ងីល្ងើដូចជ្រូក៖
សត្វជ្រូកវាល្ងីល្ងើយ៉ាងម៉េច? ខ្ញុំមិនធ្លាប់ចិញ្ចឹមជ្រូកសោះ ធ្លាប់តែមើលរឿងថាំងចេង តួអាជ្រូកប៉ាជេ។ តែខ្ញុំដឹងពីន័យបង្កប់របស់វា ឃ្លានេះសំដៅលើប្រភេទមនុស្សធ្វើល្ងង់ដើម្បីបោកគេស៊ី បើរស់នៅជាមួយនរណាម្នាក់ ឬនៅក្នុងក្រុមមនុស្សណាមួយ ប្រភេទជននេះឯងរមែងធ្វើជាឆោត ធ្វើជាល្ងង់ ដើម្បីនិយាយបញ្ជោរសរសើរអ្នកក្បែរខ្លួនឱ្យគេសប្បាយចិត្ដ កាលណាគេជោរតាមដែរនោះ គេចេះតែហុចនេះហុចនោះឱ្យហូបរហូតទៅ នេះហើយហៅថាល្ងីល្ងើដូចជ្រូក គឺដើម្បីបោករកប្រយោជន៍មួយពោះៗនោះហើយ។ មួយវិញទៀត មនុស្សនេះក្នុងកិច្ចការងារអ្វីមួយរមែងធ្វើមិនចេះ ធ្វើមិនដឹង ព្រោះខ្លាចគេប្រើ ធម្មតាការងារមួយចំនួនគេរមែងប្រើអ្នកចេះ ម្ល៉ោះហើយមនុស្សនេះធ្វើជាមិនចេះ ធ្វើជាល្ងីល្ងើដើម្បីគេចវេសរកស្រណុក មួយគ្រាៗនោះឯង។

បញ្ជាក់ពូជសាសន៍៖ ជនជាតិសៀម មិនមែនជាអ្នកជាប់ពូជ ឬជាអ្នកកសាងអង្គរទេ។ ពួកគេជាក្រុមពូជសាសន៍ផ្សេងពីខ្មែរ។

ជនជាតិខ្មែរ (Khmer): ជាម្ចាស់ដើមនៃអរិយធម៌អង្គរ។ អរិយធម៌ ល្បែបប្លង់ប្រាសាទ អក្សរសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងភាសាអង្គរ គឺត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយបុព្វបុរសខ្មែរដែលរស់នៅលើទឹកដីនេះរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។
ជនជាតិសៀម/ថៃ (Tai/Siamese): មានដើមកំណើតចេញពីក្រុម តៃ-កដាយ (Tai-Kadai) ដែលដើមឡើយរស់នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន (តំបន់យូនណាន)។ ពួកគេបានធ្វើជម្រៀស (ផ្លាស់ទី) ចុះមកទិសខាងត្បូង បញ្ចូលគ្នាក្នុងទន្លេមេណាម (Chao Phraya) នៅអំឡុងសតវត្សរ៍ទី ១១ ដល់ទី ១៣ ដែលនៅពេលនោះ តំបន់នោះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង្គរនៅឡើយ។
(Coedès, George (1968). The Indianized States of Southeast Asia. (Edited by Walter F. Vella, translated by Sue Brown Cowing). Honolulu: University of Hawaii Press.

«សុជីវធម៌ សីលធម៌ និងគុណធម៌ពិតជាសំខាន់ ទោះបីជាមានប្រាក់ មានចំណេះ ជីវិតខ្ពង់ខ្ពស់ជាងអ្នកដទៃពិតមែនក៏ដោយ...»

«...ក៏មិនអាចជំនួស ឬមើលរំលងតម្លៃនៃភាពជាមនុស្សល្អបានឡើយ» ឬ «...បើខ្វះរបស់ទាំងនេះ នោះតម្លៃនៃភាពជោគជ័យនឹងត្រូវបាត់បង់»។

1. ចំណេះដឹង និងទ្រព្យសម្បត្តិ បើខ្វះសីលធម៌ អាចក្លាយជាឧបករណ៍បំផ្លាញ ៖ មនុស្សដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងមានប្រាក់ច្រើន ប៉ុន្តែគ្មានសីលធម៌ អាចប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង និងអំណាចនោះទៅជិះជាន់ ឬកេងប្រវ័ញ្ចអ្នកដទៃយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
2. ការគោរពចេញពីចិត្ត មិនមែនចេញពីការភ័យខ្លាច ៖ មនុស្សអាចក្រាបថ្វាយបង្គំ ឬធ្វើល្អដាក់អ្នកដោយសារតែអ្នកមានលុយ ឬមានអំណាច ប៉ុន្តែគេនឹងគោរព និងកោតសរសើរអ្នកចេញពីបេះដូងពិតប្រាកដ គឺដោយសារតែ អាកប្បកិរិយា និងគុណធម៌ របស់អ្នក។
3. ភាពជោគជ័យជារួម (Holistic Success) ៖ ការរៀនពូកែ ឬជោគជ័យក្នុងជីវិតជាកត្តាល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែជីវិតដែលពេញលេញ និងមានតម្លៃបំផុត គឺនៅពេលដែលភាពជោគជ័យនោះដើរទន្ទឹមគ្នាជាមួយនឹងភាពជា «មនុស្សល្អ» នៅក្នុងសង្គម។

វាជារឿងធម្មជាតិរបស់មនុស្សលោកទៅហើយ ដែលតែងតែមានអ្នកច្រណែននៅពេលយើងជោគជ័យ។ ភាពច្រណែននេះ ភាគច្រើនមិនមែនកើតឡើងដោយសារពួកគេស្អប់យើងដោយគ្មានហេតុផលនោះទេ ប៉ុន្តែវាឆ្លុះបញ្ចាំងពី បញ្ហាផ្លូវចិត្ត និងទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន របស់ពួកគេទៅវិញទេ។
ខាងក្រោមនេះជាហេតុផលចម្បងៗដែលធ្វើឲ្យគេមានចិត្តច្រណែននឹងភាពជោគជ័យរបស់យើង៖

១. ភាពជោគជ័យរបស់យើងរំលឹកពី "ភាពបរាជ័យ" របស់ពួកគេ
នៅពេលពួកគេឃើញយើងសម្រេចបានអ្វីមួយ វាបានក្លាយជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញថា ពួកគេមិនទាន់ទៅណា ឬមិនទាន់បានធ្វើអ្វីសោះ។ ពួកគេចាប់ផ្តើមប្រៀបធៀបខ្លួនឯងជាមួយយើង ហើយអារម្មណ៍អន់ចិត្តនឹងខ្លួនឯង ក៏ប្រែទៅជាការច្រណែនមកលើយើងវិញ។

២. ពួកគេឃើញតែ "លទ្ធផល" មិនឃើញ "ការលះបង់"
មនុស្សភាគច្រើនមើលឃើញតែភាពហ៊ឺហា ភាពរុងរឿង និងស្នាមញញឹមនៅថ្ងៃដែលយើងជោគជ័យប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេមិនបានដឹងពីការដាច់យប់ ការខំប្រឹងប្រែង ការហូរញើស និងការលះបង់យ៉ាងជូរចត់នៅពីក្រោយខ្នងរបស់យើងឡើយ ដូចនេះពួកគេគិតថាវា "ស្រួលពេក" ឬយើង "សំណាងពេក" ទើបបានជាពួកគេមិនសុខចិត្ត។

៣. ការគិតបែប "នំតូច" (Scarcity Mindset)
មនុស្សខ្លះមានផ្នត់គំនិតថា «បើអ្នកផ្សេងបានជោគជ័យ ឬបានចំណែកនំធំ នោះចំណែករបស់ខ្លួននឹងត្រូវបាត់បង់ ឬថយចុះ»។ ពួកគេមិនយល់ថា ជោគជ័យលើលោកនេះមានច្រើន និងអាចចែករំលែកឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកបាននោះទេ ពួកគេគិតថា «បើអ្នកឈ្នះ ខ្ញុំត្រូវតែចាញ់»។

៤. ភាពមិនជឿជាក់លើខ្លួនឯង (Insecurity)
អ្នកដែលចូលចិត្តច្រណែនគេ ភាគច្រើនជាអ្នកដែលមានរបួសផ្លូវចិត្ត ឬខ្វះភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង។ ពួកគេមានអារម្មណ៍មិនសុវត្ថិភាព និងខ្លាចការបោះបង់ ឬខ្លាចគ្មានអ្នកឱ្យតម្លៃ ទើបពួកគេព្យាយាមអូសទាញ ឬនិយាយដើមអ្នកដទៃដើម្បីឱ្យខ្លួនឯងមើលទៅហាក់ដូចជាមានតម្លៃខ្ពស់ជាងមុន។

បើថ្ងៃនេះគេលើកតម្កើងយើង កុំភ្លេចថា គេលើកដើម្បីឱ្យយើងធ្វើបានល្អជាងមុន មិនមែនដើម្បីឱ្យយើងអួត អឿ ហើយមើលងាយអ្នកដទៃទេ ។ មនុស្សធម្មតាប្រយ័ត្នសម្តី មនុស្សមានប្រជាប្រិយ ប្រយ័ត្នទាំងទង្វើ ! រំលឹក 🙏

@ រស់ សុធា

វាមិនខុសពី "ការចិញ្ចឹមត្រីក្នុងថូ" ឬ "ការស៊ាំនឹងក្លិន" នោះទេ! ខាងក្រោមនេះជាមូលហេតុបកស្រាយ»
១. ដំណាក់កាល "ស្គាល់ក្រមៅ" (រៀបការដំបូង)
ពេលរៀបការភ្លាមៗ គាត់នៅមានជម្រើសក្នុងខួរក្បាលច្រើន។ គាត់មើលមកយើងឃើញតែ "ចំណុចខ្វះខាត"៖
• សម្រស់នៅមានកម្រិត៖ គាត់ប្រៀបធៀបយើងជាមួយតួឯកកូរ៉េ។ មើលទៅយើងឃើញតែ "ក្បាលពោះ" និង "ស្រោមជើងធំក្លិន"។
• មិនទាន់ស៊ាំនឹង "អាវុធជីវសាស្ត្រ"៖ ពេលដេកជិតគ្នាដំបូង គាត់ស្ទើរតែសន្លប់ដោយសារ "ផ្គរលាន់" របស់យើង។ គាត់ស្រលាញ់ម៉េចចុះ បើដេកមិនលក់រាល់យប់បែបហ្នឹង!
២. យុទ្ធសាស្ត្រ "បោកបញ្ឆោតដោយក្តីល្អ" (យូរឆ្នាំមក)
ពេលរស់នៅជាមួយគ្នាយូរទៅ យើងចាប់ផ្តើមប្រើល្បិច "សន្សំរូបភាព"៖
• ក្លាយជា "តៃកុងឡាន" និង "អង្គរក្ស"៖ ពីមុនគាត់ទៅណាមកណាខ្លួនឯង តែឥឡូវមានយើងជូនទៅទិញអីវ៉ាន់ ជួយកាន់ថង់ ជួយដូរអំពូលភ្លើង។ ដល់ពេលអត់យើង គាត់ដូច "ដាច់ស្លាប" ធ្វើអីមិនត្រូវ។
• ទ្រឹស្តី "ទឹកកកកិន"៖ ទោះយើងមិនសង្ហា តែយើង "ត្រជាក់" (ពូកែអត់ធ្មត់)។ គាត់ជេរក៏យើងញញឹម គាត់ខឹងក៏យើងនៅក្បែរ។ យូរៗទៅគាត់មានអារម្មណ៍ថា "រកបុរសដែលធន់ដូចក្របីបែបនេះមិនបានទេ!"។
៣. បាតុភូត "បែកមុខមិនបាន" (ដំណាក់កាលចុងក្រោយ)
នេះគេហៅថា "ការញៀននឹងវត្តមាន"៖
• ដូចជាថ្នាំញៀន៖ ពីមុនធុញនឹងមុខយើងណាស់ តែឥឡូវបើមិនបានឃើញមុខ "អាត្នោត" នេះទេ គាត់ញ៉ាំបាយមិនឆ្ងាញ់។ គាត់ស៊ាំនឹងសម្លេងស្រុករ ស៊ាំនឹងការរអ៊ូដាក់យើង។
• ខ្លាចបាត់ "ធុងសម្រាម" ចិត្តសាស្ត្រ៖ រាល់ថ្ងៃគាត់មានរឿងអី គាត់មកទម្លាក់លើភរិយា ឬស្វាមីហ្នឹងឯង។ បើបាត់យើងទៅ តើគាត់ទៅរអ៊ូដាក់ជញ្ជាំងផ្ទះមែនទេ?
សរុបសេចក្តីមក៖
កាលរៀបការដំបូង គាត់ស្រលាញ់យើងដោយ "ភ្នែក" ដូចនេះវានៅមានកម្រិត។ តែដល់ពេលរស់នៅយូរឆ្នាំ គាត់ស្រលាញ់យើងដោយ "ទម្លាប់" និង "ភាពចាំបាច់"។ និយាយឱ្យចំទៅ គឺគាត់ "ចាញ់បោកចរិត" របស់យើងរហូតដកខ្លួនមិនរួចហ្នឹងឯង!
ដំបូន្មាន៖ បើចង់ឱ្យគាត់បែកមុខមិនបានកាន់តែខ្លាំង ព្យាយាមកាន់លុយឱ្យអស់ពីខ្លួន ឱ្យគាត់ជាអ្នកកាន់លុយចុះ ធានាថាគាត់តាមរកយើងគ្រប់ជំហានមិនឱ្យបាត់មុខឡើយ! 😆

ការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរលាយឡំជាមួយភាសាអង់គ្លេស (ដែលគេច្រើនហៅថា "ខ្មែរឡង់ហ្គិច" ឬ "Khmerlish") ក្នុងពេលតែមួយ បានក្លាយជាទម្លាប់ទូទៅ ជាពិសេសក្នុងចំណោមស្រទាប់យុវវ័យ និងអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យឯកជន។ ទោះបីជាវាផ្ដល់ភាពងាយស្រួល និងរហ័សក្នុងទំនាក់ទំនងខ្លះក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាបានផ្ដល់ ផលអាក្រក់ មួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
១. ការបាត់បង់តម្លៃ និងអត្តសញ្ញាណនៃភាសាជាតិ
នៅពេលយើងប្រើភាសាដទៃមកជំនួសពាក្យខ្មែរយូរៗទៅ វានឹងធ្វើឱ្យយើង ភ្លេចពាក្យពេចន៍ខ្មែរ ដែលមានស្រាប់។ កាលណាភាសាមួយមិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ពេញលេញ វានឹងធ្វើឱ្យភាសានោះចុះខ្សោយ ហើយកូនចៅជំនាន់ក្រោយនឹងលែងស្គាល់ពាក្យខ្មែរដែលត្រឹមត្រូវ និងមានន័យជ្រៅជ្រះ។
២. បង្កជាឧបសគ្គក្នុងទំនាក់ទំនង (Communication Barrier)
មិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែចេះភាសាអង់គ្លេសនោះទេ។ ការនិយាយលាយឡំគ្នាអាចបង្កជាការយល់ច្រឡំ ឬការពិបាកយល់ដល់៖
• មនុស្សចាស់៖ ដែលលោកមិនបានរៀនសូត្រភាសាបរទេស។
• អ្នកនៅតាមជនបទ៖ ដែលមានឱកាសរៀនសូត្រតិចតួច។
• អ្នកដែលមិនចេះភាសាអង់គ្លេស៖ ធ្វើឱ្យពួកគេមានអារម្មណ៍ថាត្រូវបានផាត់ចេញពីការសន្ទនា ឬមានអារម្មណ៍អន់ថយ។
៣. ការធ្លាក់ចុះនៃសមត្ថភាពប្រើប្រាស់ភាសាទាំងពីរ
ការនិយាយលាយឡំគ្នា ធ្វើឱ្យយើងមិនអាចប្រើប្រាស់ភាសាណាមួយបាន ស្ទាត់ជំនាញ (Professional) ឡើយ៖
• ភាសាខ្មែរ៖ និយាយមិនច្បាស់លាស់ ខ្វះក្បួនខ្នាត។
• ភាសាអង់គ្លេស៖ មិនអាចរៀបចំជាប្រយោគពេញលេញតាមវេយ្យាករណ៍ត្រឹមត្រូវ (Grammar) ព្រោះទម្លាប់និយាយតែពាក្យមួយៗ (Keywords) បញ្ចូលក្នុងប្រយោគខ្មែរ។
៤. បាត់បង់ភាពថ្លៃថ្នូរក្នុងកិច្ចការផ្លូវការ
ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាការងារ កិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់ ឬការសរសេរលិខិតរដ្ឋបាល ការប្រើភាសាលាយឡំគ្នាបង្ហាញពី ភាពមិនវិជ្ជាជីវៈ (Unprofessional)។ វាមើលទៅហាក់ដូចជាយើងខ្វះការអប់រំលើផ្នែកភាសា ឬមិនមានការផ្ដោតអារម្មណ៍ច្បាស់លាស់លើអ្វីដែលកំពុងនិយាយ។
៥. ផលប៉ះពាល់ដល់ការអប់រំកុមារ
ក្មេងៗដែលធំដឹងក្តីក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលនិយាយលាយឡំគ្នា នឹងមានការយល់ដឹងខុសទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគ។ ពួកគេនឹងពិបាកក្នុងការរៀនសរសេរអត្ថបទខ្មែរឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងពិបាកក្នុងការបកប្រែភាសាពីមួយទៅមួយទៀតឱ្យមានន័យសមរម្យ។